Gökten Üç Elma Düştü

"ÜÇ ELMADAN BİR SANA" ÇIKTI

2011-02-08T20:11:00.007+02:00

“ÜÇ ELMADAN BİRİ SANA / SÖKE MASALLARI” ÇIKTI...

       08/02/2011

       Sökeekspres

       “ÜÇ ELMADAN SANA / SÖKE MASALLARI” ADLI KİTABIN YAZARI OYHAN HASAN BILDIRKİ, BU KİTABINI DA ÜCRETSİZ OLARAK OKUL KÜTÜPHANELERİNE BAĞIŞLADI.

       Emekli eğitimci Yazar Oyhan Hasan Bıldırki, 2011 yılının ilk kitaplarından biri olan “Üç Elmadan Biri Sana / Söke Masalları” adlı kitabını yayınladı.

       Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı’nda Hisarcılar olarak isimlendirilen edebiyat okulunun hikâye dalı temsilcilerinden olan Oyhan Hasan Bıldırki, “Çanakkale Destan Destan”dan sonra, bu defa “Üç Elmadan Biri Sana / Söke Masalları” adlı kitabını da Söke ilçesindeki bütün öğrenciler yararlansınlar diye ilçedeki tüm okul kütüphanelerinin tamamına ücretsiz olarak bağışladı. Geçtiğimiz günlerde Söke İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü yetkililerine verilen 600’ü aşkın kitap, ilçedeki okul kütüphanelerinde yerini aldı.

       Oyhan Hasan Bıldırki, yaptığı açıklamada; “Bu kitaptaki masallar, uzun yıllar içinde Söke’de derlenen masallardır. Yıllar içinde derlediğim 21 masalı, masal tekniğiyle yeniden yazdım. Bu yüzden kitabımı önce Sökeliler okuyup tanısınlar diye böyle bir yola başvurdum. Bu benim, (arkadaşlarla ortaklaşa yazdığımız üç kitabı saymazsam) yayınlanmış olan on beşinci kitabımdır.” dedi.

       Yazar Oyhan Hasan Bıldırki’nin, bu örnek davranışıyla Söke eğitim ve kültür çevrelerinden büyük takdir topladığı bildirildi.

ALİ BABA VE KIRK HARAMİLER * Oyhan Hasan Bıldırki

2009-12-08T07:15:00.003+02:00

       Hayli zaman önce, memleketin birinde Ali Baba ve Kasım adlı iki kardeş yaşarmış. Bunlar yoksul aile çocuklarıymış. Kader bu ya, Kasım, mal dal sahibi çok zengin bir kadınla evlenmiş. Ali Baba'nın şansı açık değilmiş.
       - "Çulsuza, çulsuz yakışır!" deyip, yoksul bir kadınla evlenmiş.
       Gel zaman, git zaman... Derken, üç eşeği olmuş. Ali Baba onları önüne katar, ormanda odun yaparmış. Sonra bir köşeye yığıp denklediği odunları eşeklerine yükler, şehre getirip orada satarmış.
       Anlayacağınız odun parasıyla kıt kanaat geçinip giderlermiş.
       Yine böyle odun yaptığı bir günün sonunda, uzaktan yanına doğru birçok atlının geldiğini görmüş.
       - "Dağ başındaki fakirin eşkıyadan başka arayıp soranı mı olur, hiç? Hemen bir tarafa gizlenmeliyim." deyip, eşeklerini salmış, bir ağacın üstüne çıkıp, saklanmış.
       Atlılar, tam da onun gizlendiği ağacın altında durmuşlar. Ali Baba üşenmemiş, adamları saymış. Kırk kişi oldukların öğrenmiş. Eşkıya bellediği bu adamlar, hırsızmış. Ali Baba korkmuş, üstüne uzandığı ağacın dalına yapıştıkça yapışmış, hiç kıpırdanmamış.
       Gelenler, atlarının terki[1]sindeki torbalarını sırtlanmışlar, önder bildikleri başlarının peşinden yürümüşler. Torbaları ağır olduğundan, taşımakta güçlük çekiyorlarmış.
       Bu hırsızların başı, karşıdaki koca kayanın yanına gidince, hiç beklemeyip, seslenmiş:
       - "Açıl susam, açıl!" demiş.
       O da ne? Koca kaya ortasından yarılıp ikiye ayrılmasın mı? Hırsızlar sırtlarındaki torbalarıyla birlikte birer ikişer bu kapıdan içeri girmişler. Son hırsız da içeri girince, kaya kendi kendine kapanıvermiş.
       Ali Baba'nın eli ayağına dolaşmış, hemen ağaçtan inip kaçmayı, eşeklerinin yanına hırsızların atlarından birkaç tanesini katmayı düşündüyse de, bundan vazgeçmiş. Çünkü atlarını orada bırakanlar, nerdeyse dönüp gelebilirlermiş. Ali Baba, olduğu yerde kalmış. Az sonra adamlar, kayanın önünde görünmüşler. Arkadaki başları olacak herif, bu defa da şöyle demiş:
       - "Kapan susam, kapan!"
       Emir kulu olmuş koca kaya, hemen kapanıvermiş. Hiç beklememişler, ağacın altında bıraktıkları atlarına binip çekip gitmişler.
       Ali Baba, artık orada durur mu? Hemen ağaçtan inmiş. Orada yalnız olduğunu bildiğinden, doğruca karşıdaki koca kayanın yanına gitmiş. Aklında tuttuğu sözlerden ilkini söylemiş.
       - "Açıl susam, açıl!"
       Aman Allah'ım, koca kayanın kapısı birdenbire açılmaz mı? Ali Baba, oldukça aydınlık ve geniş olan girişi görünce nerdeyse şaşkınlığından küçük dilini yutacakmış. İçeride, yığın yığın altınlar, gümüşler, elmaslar, ipekli kumaşlar, içi para dolu sandıklar sırasına göre dizilmişler. Ali Baba, sağına soluna bakmış, köşede gördüğü çuvalların üç tanesini altınla doldurup, yıldırım hızıyla dışarı çıkmış. Odunu modunu unutmuş, dolu çuvalları eşeklerine yükleyerek şehrin yolunu tutmuş. Evine gelince indirdiği çuvalları karısının odasına taşımış.
       Karısı, gözlerine inanamamış, Ali Baba'nın hırsızlık yaptığını sanmış. Ali Baba, ne olduğunu kısa kısa sözlerle karısına anlatmış. Karısı sevinmiş, taşınan çuvalları tek tek boşaltmaya başlamışlar. Karısının aç gözlülük damarı kabarmış, bütün altınları saymak istemiş.
       Ali Baba;
        - "Hayır!" demiş. "Bir çukur kazarak gömelim!"
       Ne mümkün? Karısı altınlarının sayısını bilmek istiyormuş.
       Kocasına:
       - "İstersen dışarı çık, çukur kaz. Ben de varıp gideyim, komşudan bir ölçek alayım. Aşağı yukarı ne kadar paramız var, hiç olmazsa bunu öğreniriz, olmaz mı?" demiş.
       Ali Baba, onu uyarmış:
       - "Karıcığım, orda burda sakın ağzını yayma! Bu iş, gizli iş. İkimizden başka hiç kimse bunu duymamalı."
       Karısı:
       - "Duymayacak!" deyip, kocasını inandırmış, kaynı Kasım'ın evine gitmiş.
       Avluda gördüğü eltisinden bir ölçek istemiş.
       Kasım'ın karısı sormuş:
       - "Ölçek mi? Hangisini istiyorsun? Büyüğünü mü, küçüğünü mü?"
       - "Küçüğü benim işimi görür."
       Kasım'ın karısı kaynının fakir olduğunu biliyordu. Eltisinin ne ölçeceğini merak ederek ölçeğin altına bir kat koyu bal sürmüş.
       Ali Baba'nın karısı evine dönünce altınları ölçmeye başlamış. Kocası, onun ölçüp bir kenara ayırdıklarını götürüp kazdığı çukura gömmüş.
       Sonuçtan karısı çok mutlu olmuş. İşi bitince aldığı ölçeği, bekletmemiş, hemen geri vermiş. Ancak ölçeğin altına üstüne bakmamış. Kasım'ın karısı ölçeğin dibine yapışıp kalan nal gibi altını görünce şaşıp, kalmış.
       - "Ali Baba'nın bu kadar çok altını var, ha!.. Nereden almış ki?.." diye düşünmeye başlamış. Düşündükçe nerdeyse aklını oynatacakmış.
       Akşam olmuş. Kocası Kasım'ı büyük bir heyecanla kapıda karşılamış. Hemen adamcağıza çıkışmış.
       - "Senin zenginliğine şaşayım. Zenginlikte, Ali Baba aranızda yarışsanız sana sıfır çektirir. Biliyor musun, sen altınlarını ocak başına oturup tane tane sayarken, Ali Baba, ayarla ölçüyor."
       Kasım, hiç ummadığı bu çıkışma karşısında, şaşırıp öylece kala kalmış. Karısı, onu kolundan çekip, içeri almış, olup biteni ona da anlatmış. Aç gözlülükte karısından aşağı hiç de kalmayan Kasım, Ali Baba'yı kıskanmış. Bütün gece gözüne uyku girmemiş. Sabah olur olmaz erkenden kalkıp kardeşi Ali Baba'nın evine gitmiş. Suratını asmış, kendi karısından aldığı tepkiyle kardeşine çıkışmış.
       - "Ali Baba!", demiş, "Hani sen fakirdin? Küp küp altınlarını neden bizden sakladın?"
       - "Demek öyle ha? Nerdeymiş bu altınlar"
       - "Şimdi anlamazlıktan geliyorsun değil mi? Verdiğimiz ölçeğin dibine yapışan nal gibi altınlardan daha kaç tane var?"
       Ali Baba kardeşinden duydukları, başkalarının da ağzına düşmesin diye, toprağa gömdükleri altınlarının yarısını ona vermiş, başka kimselere söylememesini sıkı sıkı tembih etmiş.
       Kasım yaygarayı basmış:
       - "Bu hazinenin yerini ben de görmeliyim. Götürüp göstermezsen, seni mahkemeye veririm."
       Bunda bir kötülük düşünmeyen Ali Baba;
       - "Yarın sabah olunca yola çıkarız. Seni oraya götüreceğim." demiş, kardeşini evine uğurlamış.
       Kasım, sabah olunca Ali Baba'yı beklemeden katırlarını önüne katarak ormana gitmiş. Koca kayaya gelince Ali Baba'dan öğrendiği sözleri tekrarlamış:
       - "Açıl susam, açıl!" demiş.
       Emri alan kapı, hemen açılmış. İçeri dalan Kasım'ın gözleri kamaşmış. Tıka basa dolu hazineyi görmüş. Yanında getirdiği bütün çuvalları doldurmuş. Son çuvalı da doldurduktan sonra çıkış kapısına yönelmiş. Ancak işin kötüsü, en umulmazı başına gelmesin mi? Kasım, kapıyı açacak sihirli sözleri bir türlü hatırlayamamış. Ne söylediyse mümkünü yok, kapı açılmamış. Korkusundan ölüp ölüp dirilmiş. Can derdine düşmüş, kaçacak yer aramış. Ama başka hiçbir delik, hiçbir iz bulamamış.
       Öğle zamanı haramiler mağaralarına gelmişler. Kasım'ın, katırlarını görüp şüphelenmişler. Hazinelerinin bilinip bulunduğunu anlamışlar. İlkin içeriye girmek için kendilerinde cesaret bulamamışlar. İçerdekilerin sayısının da fazla olabileceği düşüncesi onları korkutmuş. Aralarında tartışmışlar. Bu tartışmalardan bıkan baş harami, kılıcını çekmiş, koca kayanın karşısına gitmiş. Ne olur ne olmaz düşüncesiyle de yan tarafa saklanıp seslenmiş:
       - "Açıl susam, açıl!"
       Emri alan kapı, hemen açılmış.
       Bu tarafta Kasım, hayatının son saniyelerini yaşadığını anlamış. Kurtuluş için bir çare düşünmüş. Kapı açılır açılmaz hızla koşup dışarı çıkacak, gelenlerin elinden böylelikle kurtulacakmış.
       Düşündüğünü de yapmış yapmasına ama haramiler önünü kesip, kılıçlarını onun karnına batırmışlar. Gözü kara olanları, açılan yarıktan içeri girmişler. Kasım'ın doldurup kapı önüne taşıdığı çuvalları yüklenip yerlerine boşaltmışlar.
       Kasım'ın bu hatası, Ali Baba'yı da hedef olmaktan kurtarmış.
       Haramiler toplanıp konuşmuşlar, içeriye nerden girildiğini araştırmışlar. Ama ne bir iz, ne bir delik bulmuşlar. Kasım'ın vücudunu dörde ayırmışlar, iki parçasını kapının bir yanına, öteki iki parçasını da öbür yanına bırakıp gitmişler.
       Akşamların sayısına kıran mıran girmiyor ki... Yeniden akşam gelip çatmış, Kasımların avlusuna da gölgeler inmiş.
       Kasım'ın karısı, kocasının bu vakte kadar gelmediğini gidip Ali Baba'ya söylemiş. Ali Baba, durumu anlamış. Kardeşinin altın yüklü katırlarıyla ortalık karardıktan sonra geleceğini ileri sürüp yengesini teselli etmiş.
       Fakat gece yarıları olmuş, birinci derken, ikinci horozlar da ötmüş. Kasım'dan hiçbir haber yok. Telaşlanan yengesi, tekrar Ali Baba'ya gelmiş.
       Ali Baba;
       - "Kara gecelerin bir sabahı var! Telaşlanma bu kadar." deyip ona ümit vermeye çalışmış.
       Buna rağmen kendiside kardeşinin başına bir felâket geldiğini düşünmüyor değilmiş ama bu üzüntüsünü belli etmiyormuş. Henüz sabah olmadan, nasıl olsa ay ışığı da var deyip, üç eşeğini önüne katıp, her zamanki gibi erkenden ormana odun yapmaya gitmiş. Kayalığa doğru gidince kardeşinin katırlarını görmüş. İlerlemiş, yerde iz bırakan kan lekelerini fark etmiş.
       Koca kayanın önünde kardeşinin başına nelerin geldiğini görmüş. Korkusundan sinecek delik aramış, sonra kendini toplamış. Mezar kazıp kardeşini oracıkta gömmeyi düşünmüş.
       Kendi kendine söylenmiş;
       - "İşte bu yanlış!" demiş. "Kardeşimi burada bırakmam her şeyi açığa çıkarır. Şimdi durulacak zaman değil. Onun parçalarını toplamalıyım."
       Öyle yapmış. Kardeşinin dörde bölünen parçalarını toplayıp, çuvalların içine koymuş. Eşeklerden birinin sırtına yüklemiş. Vakit nakittir deyip, acele etmiş. Öteki boş çuvallarına altın yükledikten sonra şehre dönmüş.
       Karısı ile yengesi baş başa verip, ağlaşıyorlarmış. Kasım'ın karısı çuvala konmuş kocasının ölüsünü görür görmez, fenalaşmış, bayılacak gibi olmuş. Ali Baha'nın karısı onu ayıltmış. Ali Baba yüklü eşeği önüne katmış, kardeşinin evine gitmiş. Kapı çalmış. Mercan kız, beklemeden kapıya çıkmış.
       Ali Baba;
       - "Mercan" demiş, "Bu gece gördüklerini hiç kimseye söylemeyeceksin. Anladın mı?"
       - "Anladım, efendim!"
       - "Efendinin ölüsü, bu. Onu dağda parçalamışlar. Bunu herkesten gizli tutmalıyız. Sana güvenebilir miyim?"
       - "Elbette efendim!"
       Ali Baba yükünü indirmiş, Mercan'la birlikte içeri götürmüşler.
       Mercan hiç durmamış, işini yapmaya koyulmuş. Önce aktara koşmuş, ağır hastalık için ilâç istemiş.
       Aktar ilâcı hazırlarken, sormadan durabilir mi? Gözle kaş arasında soruvermiş:
       - "Ağır hasta olan kim?"
       - "Efendim Kasım. Üstelik konuşamıyor".
       Orada gevezelik edip oyalanıp kalmamak için hemen ilâçlarını alıp gitmiş.
       Sabah olmuş, yeniden aynı aktara gelmiş. Son nefesini vermek üzere olan hastalara koklatılan ilâç istemiş.
       Aktar bu ya, yeniden sormuş:
       - "Efendin iyileşmedi mi"?
       - "Hayır, iyileşmedi. Bu geceyi çıkaramaz."
       Bütün gün, Ali Baba ve karısının, Kasım'ın evine girip çıktığını görenler, akşamı Kasım'ın ölüm haberini duymuşlar.
       Mercan ertesi sabah erkenden sokağa çıkmış. İlk açılan terzi dükkânlarından birine girmiş. Siftah olsun, bu adettendir diye yere bir altın lira atmış. Kendince yetmez deyip bir altın lirayı da yanına bırakmış.
       - "Hayırlı işler dayı! Kefen ölçüsü almak için benimle gelebilir misin?"
       - "Elbette gelirim, işim bu!"
       - "Araç gerecini alıp hemen gel öyleyse..."
       - "Önüme düş, yol göster."
       - "Tamam da, gözlerini bağlamam gerekiyor."
       - "Niçin?"
       - "Gittiğimiz yeri bilmeyesin diye."
       - "Bana bin altın versen de, bunu kabul edemem."
       Mercan, çattık diye düşünmüş, adamcağızın eline bir altın daha tutuşturmuş:
       - "Korkma! Ben sana asla uygunsuz bir şey yaptırmam. Haydi gidelim!"
       Gözleri bağlı terzi, Mercan'ın peşinden gitmiş. Ev kapısında terzinin gözbağı çözülmüş. Kasım'ın odasına girmişler.
       Terzi, irkilmiş. Korkmuş. Mercan, ona yapacağı işi göstermiş; bu dört parçayı dikmesi karşılığında kendisine bir altın daha vereceğini söylemiş.
       Terzi, işini bitirir bitirmez, Mercan onu, Kasım'ın evinin arkasındaki sokağa götürüp bırakmış. Terzi, sokağın sonunda kaybolmuş.
       Kasım'ın cenazesi kefenlenmiş, hocalara haber edilip, salalar verdirilmiş. Çok seveni mi varmış, ne? Duyan gelmiş, koşan yetişmiş. Cenaze töreni çok kalabalık olmuş.
       Bu ölümden sonra Ali Baba ile karısı da Kasım'ın evine yerleşmişler. Onun dükkânını büyütmüşler, işletmeciliğini de Ali Baba'nın oğluna bırakmışlar.
       Gelelim, koca kayadaki haramilere. Mağaralarına döner dönmez, iki şeyden şüphelenmişler. Kasım'ın cesedi ortalıkta görülmediği gibi, hazinelerindeki altınlarda da azalmalar olmuş.
       Adamlarını etrafında toplayan harami başı;
       - "O cesedi burdan alıp götüreni bulmalıyız. O, bütün sırlarımızı biliyor. Tez yola çıkıp, onu her yerde arayıp bulmalı ve hesabını görmeliyiz. Yoksa hepimizin yaşaması zorlaşır." demiş.
       Haramiler, onun düşüncesini doğru bulmuşlar. Gönüllü birisi geceleyin yolu tutup, şehre gitmiş. Olacak bu ya o gün çarşı meydanında yine terzinin dükkânı açıkmış. Harami, terziye;
       - "Ne kadar da erkencisiniz? Henüz alacakaranlık var. Bu karanlıkta nasıl görüyorsun?" diye sormuş.
       - "Gözlerime güvenirim. Geçen gün daha da karanlıkta bir ölüyü bile diktim."
       - "Ölüyü mü? Dediklerinizi kulaklarınız duyuyor mu? Yanlış olmasın?"
       - "Hayır! Ne dediğimi biliyorum ben. Ancak bu kadar gevezelik yeter. Var, işine git sen. Ben de işime bakayım."
       Harami, aradığını bulmuş olmanın coşkusuyla kesesinden bir altın çıkararak terziye uzatmış:
       - "Alın bunu. Sadece bana hangi ev olduğunu gösterin." demiş.
       - "Gözüm bağlıydı, bilemem."
       - "Gözlerini yine bağlayıp yola çıkalım. Hangi yöne gittiysen, o yöne doğru gidelim. Ne kadar yürüdüysen, yine o kadar yürü ve dur. Gördüğün yer, burası mıydı bak? Bana onu söyle."
       - "Yapamam!"
       Harami, avını yakalamış ya... Bırakır mı? Terzinin tezgâhına birkaç altın daha bırakmış.
       Gözlerini bağlatan terzi, haramiyle birlikte yola çıkmış. O önde, harami arkada uzun uzun yürümüşler. Az gidip, uz gitmişler.
       Az sonra terzi;
       - "Tamam! Burada duralım. Gözümün bağını çözdükleri yer burasıydı." demiş. Kasım'ın evini göstermiş.
       Harami, terziyi gönderdikten sonra, o evin kapısını kırmızı boyayla çizmiş. Tam bu sırada dükkândan kahvaltılık alıp dönen Mercan, haraminin ne yaptığını görmez mi?
       Geri dönmüş, kırmızı boya ve fırça almış, mahalledeki bütün evlerin kapılarına aynı işareti yapmış.
       Akşam karanlığıyla birlikte bütün haramiler, ikişer ikişer şehre inmişler. Mahalleyi bulmuşlar ama sıralı bütün kapılardaki kırmızı işareti görünce şaşırıp kalmışlar. Gerisin geriye mağaralarına dönmüşler. Yeniden bir gönüllüyü geceleyin şehre göndermişler. O de terziyi bulup, gözünü bağlatmış. Bir süre yürüttükten sonra, onun durduğu yerdeki kapıyı işaretlemiş.
       İşaretlemiş ya, Mercan'ın gözü kapıya vurulacak işaretlerdeymiş hep. Yeni çizilmiş bir işareti görür görmez, bütün öteki kapıları da hemen işaretliyormuş. Haramilerden üçüncüsü akıllı çıkmış. Terzinin önünde durduğu kapıyı aklında tutmuş. Şehrin dışında bekleyen harami başını çağırmış, Kasım'ın evini ona da göstermiş.
       Beklememişler, mağaraya dönmüşler. Harami başı orada şehir pazarında satmak için sözde kırk katır yükü zeytinyağı hazırlatmış. Tuluklardan her birine haramilerini yerleştirmiş. Akşam alacasında adamıyla birlikte şehre gelmişler. Ali Baba'yı kapısının önünde otururken görmüşler.
       Harami başı, yanına yaklaşıp sormuş:
       - "Pazarda satmak için zeytinyağı getirmiştim. Ama gördüğün gibi geciktik. Size zahmet vermezsem bu gece beni evine misafir eder misin?"
       Ali Baba:
       - "Hay, hay! Başımın üstünde yeriniz var. Buyurun!" deyip, Mercan'ı çağırmış. Gelen misafiri için sofra kurmasını söylemiş.
       Tuluklar birer ikişer avluya taşınmış. Harami başı, sofranın hazır olduğunu kendisine bildirilince, tam içeri girerken, adamlarına fısıl fısıl seslenmiş.
       - "Size haber verdiğimde hançerlerinizle tulukları yırtıp, hemen içinden çıkarsınız" demiş. İçeri girmiş, sofraya kurulmuş.
       Mutfakta mangalın kömürlerini eşeleyip kahve cezvesi için yer açan Mercan'ın kandili ışığını azaltmış, daha sonra sönmüş. Mercan, küçük bir şişeye tulukların birinden zeytinyağı doldurur, kandili yakarım diye avluya çıkmış. İlk tuluğa yaklaşır yaklaşmaz, içindeki haraminin sesi duyulmuş.
       - "Çıkalım mı?"
       - "Hayır, hayır!"
       Mercan, o tuluktan ötekine koşmuş. Hangisinin yanına gitse, aynı soruyla karşılaşmış. Fakat sadece son tulukta zeytinyağı varmış. Mercan, onu da sırtlayıp, mutfağa taşımış. Kandiline yeteri kadar zeytinyağı koymuş. Kalanını kocaman bir kazanda iyice kaynatmış. Kızdırdığı kaynar zeytinyağını bütün tulukların ağzından içeri dökmüş. Haramilerin hepsini öldürmüş. Avlunun bir köşesine sinip[2] harami başının ne yapacağını öğrenmek istemiş.
       Fazla beklememiş, çok geçmeden harami başı, önceden hazırladığı küçük çakıl taşlarını tulukların üstüne atmış.
       Hiç birinde beklediği ses yok.
       Dönüp tek tek sormuş;
       - "Uyuyor musunuz?" demiş.
       Yine hiçbir ses yok. Üstelik tuluklardan sıcak zeytinyağı ve haşlanmış insan kokusu gelmiş. Pabucun pahalı olduğunu anlayan harami başı, hiç durmamış, mağarasına doğru kaçmış.
       Evdekiler uyanınca Mercan, Ali Baba'yı bir köşeye çağırıp ona olan biteni anlatmış. Haramileri avluda açtıkları büyük bir çukura gömmüşler.
       Harami başı, talihsizliğine kızmış, başına gelenlerden sonra öfke küplerine binmiş, intikam yeminleri içmiş. Kılık kıyafet değiştirmiş, yeniden şehre inmiş. Tam Ali Baba'nın oğlunun dükkânının karşısındaki koskocaman dükkânı kendisine tutmuş. Raflarını göz alıcı Hint kumaşlarıyla doldurmuş. Koca Hüseyin adını takınmış. Sonra sonra Ali Baba'nın oğluyla dost olmuş. Onu sofrasına davet etmiş, ziyafetler vermiş. Ali Baba'nın oğlu, bu ziyafetlerin altında kalacak değil ya? Koca Hüseyin'i yemeğe çağırmak istediğini, babasına da söylemiş.
       Ali Baba;
       - "Bak, bu iyi!" demiş. "Bu küçük dünyada insana dostlar arasında olmak yaraşır. Çağır, yarın akşam konuğumuz olsun."
       Ertesi akşam sofralar kurulmuş. Koca Hüseyin, Ali Baba ve oğlu, aynı sofra başında buluşmuşlar. Ali Baba, konuğuna saygı göstermiş. Erken gidecek olsa da, onu bu isteğinden vazgeçirmiş.
       Koca Hüseyin, -sözüm ona- Ali Baba'nın ısrarlarına dayanamayıp, orada kalmış.
       Gecenin ileri saatinde bir dileklerinin olup olmadığını sormak için konuk odasına Mercan gelmiş. Mercan, konuklarının harami başı olduğunu ilk bakışta anlamış, elbisesinin altında bir hançer sakladığını da görüş.
       Kendi kendine, ölçüp biçmiş, bir sonuca varmış:
       - "Anladım, bunun işi efendimi öldürmek demek? Elimi çabuk tutmalı, onun da boyunun ölçüsünü almalıyım." diye içinden konuşmuş.
       Mercan, mutfağa geçip şarap şişeleriyle geri dönmüş.
       Koca Hüseyin;
       - "İşte fırsat, avucuma doğdu. Şimdi baba oğul ikisi de sızarlar. O zaman işlerini bitirim." diye düşünmüş.
       İçmişler, içmişler...
       Mercan, dansözler gibi giyinmiş. Kuşağının içinde bir hançer saklamış. Saz çalan iki uşakla birlikte içeri girmiş:
       Sazlar çalmış, Mercan oynamış.
       Sazlar çalmış, Mercan oynamış.
       Mercan oynamış, sazlar çalmış.
       Mercan oynamış, sazlar çalmış.
       Koca Hüseyin, hop oturmuş, hop kalkmış; vakit gelip geçiyor diye üzüldükçe üzülmüş, yalancıktan da olsa, Mercan'ı alkışlamış. Mercan gerçekten güzel dans ediyormuş. Numaradan numaraya geçmiş. Sanki oyunun bir bölümüymüş gibi kuşağından çıkardığı hançerini sağa sola sallamış. Daha sonra eline bir tef almış. Bu tefi, Ali Baba'nın önüne tutmuş. Ali Baba çıkarıp bir altın vermiş. Oğlu da babası gibi davranmış. O da bir altın çıkarıp vermiş. Mercan, oyundur deyip Koca Hüseyin'in yanına gelmiş. Koca Hüseyin, kesesini çıkarmak için elini koynuna sokmuş. Tam bu sırada Mercan öfkelenmiş, hançerini çekmiş, Koca Hüseyin'in kalbine saplamış.
       Ali Baba, Mercan'ı bileğinden yakalamış.
       - "Çıldırdın mı Mercan? Ne yaptın?" diye sormuş.
       Mercan cevap vermiş:
       - "Ondan atik davrandım. Harami başının sana yapacağını, erken davranıp ben ona yaptım."
       Böyle der demez, Koca Hüseyin'in koynunda sakladığı yılandilli bıçağını çekip çıkarmış, onlara göstermiş.
       Ali Baba, bu yürekli kızı alnından öpmüş:
       - "Mercan, sana karşı can borcum var. Bunu kırk katır yükü altın versem de, ödeyemem. Benim gelinim olur musun?" demiş, beklememiş oğluna dönmüş;
       - "Oğlum, tamam mı?" diye sormuş.
       Oğul bu, babasının sözünün üstüne söz koyar mı hiç? Mercan'la evlenmeyi kabul etmiş. Beklememişler, harami başını avluda bir yere gömmüşler.
       Düğün dernek kurulmuş. Dillere destan bir düğün yapılmış.
       Ali Baba ve çocukları, el değmedik, bitmez tükenmez hazineleri sayesinde her zaman, her devirde gül gibi geçinip gitmişler.
       Üstelik işin kolayını da öğrenmişler.
       Paraya sıkıştıklarında;
       - "Açıl susam, açıl!" diye seslenmişler.
       Bütün kapılar önlerine açılmış.
       O açık kapının önünden ben de geçtim amma, size elmadan başka bir şey getiremedim.
       Gökten düşmüş, üç sihirli elma.
       İster misiniz?[3]

Oyhan Hasan Bıldırki

       [1] Eyer, kaltak.
       [2] Gizlenmek.
       [3] Ben bu masalı ilk defa 1971 yılında Aydın İli Söke İlçesi Bağarası İslamyeniköyü'nde yaşayan Rıdvan Güzel'den dinledim.

AKILLI VEZİR

2009-11-03T19:48:00.006+02:00

       Evvel zaman içine, kalbur saman içinde. Deve tellâl iken, pire berber iken. Daha anam eşikte, babam beşikte iken, var varanın, sür sürenin gücünün yettiği devirde… Aynı dili konuşsalar da, ayrı ayrı her bölge başına buyruk hanlar tarafından yönetilirmiş. Bu hanlarından birinin, öteki hanların da imrenip kıskandığı oldukça akıllı bir veziri varmış. Akıllı vezir, hesap kitap etmeden, diyeceklerini ölçüp tartmadan, hangi konuda olursa olsun, öyle paldır küldür karar vermezmiş. Onun bu huyunu bilen Han, o olmadan, ona danışmadan hiçbir karar almazmış. Ne zaman bir yere gidecek, oraları inceleyecekse, akıllı vezirini yanına alır, beraberinde götürürmüş.
       Bu gezilerden birine çıkmadan önce, akıllı vezir, hanın huzuruna çıkmış;
       - “Han’ım,” demiş, “Dilerseniz giysi değiştirelim. Dilenciler gibi giyinelim. Böyle yaparsak halkımız bizi tanımaz.”
       - “İyi de, bu işten kazancımızı ne olacak?”
       - “Kazancımız şu olur Han’ım: Onların hakkımızda düşündüklerini kısa yoldan öğrenmiş oluruz.”
       - “Bak, bu güzel bir düşünce. Yolculuk için ne gerekiyorsa alınsın.”
       Akıllı vezir, öteki vezirler aracılığıyla alınacakları aldırmış, hazırlıkları tamamlatmış. Hanla birlikte dilenciler gibi giyinmişler, kimselere haber vermeden yola çıkmışlar. Az gitmişler, uz gitmişler. Akşama yakın tenha bir yere gelmişler, çevreyi incelemişler, az ötede gösterişsiz bir çadır görmüşler. Doğrulup o çadırın olduğu yere gitmişler. Çadır sahibi, gelenleri görmüş, çadırının önünde beklemiş. Gelenleri karşılamış, selamlaşmışlar.
       Akıllı vezir, çadır sahibine sormuş:
       - “Uzak yoldan geliyoruz. Üstelik çok da yorgunuz. Geceyi sizin çadırınızda geçirebilir miyiz?”
       Adam, ikirciklenmiş. Hırlı mıdır, hırsız mıdır, ne olduğu belirsiz bu iki yoksulu içeri buyur etmek istememiş. Dışarıdaki konuşmaları duyan adamın karısı, elindeki kirmanını çevire çevire yanlarına çıkmış. Nerdeyse doğurdu doğuracak halde olan kadın, kirmanıyla doğacak yavrusu için yün eğiriyormuş. Adamına cesaret vermiş;
       - “Herif, herif!” demiş. “Kapımıza gelen konukları geri çevirmek olmaz. Üstelik böylesi bize yakışmaz. Bırak, bu gece misafirimiz olsunlar!”
       Hep birlikte çadıra girmişler. Çadır sahibinin karısı yemekleri hazırlarken, ötekiler laflamışlar. Dereden tepeden, ülkenin durumundan, halkın halinden laflamışlar. Oldukça hamarat olan kadın, kocasıyla birlikte, iki konuğunu kurduğu sofraya davet etmiş. Kendisi onlarla birlikte aynı sofraya oturmamış, bir şeye ihtiyaçları olur diye başuçlarında durmuş.
       Han’la akıllı veziri, çadır hanımın sofraya koyduğu nefis yemekleri yemişler, kendileri için hazırlanan iç bölmeye çekilmişler. Yaşadıkları durum üzerine tartışmışlar. Derken, henüz yeni doğmuş bir bebeğin viyaklamasını duymuşlar.
       - “Orada ne oluyor?” diye seslenmişler.
       Çadır sahibi;
       - “Ayağınız uğurlu geldi. Bir oğlumuz oldu!” demiş.
       Akıllı vezir görünürde hiçbir sebep yokken, birdenbire gülmeye başlamış. Han buna çok şaşırmış. Bu işin de bir hikmeti olmalı, diye düşünmüş. Hiç beklememiş, vezirine sormuş;
       - “Ortada fol yok, yumurta yok. Ne oldu da böyle gülüyorsun? Bana bunu açıklar mısın?” demiş.
       Akıllı vezir gülmesini kesmiş, söylemiş:
       - “ Han’ım, bu doğan çocuk var ya, ileride hem sizin damadınız hem de benim Han’ım olabilir diye düşündüm. Böyle düşündüm diye de kendimi gülmekten alamadım. Ah, bu yaşadığımız şu dünya, ne kadar garip bir dünya.” demiş.
       Han, yerinden göğe doğru zıplamış, haykırmış:
       - “Olmaz, işte bu, asla olamaz! Düşünsene, böyle yoksul birinin oğluna, kızımı nasıl veririm?”
       Akıllı vezir, kendisine sorulanın altında kalmamış, hemen cevabını yapıştırmış:
       - “Hayatta olmadık şey var mı, Han’ım? Akşamla sabahın arasında başımıza neler geleceğini bilemeyiz değil mi?”
       Doğru söze ne denir? İnsan, han bile olsa, doğrular karşısında apışıp kalır[1] .
       Han, son duyduğu sözlerden huzursuz olur. Sabaha kadar uyumaz, yatağında sağa sola döner durur. Han, ne yapıp etmeli, böyle bir şeyin önüne şimdiden geçmeliydi. Şafakla bir, aradığını buldu. Güneş yeniden doğmasa, karınlıklar yırtılır, aydınlık sabaha ulaşılır mıydı? Yapılacak iş, basitti. Bu çocuğun yaşamasını engelledin mi, o ne Han’ın damadı, ne de akıllı vezirin Han’ı olabilirdi. Para, her kapıyı açan sihirli bir anahtar değil mi? Parayı avuç avuç dökmek, bebeği ailesinden satın alıp öldürmek en kestirme çareydi. Böyle olunca sular başından bağlanır, çaylar dilediğince akmaz, Han da kızını bir yoksula vermekten kurtulurdu.
       Sabah olunca Han’la akıllı veziri yola çıkmak için hazırlanmış, çadır sahibinin uyanmasını beklemişler. Çadır sahibi, konuklarına uyandığını belli etmek için, yalancıktan öksürmüş. Berikiler, onu duyunca, iç odadan çıkmışlar, çadır sahibinin yanına varmışlar. Helalleşmişler. Tam çekip gidecekleri sırada Han, çadır sahibine gösterdikleri konukseverlik nedeniyle çok teşekkür etmiş ve sanki şimdi hatırlamış gibi olduğu yerde durmuş:
       - “Size iyi bir teklifim olacak. Akşam doğan oğlunuzu bana verirseniz, hem onun geleceğini kurtarırsınız, hem de torba torba altın kazanırsınız.” demiş.
       Çadır sahibi üstü başı perişan, dilenci kılıklı Han’ın dediklerine şaşmış, sonra “Demek parayla iman kimde vardır, bilinmez.” diye düşünmüş.
       - “Bana azıcık izin verin!” demiş. “Bu konuda tek başıma karar veremem. O çocuğu doğuran, anası. İlkin onun düşüncesini sorup almalıyım.”
       Akıllı vezir;
       - “Bu gerçekten de alkışlanacak bir tutum.” demiş. “Var, düşündüğünü işle.”
       Çadır sahibi, karısının yanına girecekken, karısı içeriden seslenmiş:
       - “Onlar, iyi dediler.” demiş. “Nasıl olsa ileride bizim daha başka çocuklarımız olur. Ama onların sayesinde bu oğlumuz, hem zengin bir ailenin yanında yetişir, hem de bakarsın daha sonra kardeşlerine de faydası dokunur.”
       Kucağında mavi kundağına belediği çocukla dışarı çıkmış. Onu son bir defa göğsüne bastırıp, öpüp koklamış ve akıllı vezirin kucağına bırakmış.
       Han’la akıllı veziri bebeği içine koyacakları, daha doğrusu onu içinde sağlayacakları bir sandık aradılar. Sayılı marangozları gezdiler. Bunlardan birinde bebeğe uygun işlemeli bir sandık buldular. Bebeği sandığın içine yerleştirdiler, onu taşıyacak bir çay aradılar. Çok geçmeden aradıkları çayı buldular. Koyu ağaçların altında akıp giden çaya, yanlarındaki sandığı fırlattılar. Taşıdıkları yükün ağırlığından kurtuldukları için ama daha çok da Han, sevindikçe sevindi. Nedense akıllı veziri, onun sevincine eşlik edemedi.
       Gel gelelim, ara sıra kabaran çay suyuna bırakılan sandık, çayın iki kıyısını ağlarla germiş olan balıkçıların ağlarına takılmış. Akşam bereketidir diye gerdikleri ağları yoklamak, takılan balıkları toplamak için çaya gelen balıkçı, ağlarının geçit vermediği sandığı görmüş. Bin bir merak içinde, suları yara yara sandığın bulunduğu noktaya ulaşmış. Yakaladığı sandığı kucaklayıp kıyıya dönmüş. Sandıktaki bebeği görünce, kaderine sevinsin mi, dövünsün mü anlayamamış. Şaşkınlıktan dizlerinin bağı çözülmüş. Ne yapayım diye şaşkın şakın sağa sola bakarken, kıyı boyunca kendisine yardıma gelen karısını görmüş. Kötü kaderine için için ağlamış.
       - “Sekiz çocuğumun yanına, dokuzuncusu geldi. Zaten zor durumdayım. Bir de buna nasıl bakarım?” diye düşünürken, sızım sızım gözyaşı dökmüş. Olanı biteni, balıkçının yanına gelince öğrenen karısı, onun kötü şeyler düşündüğünü anlamış. Kocasını, düşündüklerini yapmaktan alıkoymak için konuşmuş:
       - “Kötü şeyleri sil hemen kafandan. Kaderin karşımıza çıkardığı bu küçük bebeği, gerisin geriye çaya bırakmak hiç doğru olmaz.”demiş.
       Balıkçı, yerden göğe kadar karısına hak vermiş ve sandık içinde üşüyen bebeği, ona uzatmış. Kadıncağız onu almış, analık duygusu kabarmış olacak, hemen emzirmeye başlamış. Karı koca bu işe sevinmişler, o günden sonra dokuz çocuklu bir aile oluvermişler.
       Günler geceleri kovalamış. Haftalar, aylar derken, yıllar su gibi akıp geçmiş.
       Bir gün Han ile akıllı veziri, yeniden halkın arasına karışmışlar. Yine ülkelerini dolaşmaya başlamışlar. Susayan atlarını suvarmak[2] için bir çeşme önündeki dağara yaklaşmışlar. Bu giyim kuşamları yerinde, zengin görünüşlü adamlar; balıkçının çocuklarının dikkatini çekmiş. Toplanmışlar, gelenlerin etraflarını sarıvermişler. Akıllı vezir, çocukları görür görmez yine kahkahalarla gülmeye başlamış.
       Eski günlerini hatırlayan Han’ın tepesi atmış.
       - “Ne oldu da yine gülüyorsun?” diye sormuş.
       - “Şuradaki çocuklara bir baksanıza Han’ım. Üstelik aralarındaki şu pırıl pırıl yakışıklı çocuk var ya?..”
       Han, önünü arkasını hiç düşünmeden:
       - “Ne olmuş o çocuğa “diye merakla sormuş.
       - “İşte o çocuk sizin damadınız, benim de Han’ım olacak.”
       - “Kim demiş?”
       Han, bu son sorusunu üstüne basa basa çok sert bir şekilde söylemiş, söylemiş ama sinirini yenememiş. Çok sevdiği vezirini kırmadan, incitmeden iğnelemeye çalışmış:
       - “Vezirim, bakıyorum da sen, gördüğün her yoksul oğlanı, bana damat olarak gösteriyorsun. Öteki çocukların köküne kıran mı girdi? Kaçıncı defadır söylüyorum: Ölsem de kızımı böylelerine vermem, anlıyor musun? “diye hafif yollu çıkışmış.
       Akıllı vezir, durur mu? Kendisine sorulanın altında kalmamış, hemen cevabını yapıştırmış:
       - “Hayatta olmadık şey var mı, Han’ım? Akşamla sabahın arasında başımıza neler geleceğini bilemeyiz değil mi? Üstelik kadere yön vermek, bizim elimizde değil…” demiş.
       Han, gücenmiş, huzursuz olmuş ama vezirinin dediklerinin de doğru şeyler olduğunu düşünmüş. Belki de yürek yangınını söndürmek için az ilerdeki balıkçıyı yanına çağırmış;
       - “Kim bu çocuk?” diye sormuş.
       Balıkçı, çocuğun macerasını baştan sona anlatmaya başlamış:
       - “O, şimdi beni babası biliyor ama, aslında ben onu seneler önce ağıma takılmış bir sandık içinde buldum. Onu gerisin geriye, yeniden çaya bırakacaktım ki, karım bana destek oldu. Sekiz boğaza bakan, dokuzuncudan mı korkar gibi bir şeyler söyledi. Beni yüreklendirdi. İkimiz birlikte ona kıyamadık, öteki oğullarımızın arasına kattık.”
       Han için konu, aydınlanmaya başlamıştır. Bu çocuk, mutlaka o çadırda doğan bebek olmalı diye düşünmüş. Korkunun atlıları göğsünü sıkıştırmaya başlar başlamaz;
       - “Bu çocuğu ağırlığınca altın karşılığında bana sat.” demiş balıkçıya.
       Dokuz çocuk babası balıkçı için muhteşem bir teklif bu. Hiç düşünmemiş, çil çil altın karşılığında bu çocuğu Han’a vermiş. Han, planını uygulamak için, “Bu mektubu getiren çocuğu hemen öldürtün!” diye altında imzası ve hanlık mührü bulunan bir mektup yazmış. Mektubu dürüp büküp, at kılıyla bağlamış. Çocuğu yanına çağırmış, yazdığı mektubu onun eline tutuşturmuş derhal saraya giderek ikinci vezirine götürüp vermesini sıkı sıkı söylemiş.
       Hile, düzen, tuzak nedir bilmeyen çocuk, Han’ın kendisine ısmarladığı mektubu ikinci vezire götürmüş. İkinci vezir, kendisine uzatılan mektubu okumuş okumasına, ancak o çok yufka yürekli biriymiş. Yakışıklı mı yakışıklı bu çocuğu öldürtmeye kıyamamış ve onu kendi evinde saklayıp büyütmüş.
       Aradan üç yıl mı desem, beş yıl mı desem; onca yıllar geçmiş. Çocuk, herkesin görünce parmak ısırdığı oldukça yakışıklı bir genç olmuş. Çarşıya tek başına çıkıyor, sokak sokak dolaşıyormuş. Nasılsa bir gün Han, böyle bir zamanında onu görmüş, hemen tanımış. Hiddetinden küplere binmiş, azgın boğalar gibi kudurmuş. Bütün hıncını ikinci vezirinden almak için, onu yanına çağırtmış.
       - “Sana mektup getiren o çocuğu buyruğuma uyup neden öldürtmedin?” diye sormuş.
       İkinci vezir, o gün yaptığının bir hata olduğunu belirtmiş, Han’ın önünde diz çökmüş, af dilemiş:
       - “Beni bağışlayın Han’ım. Akıllı ve yakışıklı bir gencin canına kıymak, ikimizin şanına uymazdı. Bu yüzden onu buyruğunuza rağmen öldürtmedim. Buyruk sizin, cezam neyse çekmeye hazırım.” demiş.
       Han, açık sözlü vezirini affetmiş. Ama akıllı vezirin sözleri, üstesine üstlük gülüşü, bir türlü aklından çıkmıyormuş. Her ne pahasına olursa olsun, genci astıracak, sonunda ondan kurtulacakmış. Bir bahanenin kulpuna yapışıp genç adamı yanına getirtmiş. İşte ne olduysa, o sırada olmuş. Habercilerden birisi dörtnala gelerek, Han’ın katına çıkar. Düşman askerlerinin ülkenin güney sınırlarından içeri girdiklerini, hiçbir direniş görmediklerini, etrafı yıkıp yakarak ilerlediklerini bildirir. Zaman, Han için durulacak zaman değil. Gencin eline hemen bir buyruk vermiş, bunu da vezirlerine yetiştirmesini sıkı sıkı tembihlemiş, hiç durmamış, askerleriyle birlikte güney sınırlarına doğru yola çıkmış.
       Genç adam Han’ın verdiği buyruğu koynuna sokup yola düşmüş. Yorulmuş, yolunun üstündeki bir bahçeye girmiş, koyu gölgeli bir ağacın altına yatmış, derin bir uyku çekmiş. Meğer o bahçe, Han’ın bahçesiymiş. Han’ın kızı, dillere destan bahçelerinde arkadaşlarıyla dolaşıyormuş. Bağırış çağırış o ağaç senin, bu ağaç benim diye köşe kapmaca oynayan kızlardan biri, oyunda kendisine düşen ağacın altında uyuyan yakışıklı genci görünce, Han kızına haberci gönderip, onu yanına çağırmış. Han’ın kızı, yakışıklı oğlanı görür görmez büyülenmiş ve ilk görüşte delikanlıya âşık olmuş. Alnına konduracağı bir öpücükle onu uyandırmayı düşünmüş. Eğilmiş, oğlanın koynundaki buyruğu görmüş. O buyruk neyin nesidir diye, açıp okumuş. Aman Allah’ım, Han kızı, babasının yazısını tanımış ve buyrukta genç adamın ölüm emrinin bulunduğunu görmüş. Buyruğu yırtmış, oğlanın koynuna yeni bir buyruk sokmuş. İçine şunları yazmış: “Buyruğu getiren genci kendime damat seçtim. Savaş var diye de bu işin uzamasını istemedim. Ben yokken kızımla bu genci çok bekletmeyin ve âlemlere şan olacak bir düğünle hemen evlendirin.” diye yazmış. Onu uyandırmadan arkadaşlarıyla birlikte bahçeden çıkmışlar ve sarayın iç avlusuna geçmişler.
       Genç adam uyanır uyanmaz hemen yolu tutmuş. Az gitmiş, uz gitmiş, dere tepe düz gitmiş. Belki de altı ay, bir güz gitmiş, sonunda vezirlerin katına çıkmış, Han’ın buyruğunu onlara iletmiş. Vezirler, Han’ın buyruğunu emir bildiklerinden, derhal kendilerinden istenileni yerine getirmişler, yıllar geçse de unutulmayacak olan dillere destan bir düğün kurmuşlar. Kırk gün, kır gece, yiyip içmişler, çalıp oynamışlar.
       Savaşa giden Han, hemen geriye dönememiş. Çünkü düşmanlarıyla giriştiği savaş, tam üç yıl sürmüş. Han’ın kızı, nur topu gibi iki erkek çocuk doğurmuş. Çocuklardan ilki kendi başına yürüyemeye başlamış. Sonunda savaşın bittiği haberi gelmiş. Han’ın ordusunun tutuştukları bu savaşı büyük bir zaferle kazandığı duyurulmuş.
       Han, yakında ordusuyla birlikte taht şehrine dönecekmiş. Han’ın kızı, bunu duyunca telaşlanmış ve kocasına, kendisinin sebep olduğu gerçeği açıklamış:
       - “Babam acımasız bir insan. Torunlarını görünce yumuşayacağını da ummuyorum. Ama yine de onu karşılamaya, oğullarımızı da götürelim” demiş.
       Oğlan;
       - “Doğrusu da bu!” demiş.
       Han’ın dönüş günü, torunlarını görsün diye, onlarla birlikte karşıcıların arasına katılmışlar. Han olanları öğrenmiş, öfke küplerine binmiş. Torunlarının yüzüne bile bakmamış. Nasıl cesaret edip de izni olmadan bu yoksul gençle evlendiği için kızına bağırmış, çağırmış, halkın huzurunda onları bir güzel azarlamış.
       Akşam olunca bu evlenme işini ateşleyen vezirini yanına çağırmış:
       - “Fırıncıya git, söyle. Sabah fırın açılır açılmaz ilk kim gelirse, tutsun, gözünün yaşına bakmadan o adamı yaksın. Gelen kim olursa olsun, buyruğumu yerine getirsin. Yoksa ikinizin de boynunu vurdurturum.” diye, emirlerini sıralamış.
       Veziri, bir korkudur almış. Fırın ateşinin kokusunu alır almaz, henüz gecenin köründe, korka korka fırıncıya koşmuş. Han’ın, kendisine verdiği buyruğu ona da söylemiş, bunu yapmazsa ikisinin de boynunu vurduracağını eklemiş.
       Onlar böyle karar keserken, Han da damadını yanına çağırmış:
       - “Bu, böyle olmayacak. Devlet çarkının nasıl döndüğünü öğrenmelisin. Ben ülkemdeki fırıncıların nasıl çalıştığını, buyruklarıma uyup uymadıklarını çok merak ediyorum. Bu merakımı, ancak sen giderebilirsin. Sabah, gün doğmadan fırına git, açılmasını bekle. Fırına ilk giren sen ol. Etrafı iyice gözle. Sonra gel, bütün gördüklerini bana anlat.” demiş.
       Oğlan;
       - “Han’ım! Emir, demiri keser.” demiş.
       Sabah serinliğinde gün ağarmaya başlar başlamaz Han’ın damadı, fırının yolunu tutmuş. Gül bahçesinden geçerken sabah bülbüllerinin seslerini duymuş. Oturmuş, dem tutan bülbülleri dinlemeye başlamış. Büyülenmiş, sihirli bir dünyanın öte yakasına geçmiş. Han’ın buyruğunu o saat unutmuş.
       Sabah güneşiyle birlikte Han da, durumu incelemeye çıkmış.
       - “Damadım nasıl yanıyor? Görmeliyim.” diyerek, heyecanla fırına gitmiş.
       Kader; kime ne örerse, aynasında onu gösterirmiş.
       Fırıncıyla çırakları, fırına ilk giren adamdır diye Han’ı yakaladıkları gibi fırına atmışlar.
       Gül bahçesinde bülbüllerin sesleri kesilmiş. Damadı, Han’ın buyruğunu hatırlamış, geciktim diye telaşla fırına koşmuş.
       Saf damat, içeri girer girmez hemen fırıncıya, kim olduğunu söylemiş:
       - “Beni sana, Han gönderdi. Buyruklarına uyup uymadığını denetlemeliyim!”
       - “Buyrun!” demiş fırıncı. “Han’ın emirlerine uymamak olur mu? Sabah, kapıdan ilk giren adamı yakaladık, buyurduğu gibi de yaka paça fırına attık. Yandı, bitti, kül oldu bile.”
       Kötü haber, tez duyulur. Han’ın yanarak öldüğünü cümle âlem duymuş.
       Son sözü akıllı vezir söylemiş:
       - “Han’ımız öldü! Şimdi kendimize yeni bir han seçmeliyiz. İçimizde Han olmayı hak eden, damadıdır. Elbirliğiyle onu seçelim.” diye teklifte bulunmuş.
       Böylece genç adam, çok önceden beri akıllı vezirin dediği gibi, hem Han’ın damadı, hem de onun Han’ı olmuş. Yıllarca ülkesini barış içinde yönetmiş…
       Ne denir? Yazı bozulmaz ki!

       Oyhan Hasan Bıldırki

       ———

       [1] Şaşırır kalır, afallar.
       [2]Sulamak.

KÖR KUYU

2009-10-02T20:45:00.004+03:00

       Az iken uz iken
       Deve pisliği koz iken
       Annem evde kız iken
       Kara tavuk kömürcü,
       Saksağan berber iken.
       At ekmekçi, köpek dülger iken
       Tavuk saatçi, kedi çuhadar iken
       Babam beşikte iken
       Annem ağlar anamı sallardım,
       Babam ağlar babamı sallardım.
       Derken..
       Şimdi bu döşemeye ara vermeli,
       Masalı başlatmalı değil mi?

       Zaman zaman içindeyken, kalbur saman içindeyken… Bir varmış bir yokmuş. Ülkelerden birinin başında oldukça yaşlı bir padişah varmış. Bu padişahın da iki geçimsiz oğlu varmış. Padişah ölüm döşeğinde yatarken bile bu iki oğul kendi aralarında kıyasıya bir taht kavgasına düşmüşler. Babalarının hastalığıyla hiç ilgilenmemişler. Babadır, elbet oğullarından güler yüzlü olmalarını, tatlı sözler söylemelerini bekler.
       Bir beklemiş olmamış, iki beklemiş olmamış. Dayanamamış oğullarını çağırtmış.
       - Siz ne biçim evlatsınız? Hastalığımla hiç ilgilenmiyorsunuz. Keşke ananız sizi doğuracağına taş doğursaydı da bir işe yarasaydınız. Selamsız sabahsız böyle kazık gibi karşımda dikilmekten sıkılmıyor musunuz? Hâlâ ne duruyorsunuz? Gidip şu onulmaz derdimin çaresini arayın, demiş.
       Bu iki oğul, padişah babalarının katında utanıp sıkılmışlar. Ona karşı yaptıklarının iyi bir şey olmadığını düşünmüşler. Beklememişler, hemen yola düşmüşler...
       Az gitmişler uz gitmişler...
       Dere tepe düz gitmişler.
       Nice dağlar, çöller aşmışlar, yorulmuşlar.
       Yollarının üstünde karşılarına çıkan bir kör kuyunun başında konaklamışlar.
       Azık torbalarını açmışlar, Allah ne verdiyse yiyip içmişler. Şeytan bu ya, iki kardeşi de tek tek dürtmüş, kalplerinde yeşerttikleri gizli isteklerini uyandırmış. Bunu üzerine bu iki kardeş, babaları ölünce onun yerine kimin başa geçeceğini tartışmaya başlamışlar. Nasıl olduysa olmuş, büyük oğlan fırsatını bulmuş, kardeşini kör kuyunun içine itmiş. Saraya dönmüş, padişah babasının huzuruna çıkmış. Yalancıktan gözyaşı dökmüş.
       - "Sevgili babam," demiş, "Senin canın sağ ya? Buna şükürler olsun! Buyruğunu tastamam yerine getirmek için küçük kardeşimle birlikte yol çıktık. Nice yarlar aşıp, nice ıssız yerlerden geçtik. Buralarda başımıza hiçbir iş gelmedi. Ama bir gün sık ağaçlı ormandan geçerken, önümüze kurt sürüleri çıktı. Hem kendimi, hem kardeşimi korumaya çalışsam da, kardeşimi kurtlar yedi. Sizlere ömür, ben kendi canımı zor kurtardım.
       Padişah baba yalnız kalmak ve yüreğini yakan yangını, gözyaşlarıyla soğutmak için, oğlunu taht odasından çıkarmış.
       "Ölenle ölünmez."miş. Zaman geçtikçe, yaraları kabuk bağlamış, küçük oğlanı unutup gitmişler, kendi havalarına dönmüşler.
       Dönmüşler ya? Bizim de dönüp gideceğimiz başka biri var.
       Bu masal onsuz biter mi?
       Bitmez.
       Öyle değil mi?
       Meğer küçük oğlanın içine atıldığı bu kuyu, kör bir kuyuymuş. İçinde damla suyu yokmuş. Küçük oğlan içine düştükten sonra saatlerce baygın yatmış, boğulmamış. Nasılsa kendine gelmiş. Karşısındaki aksakallı ihtiyarı görmüş.
       İhtiyar, küçük oğlana sormuş:
       - "Yavrum, sen kimsin? Nerden geldin? Burada ne arıyorsun? Biliyor musun, bu kuyuya düşen bir daha yeryüzüne çıkamaz." demiş.
       Oğlan başından geçenleri kelimesi kelimesine hiç eksiksiz anlatmış, ihtiyardan derdine çare istemiş. İhtiyar, belki biraz olsa da kendi oğluna benzettiği bu oğlana acımış. Söylemiş;
       - "Şimdi kulaklarını aç ve beni iyi dinle. Sen acar ve yiğit bir delikanlıya benziyorsun. Meraklanma sakın. Seni buradan kurtaracağım."
       Hemen sakalından iki tel koparıp küçük oğlana vermiş.
       - "Bunları birbirine sürttüğün zaman yanına biri ak, biri kara iki at gelir. Ak ata binersen yeryüzüne çıkarsın; kara ata binersen yedi kat yerin altına inersin. Dikkatli ol!"deyip ortadan kaybolmuş.
       Küçük oğlan kılları birbirine sürtünce biri ak, biri kara iki at önünde durmuş. Kader midir, nedir? Ne demeli? Küçük oğlan, ak ata bineceği yerde yanlışlıkla kara ata biner binmez yedi kat yerin altına inmiş. Burası gizli bir yer altı ülkesiymiş! Bizim yaşadığımız dünyanın benzeriymiş. Küçük oğlan sağa sola bakmış, öteye beriye gitmiş, acıkmış. Bir evin kapısını çalmış. Bir nine kapıyı açmış.
       Küçük oğlan, sormuş:
       - "Nine! Beni konuk eder misin?"
       Nine, bu geleni tanımadığı için sıkılmış.
       - "Alamam!" demiş.
       - "Niçin?"
       - "Çünkü senin kim olduğunu bilmiyorum. İn misin, cin misin?"
       Küçük oğlan bakmış, bu işin olacağı yok, hemen cebinden bir altın çıkarmış. Yeniden sormuş:
       - "Bunu sana versem, alır mısın?"
       Bazılarının el kiridir dediği paranın yüzü, bazılarına sıcaktır. Nine altını görünce oğlana kapıyı açar, içeriye buyur eder. Hazırda ne varsa, yemek yapar, yedirir. Karnını güzelce doyuran küçük oğlan, susar. Su ister:
       - "Şimdi bir bardak soğuk suya, daha bir altın veririm. Buz gibisine iki altın!"
       - "Suyumuz yok, oğul! Kocapınar'ın başındaki dev hiç kimseye su aldırmıyor. Fakat sadece haftada bir gün, kendisine genç bir kızla tepsi dolusu yemek göndeririz. Dev, bunları yiyinceye kadar pınarın başından ayrılır. Suya gelenlere aldırış etmez. Testisini kapan, fırsat bu fırsattır der, suyunu doldurur. Öteki sefere kadar bu su ile yetinmek zorundayız. Şimdi evde hiç suyumuz yok. Ancak kendini şanslı saymalısın. Yarın su alma günümüz. Padişahımızın kızı ona bir tepsi yemek götürecek. Dev yine pınarın başından ayrılacak ve su almaya gelenlere karışmayacak."
       - "Buna da şükür," demiş küçük oğlan. "Buna da şükür! Şimdi sabırlı olmalıyım. Yarın ola, hayrola."
       Küçük oğlan, sabahı zor etmiş. Güzelim güneş henüz doğmadan, yola düşmüş, deve giden yolda padişahın kızını beklemeye başlamış. Çok geçmemiş, az sonra padişahın kızı, başında yemek tepsisi ile ufukta görünmüş. Küçük oğlan, kızın yoluna çıkmış, önünü kesmiş:
       - "Sabahın köründe, böyle nereye gidiyorsun bacım?" diye sorunca, padişahın kızı bütün olanı biteni oğlana anlatmış.
       Küçük oğlan, yüreklenmiş, padişahın kızına bir teklifte bulunmuş:
       - "Beni, yoldaşın say! Seninle birlikte deve gidelim." demiş.
       Padişahın kızı, teklifi kabul etmiş.
       - "Seni gözüm tuttu. Üstelik yiğit birine benziyorsun. Öyle olsun!" demiş.
       Birlikte yola devam etmişler. Küçük oğlan, padişahın kızına niyetini açıklamış. Ondan sır verip ser vermemesini istemiş.
       Küçük oğlan, devin yanına yaklaşıncaya kadar padişahın kızını izlemiş. Sonra Kocapınar'ı gören kuytu bir yerde gizlenmiş. Dev, hiçbir şeyden şüphelenmemiş, her zamanki gibi önce yemeklerini yemiş. Doymamış. Canı, insan eti çekmiş olacak, padişahın kızını da yemeye kalkışmış. Durumu sezen küçük oğlan saklandığı yerden çıkmış, oracıkta devi öldürmüş. Kız, nişan olsun diye devin kanına batırdığı elini, oğlanın sırtına bastırmış. Oralarda hiç eğlenmemiş, sevinç içinde babasına koşmuş.
       Bütün olup bitenlerden habersiz olan padişah, kızına çıkışmış. Öfkelenmiş:
       - "Niçin eli boş geliyorsun, kızım? Kocapınar'daki suyun köküne kıran mı girdi? Yoksa bizi susuzluktan öldürmeye karar mı verdin?" diye bağırmış.
       Padişahın kızı, babasına durumu anlatmış.
       - "Acar bir delikanlı, yoluma çıktı. Bana nereye gittiğimi sordu. Söyledim. Benimle yoldaş olma teklifinde bulundu. Razı oldum. Birlikte Kocapınar'a gittik. O yiğit, baş belası devi öldürdü. Elimde gördüğün bu kan, devin kanı. İz olsun diye, kanlı elimi o yiğidin arkasına da bastırdım."
       Padişah, bu işe çok sevinmiş. Ülkesinin her tarafına çığırtkanlar göndermiş. Ülkesinin bütün gençlerinin sarayının önünden geçmesini emretmiş. Kızını, devi öldüren delikanlıyı göstermesini için sarayın balkonuna oturtmuş.
       Bütün bunlar olup biterken, devi öldüren yiğit, ulu bir ağacın gölgesinde uyuyakalmış. Bir ses duymuş, uyanmış. Bakmış, upuzun, kara bir yılan ulu ağaca çıkıyor. Yukarıdaki yuvada tüneyen yavrular ötüşüyor. Üşenmemiş, yattığı yerden kalkıp, gördüğü karayılanı öldürmüş. Fakat uykunun kurşun askerleri yakasını bir türlü bırakmamış. Padişahın küçük oğlu yeniden uykuya dalmış.
       Devir dönmüş, vakit gelmiş. Zümrüdüanka kuşu yuvasına dönmüş. Ulu ağacın altında mışıl mışıl uyumakta olan delikanlıyı görmüş:
       - "Demek bunca yıldır, benim yavrularımı yiyen adam buymuş!" diye söylenmiş.
       Hiç beklememiş, yerden söktüğü kocaman taşı gagasının arasına almış ve uyuyan oğlanın üzerine atmak istemiş.
       Tam bu sırada, bütün yavruları bir ağızdan bağrışmışlar:
       - "Sakın, taşı delikanlıya atma anne! O delikanlı, arkana dönüce yerde göreceğin kayrılandan bizi kurtardı." demişler.
       Zümrüdüanka kuşu, koca taşı yere bırakarak oğlanın yanına gitmiş, onu uyandırmış.
       - "Yiğidim, yavrularımı karayılandan kurtarmışsın. Seni ödüllendirmek istiyorum. Dile benden ne dilersen…" demiş.
       Padişahın küçük oğlu, bilmediği bu kuşu küçümsemiş.
       - "Senin gibi bir kuştan ne dilenir?" diye sormuş.
       Zümrüdüanka, üstelemiş:
       - "Derdin olmasa, buralara düşmez, yorgunluktan kara yerde uyuyakalmazdın. Bana dileğini söyle. Gerisine karışma." demiş.
       Padişahın küçük oğlu, kısa ömründe yaşadıklarını birer birer anlatmış, derdine derman dilemiş. Yeniden yeryüzüne çıkmak istediğini bildirmiş.
       Zümrüdüanka kuşu;
       - "Bu, benim için çok kolay bir iş!" demiş, "Bana kırk senek et, kırk senek su getirirsen, hiç durmaz, seni hemen yeryüzüne çıkarırım."
       Padişahın küçük oğlu çözüm için ilk konuk olduğu ninenin evine gitmiş. Nine, ona padişahın kendisini aradığını, onu bulmak için her tarafta tellallar bağırttığını söylemiş. Hiç kıpır sapır etmeden şimdi gidip derhal sarayın önünden geçmesini istemiş.
       Padişahın küçük oğlu durmamış, saraya gitmiş. Sarayın önünden geçerken kız, onu görmüş. Padişah babasına;
       - "Devi öldüren yiğit bu, baba!" diye söylemiş, onu göstermiş.
       Padişah, hemen oğlanı çağırtmış. Ondan kızıyla evlenmesini istemiş.
       Oğlan da:
       - "Bana kırk senek etle kırk senek su verirseniz, kızınızla hemen evlenirim." demiş.
       Padişah, oğlanın dediklerini kabul ederek istediklerini hazırlatmış. Padişahın küçük oğlu, yoldaş olma teklifinde bulunduğu kızı, bu defa evdeşi olarak koluna takıp yürümüş.
       - "Senekleri de askerleriniz getirsin!" demiş, padişahtan helallik almış.
       Kızla birlikte, Zümrüdüanka kuşunun yavrularının bulunduğu ağacın yanına varmışlar, gölgesinde oturup beklemeye başlamışlar. Zümrüdüanka kuşu gelmiş, görüşüp yapmaları gerekenleri belirlemişler. Kırk senek etle kırk senek suyu, kuşun kanatlarına yerleştirmişler. Kendileri de sırtına uzanmışlar.
       Zümrüdüanka kuşu:
       - "Ben "gak" dedikçe et; "guk" dedikçe su verirsiniz." der demez havalanmış.
       Zümrüdüanka'ya "gak" dedikçe et, "guk" dedikçe su vermişler.
       Az gitmişler, uz gitmişler. Git gide yeryüzüne yaklaşmışlar. Tam bu sırada seneklerdeki et tükenmiş.
       Zümrüdüanka, "gak" diye seslenmiş. Padişahın küçük oğlu, bacağından bir parça et keserek kuşun ağzına atmış. Zümrüdüanka, bunun insan eti olduğunu anlayıp yememiş, dilinin altında saklamış.
       Yeryüzüne inmişler. Tam helalleşip ayrılacakları sırada Zümrüdüanka, padişahın küçük oğlunun topalladığını görmüş. Bilmezmiş gibi davranmış.
       - "Niçin topallıyorsun?" diye sormuş.
       Padişahın küçük oğlu susmuş, bir şey dememiş. Zümrüdüanka dilinin altındaki et parçasını çıkarmış, oğlanın bacağındaki kesik yere yapıştırmış ve uzaklaşıp gitmiş. Oğlanın yürüyüşü düzelmiş.
       Padişahın küçük oğlu ile yer altı padişahının kızı, doğruca saraya varmışlar. Padişah babası hâlâ ölüm döşeğinde yatıyormuş. Ölüm haberini aldığı oğluna ne kadar üzüldüyse, onun dönüşüne de çok sevinmiş! Hele oğlunun yanında dünyalar güzeli bir kızla döndüğünü görünce sevinci daha da artmış. Üstelik küçük oğlu, babasının derdine şifa olacak derman otunu da yanında getirip kendisine vermez mi?
       Bütün bunları gören padişahın büyük oğlu, bu defa pabucun pahalı olduğunu anlar anlamaz, korkusundan ülkesinden kaçıp gitmiş.
       Derman otu sayesinde iyileşen padişah, tahtını ve tacını küçük oğluna bırakmış. Kurtulmalık sadakasıdır diye ülkesindeki yoksullara birer altın verdirmiş.
       Düğün dernek kurulmuş. Kırk gün, kırk gece süren muhteşem bir düğün yapılmış. O düğünde kimler, kimler yoktu ki? Büyük padişahlar, ünlü vezirler, şehzadeler, sultanlar…
       Beni de unutmamışlar. Bu düğünü izlemeye yaraşır diye, davet etmişler.
       Gittim, gördüm ve döndüm.
       Heybemde üç elma var. Biri bu masalı koşup düzene, biri bu masalı anlatana, biri de can kulağıyla dinleyene.
       Ne denir?
       Onlar ermiş muradına biz çıkalım kerevetine.

       Oyhan Hasan Bıldırki

ÖTEYAKALI'NIN OĞLU İLE BERİYAKALI'NIN KIZI

2009-09-15T19:16:00.003+03:00

     Az iken uz iken
     Deve pisliği koz iken
     Annem evde kız iken
     Karatavuk kömürcü, saksağan berber iken
     At ekmekçi, köpek dülger iken
     Tavuk saatçi, kedi çuhadar iken
     Babam beşikte iken
     Annam ağlarsa anamı sallardım,
     Babam ağlarsa babamı sallardım
     Derken
     Babam düştü beşikten
     Ben hopladım eşikten
     Anam kaptı maşayı
     Babam kaptı meşeyi
     Dolandırdılar dünyada dört bir köşeyi
     Ah böyle kalsaydı ne iyiydi
     Demek ak alnımın kara yazısı böyleymiş
     Anam kaptı yarmayı
     Babam ocaktan dolmayı
     Dolapta koptu patırtı
     Yoğurt üstüme atıldı
     Derken
     Çengi köçek, müthiş bir ses duymayayım mı? Bu ses nerden geliyor diye meraklandım. Çevreyi gözden geçirdim. Baktım; onlarca peri dans ediyor, cinler cirit oynuyordu. Aralarında hiçbir insan kokusu yoktu. Orada hiç durmadım, yola düştüm. Gide gide size geldim.
     Neyse… Masal bu ya?
     Zaman zaman içinde, kalbur saman içindeyken... Herkesin Öteyakalı diye tanıyıp bildiği, kimselere kötülüğü değmeyen bir adamın, bütün ömründe gönlü oğul hasretiyle yanmış karısı o yıl hamile kalmış. Öteyakalı, karısına gözü gibi bakmış. Kırk yaşından sonra bir oğulları olmuş.
     Olmuş, ya? Böyle oğul, düşman başına.
     Bu çocuk, ne gece bilirmiş ne de gündüzden anlarmış, dakika sektirmez ağladıkça ağlarmış. Hiç dur durak bilmiyor, anasına dirlik vermiyormuş. Kadıncağız bıkmış usanmış ama oğul oğul deyip, bağrına basmış, belki susuzdur demiş su vermiş, belki de açtır diye düşünmüş sütünü emzirmiş. Gel gör bu oğlan sanki oğlan değil, susmak nedir bilmeyen bir dilli düdükmüş. Çocuğun anası, bir gün erkenden kalkmış, bu oğlanı güzelce emzirip beslemiş. Bakmış, oğlu yine dilli düdük gibi ötüp duruyor; hiçbir ninniye bana mısın demiyormuş. Bu işe kadıncağızın canı sıkılmış! Çocuğu evde bırakarak çarşıya çıkıp aktarlardan çare aramaya gitmiş. Çocuk durur mu? Basmış yaygarayı, yine dilli düdük kesilmiş, öttükçe ötmüş. Sesini bütün kuşlara duyurmuş. Gökyüzünde kara bulutlar gibi sürü sürü kuş alayları görünmüş. Aralarından bir kuş süzülüp gelmiş, açık pencereden içeri dalmış, çığlık çığlık öten çocuğu alıp götürmüş. Onu evladı bellemiş, kendi yavruları arasına katmış, besleyip büyütmüş. Çocuk büyümüş, delikanlı olmuş. Olmuş ya, tıpkı bir kuşa benzemiş. O da öteki kuşlar gibi uçmaya başlamış.
     Günlerden bir gün, Beriyakalı’nın konağının üstünden uçuyorlarmış. Bizim dilli düdük, Beriyakalı'nın bir içim su kadar güzel kızının konağın bahçesinde gül ağaçlarının gölgesine oturup gergef işlediğini görmesin mi? Hemen sürüden ayrılmış, yaşlı bir gül ağacının mis kokulu dalına konmuş, kendisini gizlemiş. Olacak bu ya, kız gergefini bırakmış, bahçede dolaşmaya başlamış. Gül dalındaki dilli düdük, kuş oğlan, hiç durur mu? Kanat çırpıp uçmuş, kızın iğnesini, ipliğini alıp kaçmış. Kız geri dönmüş, her yeri aramış, gergefini bulamamış. Kuş alayının arkasından bakmış, bakmış. Ama o günden sonra ne olduysa olmuş, kıza bir haller olmuş. Sebepsiz sararıp solmuş.
     Babası, bu iş gittikçe kötüye varıyor diye düşünmüş, sebebini deşmek için kızına sormuş:
     - "Ne derdin var? Bana bir bir anlat biricik kızım!", demiş.
     Kızı, babasından hiç çekinmemiş, gergefinin kaybolduğu günü hatırlayıp, olanları anlatmış. Çaredir diye babasından bir dilekte bulunmuş:
     - Babacığım, sevaptır. Benim için hiç kapanmaz bir hayır ocağı yaptır da bu derdimin çaresi olsun.
     - O kolay da senin istediğin ne?
     - Adıma bir hamam yaptıralım, herkes gelip yıkansın. Ben de gidip yıkanayım, derdimi atayım, demiş.
     Beriyakalı ustalar tutmuş, ölçtürüp biçtirmiş, haftasına varmadan hamamı yaptırmış, anahtarlarını kızına vermiş. Sadece bu kadarıyla yetinmeyip, ülkenin her yanında tellâllar bağırtmış:
     - Beriyakalı, kızının adına hayır olsun diye hamam yaptırdı. Bu hamamın kapısı derdi olan herkese açık. Dert sahipleri gelsin yıkansın. Aklansın, paklansın. Bütün dertlerini orada bıraksın. Bunu duyanlar, duymayanlara da söylesin... Ha, bir de; derdi olmayanlar hiç uğramasın, diye eklesin!
     Hamam ilk günden dolup taşmış. Kız, hamama girip çıkan herkese derdini soruyormuş. Böylece biti olan bitten arınıyor, kiri olan aklanıyor, derdi olan döküp gidiyormuş. Böyle böyle kız, dert anası olup çıkmış ama ne kendi derdine derman bulmuş ne de derdini unutmuş.
     Olacak bu, ya? Bir gün kızın anası, Beriyakalı'nın karısı, hizmetçisini peşine takmış, kızının yaptırdığı hamama gitmek için yola çıkmış. Havada kanat çırpan birkaç kuş, gölge gibi bu ikisini izlemiş. Punduna getirdikleri bir yerde, kuş oğlan süzülmüş, hizmetçinin omzuna koyduğu bohçayı alıp kaçmış. Bağır çağır, o kuşu döndürememişler, yorup bir ağacın dalına da konduramamışlar. Hizmetçinin inadı tutmuş, hırsız kuşun peşinden koştukça koşmuş. Az gitmiş, uz gitmişler. Dere tepe düz gitmişler. Kuş oğlan kanat çırptıkça uçar, hizmetçi koştukça koşarmış. Uzak dağların gölgeleri önlerine düşer olmuş. Nerdeyse güneş kavuşacak, akşam çıkıp gelecekmiş. Önlerine uçsuz bucaksız koca orman çıkmış. Ormanın kıyısında bin bir çeşit türküler söyleyen bir ırmak uzanıyormuş. Hizmetçi, karşıya geçip ormana girmek için bir geçit ararken, kuş oğlanın ırmakta çimdiğini[1] görmüş. Az sonra bu kuş, yakışıklı mı yakışıklı, beli kılıçlı bir delikanlı olmaz mı? Sudan çıkmış, ormanın içlerine doğru yürümeye başlamış. Hizmetçi de onun izinden yürümüş. Vara vara koca bir kayayla karşılaşmışlar. Öteyakalı'nın oğlu, kılıcını çekmiş, kayaya çalmış[2].
     Seslenmiş:
     - Kaya maya, aç bağrını ben geldim!
     Koca kaya yarılmış, oğlan içeri girmiş. Hizmetçi durur mu? Henüz ikiye ayrılan kaya kapanmadan o da oğlanın arkasından içeriye dalmış.
     - "Aman Allah'ım, gözlerim yanlış mı görüyor ne?" diye düşünmüş, orasını burasını çimdiklemiş.
     Gördüğü muhteşem bir saraymış. Hemen bir yere gizlenmiş, gözünü dört açmış, olanı biteni izlemeye başlamış. Ya üç dakika, ya üç saat geçmiş geçmemiş, Öteyakalı'nın oğlu dövüne dövüne söylenmiş:
     - İğnen de, ipliğin de burada. Peki, kendin neredesin, canımın canı, gönlümün sultanı?
     Hizmetçi, oğlanın bir derdinin olduğunu o saat anlamış. Daha başka neleri var, neleri yok öğrenmek için, bütün gece sesini çıkarmamış. Sabaha kadar da gözünü kırpmamış.
     Sabah olunca oğlan, kılıcını çekmiş, seslenmiş:
     - Kaya maya, aç bağrını ben gideyim!
     Koca kaya yarılmış, oğlan dışarı çıkmış. Hizmetçi durur mu? Henüz ikiye ayrılan kaya kapanmadan o da oğlanın arkasından dışarı süzülmüş, kendini hiç belli etmemiş.
     Oğlan, ırmakta yıkanıp yeniden kuş olup uçmuş. Hizmetçi geri dönüp, koca kayanın önüne gelmiş. Seslenmiş:
     - Kaya maya, aç bağrını ben geldim!
     Koca kaya yarılmış, hizmetçi içeriye girmiş. Elinde çalınan bohçayla dışarı çıkmış.
     Koştukça koşmuş, yürüdükçe yürümüş. Sonunda yorulmuş, bitkin düşmüş. Tam bu sırada önüne bir kömüş[3] çıkmış.
     Kömüşe;
     - Gideceğin yere kadar beni sırtında taşır mısın? Yorgunluktan bitip tükendim, demiş.
     Kömüş dile gelip söylemiş:
     - Seni bir ırmağa kadar taşırım. Bugünlerde çok kaşınmaya başladım. Sırtımı kaşırsan, hemen sırtıma binebilirsin, demiş.
     Hizmetçi, böyle kolay bir işe dünden razıymış, hemen kömüşün sırtına binmiş kaşımaya başlamış. Bu durumdan çok hoşlanan kömüş, yeniden kıza seslenmiş, ona müjde vermiş:
     - Irmağa girip çıktıktan sonra, seni Fizan'a bile götürürüm, demiş.
     Az gitmişler, uz gitmişler. Dere tepe düz gitmişler. Kona göçe, sonunda bir ırmak kenarına dayanmışlar. Dayanmışlar ya, o sırada bu ırmakta seller akıyormuş. Ne ırmağa girebilirsin ne de ırmaktan karşıya geçebilirsin. Zorda kalanın imdadına Hızır yetişirmiş. Hizmetçi, ne edip ne yaparız diye ellerini ovuşturup dururken, az ötede ineklerini yaylıma bırakmış olan bir nineyi görmüş, hiç beklememiş, hemen yanına gitmiş.
     Yana yakıla;
     - Güzel ninem, yolumuz çok uzak. Üstelik şimdi de sel olup çağlayan bir ırmak var karşımızda. Ne pahasına olursa olsun, karşıya geçmek zorundayız. Bu ırmağı nasıl geçeriz? Bir bildiğin var mı? diye sormuş.
     Nine söylemiş:
     - Ah kızım, benim de derdim büyük! Başımdaki bitler oğul vermiş, sirke[4] tarlasına dönmüşüm. Yanıma oturur, başımı dizlerine kor, bitlerimi ayıklarsan, karşıya geçmenin sırrını sana söylerim, demiş.
     Hizmetçi;
     - Olur, demiş.
     Hiç beklememiş, ninenin bitlerini ayıklamış.
     Nine rahatlamış, tane tane anlatmış.
     - Şimdi ırmak delirmiş, taşmış gidiyor. Az sonra sakinleşir, yatağına döner. Kulağını dört aç da dinle. Irmak sakinleşince üç renkli su akışı başlar. Kara su geçsin, aldırma. Sarı suyu bekle. Acele etme sakın, bırak o da geçsin. Arkasından mavi su gelir. Onu görünce geçersiniz, olmaz mı?
     Irmak kenarına inip beklemişler. Kara su, sarı su derken, mavi su gelmiş, akmaya başlamış. Hizmetçi kız, kömüşün sırtına binip kaşımaya başlamış. Ne hizmetçi suya düşmüş ne de kömüş suda batmış. Irmağı geçip Beriyakalı'nın kızının işlettiği hamama varmışlar.
     Hizmetçinin dili bülbül olmuş, görüp yaşadıklarını, başından geçenlerin her birini, sırasını sektirmeden Beriyakalı'nın kızına anlatmış.
     Beriyakalı'nın kızı;
     - Çabuk olalım Gülperi, çabuk olalım. Beni oraya götürür, o delikanlıyla buluşturursan, bu hamam senin olsun, demiş.
     Yeniden yola düşmüşler. Az gitmişler, uz gitmişler. Dere tepe düz gitmişler. Kona göçe, sonunda karşı dağların gölgeleri uzamadan Öteyakalı'nın oğlunun yaşadığı yere varmışlar. Akşama doğru kuş oğlan çıkıp gelmiş. Irmağa girip çimmiş, yıkandıktan sonra fidan gibi bir delikanlı olmuş. Koca kayanın önüne gitmiş. Hemen kılıcını çekip, kayaya çalmış.
     Seslenmiş:
     - Kaya maya, aç bağrını ben geldim!
     Koca kaya yarılmış, oğlan içeri girmiş. Hizmetçi Gülperi ile Beriyakalı'nın kızı durur mu? Henüz ikiye ayrılan kaya kapanmadan ikisi birlik olup oğlanın arkasından içeriye dalmışlar. Hiç görülmeyecek bir yere saklanmışlar. Ya üç dakika, ya üç saat geçmiş geçmemiş, Öteyakalı'nın oğlu yine dövünmeye başlanmış, söylenmiş:
     - İğnen de, ipliğin de burada. Peki, kendin neredesin, canımın canı, gönlümün sultanı?
     Bunları duyar da, Beriyakalı'nın kızı hiç durur mu? Hemen kendini açık etmiş, saklandığı yerden çıkmış.
     - İğnem nerde, ipliğim neredeyse, işte görüyorsun ben de buradayım, deyip oğlanın kollarına atılmış.
     Gülperi'ye kalacağı odayı göstermişler, kendileri de bir odaya çekilmişler. O gece, o odada karı koca olmuşlar.
     Sabahı, hizmetçi kız Gülperi'yi hamama göndermişler.
     Dokuz dakika mı, dokuz gün mü, dokuz ay mı desem, ne desem bilmem ki... Yıldız yıldız kara gecelerle, sımsıcak günler geçip gidiyor, Öteyakalı'nın oğlu her sabah giderken koca kayayı kapatıyor, karısını içeride bırakıyormuş.
     Gecenin parlak yıldızlarını, gündüzün bir avuç gökyüzü mavisini çoktandır göremeyen Beriyakalı'nın kızının canı sıkılmış, buraya ne edip de geldiğine bin pişman olmuş.
     Olmuş ama, oğlana duyduğu sevgisi baskın çıkmış, katlanmış. Sayılı günler çabucak geçmiş, su gibi akıp gitmiş.
     Günlerden bir gün Beriyakalı'nın kızı, hamile kaldığını kocasına anlatmış.
     Öteyakalı'nın oğlu:
     - Madem öyle, seni hemen anneme götüreyim. Yol iz bilmem diye sakın korkma. Ben yukarıdan uçarım, sen de gölgemden yürürsün. Bizim eve varınca, anneme sorarsın: "Oğlunun selâmı var, beni konağınızda konuk eder misiniz?" dersin, demiş.
     Hiç durmayıp yola çıkmışlar. Kona göce oğlanın annesinin evine varmışlar. Oğlan, karısını orada bırakıp, yeniden havalanmış, mavi gökyüzünün derinliklerine doğru uçup gitmiş.
     Halayıklar[5] hemen gördüklerini hanımlarına da söylemek için kuş oğlanın anasına koşmuşlar, sormuşlar:
     - Hanım, hanım! Kapımızın önünde perilerden daha güzel, görenin gözünü kamaştıran dünyalar güzeli bir kız var. Oğlunuzun başı için su içmek istiyor, ne yapalım?
     - Bekletmeyin; su verin içsin, yüreği serinlesin. Sonra alıp getirin onu yanıma. Bakayım. Nasıl bir güzelmiş o, göreyim. Sorup öğreneyim; benim oğlumu nereden biliyor? Oğlum küçücüktü, ya yer yarılıp içine düştü, ya da kanatlanıp göğe uçtu, yitip gitti. Şimdi ondan ne bir iz ne bir nişan var.
     Hanım buyruğudur, kızı alıp getirmişler.
     Öteyakalı'nın karısı sormuş:
     - A kızım, öyleyse söyle bana. Benim bir oğlumun olduğunu nerden biliyorsun?
     Beriyakalı'nın kızı, dilinin döndüğü kadar konuşmuş, bildiklerini anlatmış:
     - Annemden duymuşluğum var. Bazen beni dizinin dibine oturtur, saçlarımı okşar, yaşım gereği bilmem gerekenleri tek tek anlatırdı. Sizin oğlunuz doğduktan sonra babası, tellâllar çıkartmış, davullar dövdürmüş, her yana haber etmiş. Tam o sırada dünyaya gelmişim. Büyüdüm serpildim. Annem bana: "Kızım, sen Öteyakalı'nın oğluyla aynı günde dünyaya gelmiştin.", derdi.
     Oğlanın anası, gözpınarlarından süzülen yaşları, parmaklarının ucuyla silmiş:
     - Bak, bu doğru kızım! Ama bizim oğlan çoktan yitip gitti. Öldüyse kemikleri bile kalmamıştır. Sağsa dönüp geleceği de yok.
     - Oğlunuzun görünür ya da görünmez bir yerinde, herhangi bir işaret yok muydu? Varsa, görünce tanır mısınız?
     - Göbeğinde üç beni vardı. Olmasa bile bu önemli mi? Oğul, can yarısıdır. Onu dünya gözüyle bir görsem, bensiz[6] de olsa tanırım.
     - Sizi üzdüm. Bu yüzden özür dilerim. Ancak sizden son bir isteğim daha olacak?
     - Buyur, söyle. Neymiş o?
     - Yolum çok uzak. Karnım burnumda. Çekip gitsem, yolda başıma ne gelir bilemiyorum. Üç beş gün konuğunuz olsam...
     Öteyakalı'nın karısı, halayıklarını çağırmış, kendilerine yakın uygun bir odada kızı misafir edip, ona göz kulak olmalarını sıkı sıkı tembihlemiş.
     Öyle yapmışlar. Ama kendilerine yakın uygun bir odadır diye, bu kızı, merdiven altındaki bir odada yatırmışlar. Olacak bu ya, Beriyakalı'nın kızı, o gece nur topu gibi bir oğlan doğurmuş. Kendine gelir gelmez, oğlunun göbeğindeki üç beni görmüş.
     Öteyakalı'nın oğlu, kuş oğlan şeklinde gelmiş, pencere camını tıklatmış.
     Beriyakalı'nın kızı;
     - Ne var, ne istiyorsun? Sakın başka gürültü yapayım deme. Oğlumuz uyuyor, diye kocasına çıkışmış.
     Öteyakalı'nın oğlu, sevinç çığlıkları atmış, bildiğini okuyup, bağırmış:
     - Uyusun da büyüsün, hanım ninesi duysun. Ah, benim oğlum olduğunu bir kere duysalar; hamamları yakıp, onu güzelce kırklarlar, mavi kundaklara sararlar, en iyi salıncaklarda sallarlar. Ah Gülizar, ah! Sen Beriyakalı'nın kızı ol da böyle yerlerde yat. Hiç olur mu? Ben de Öteyakalı'nın oğlu olayım da seni halayık odalarında yatırayım. Hiç yakışığı var mı? Bütün bunlar yüreğime köz olup oturdu. Ne kadar üzgünüm, bir bilseler...
     - Bir duyan gören olur, çabuk git buradan, çabuk!
     Kuş oğlan, bağırıp çağırıp içini döktükten sonra, kanat çırpıp uçup gitmiş.
     Atalarımız ne güzel demişler: "Yerin kulağı var!" diye. Halayıklardan biri bunları işitmiş, sabaha kadar mertek saymış, sabah olur olmaz kalkıp, hanımın odasına koşmuş. Akşam gördüklerini bir bir ona anlatmış.
     Anlatmış ya, hanımı bunların hiçbirine inanmamış. Üstelik halayığını dedikleri konusunda deneyip, daha sonra boyunun ölçüsünü almayı düşünmüş.
     - Dediklerini, kulakların duyuyor değil mi? Öteyakalı'nın oğluyum mu dedi? Onun kemikleri kalmadı ki. Bu gece, o kızın yanında yatacağım, bakalım ne olacak? Yok dediklerin yalan çıkarsa, beni bekleyip de gözüme görünme sakın. Aklın varsa, konaktan kaç git.
     O gece hanım, Beriyakalı'nın kızının yanında yatar. Kız bu işe şaşar, kendi kendine kurulur:
     - Elbet bunda bir iş olmalı. Yoksa gelip de yanımda niye yatsın? Henüz bebeğimi bile kucağına alıp, saçını başını okşamadı.
     Bütün gece gözünü kırpmadan beklemiş. Karanlık geceyi aydınlatan dolunayın ışığı, pencereden içeriye vurmuş. Hanımın da uyumadığını görmüş.
     Birinci horoz derken, ikinci horozlar da ötmüş. Kuş oğlan gelmiş, pencerenin camına tıklamış. Yine bağırıp çağırmaya başlamış:
     - Ah Gülizar, ah! Sen Beriyakalı'nın kızı ol da böyle yerlerde yat. Hiç olur mu? Ben de Öteyakalı'nın oğlu olayım da seni halayık odalarında yatırayım. Hiç yakışığı var mı?
     Hanım, halayığının dediklerinin doğru olduğunu gözleriyle görmüş, kulaklarıyla duymuş. Göğsünde bin bir umut kabardıkça kabarmış. Duygularını tutamamış, seslenmiş:
     - Oğlum, biricik oğlum! Sen misin? Orada bağırıp çağırma öyle. Gel, içeri gir de yüzünü göreyim.
     - Yüzümü şimdilik göremezsin, anne!
     - Niçin?
     - Anne, bizi dinleyip duymasalar bari. Duyarlarsa hiçbirinizi sonsuza kadar bir daha göremem.
     - Kim duyacak bizi? Çekindiklerin kim?
     - Orman perileri.
     - Periler mi?
     - Hatırlar mısın bilemem. Küçükken ağlatıp dururlarmış beni. Sonra bir gün senin yokluğunu fırsat bilmişler, beni kapıp kaçırmışlar. O gün bugündür onlardan kırk peri, gölgem olup çıktılar, beni izliyorlar.
     Beriyakalı'nın kızı pencereyi açmış, kuş oğlan içeri süzülmüş, silkinmiş. Basbayağı yakışıklı mı yakışıklı bir delikanlı olmuş, oğlunu bağrına basmış.
     Hanım, söylemiş:
     - Oğul oğul! Canım oğul. Bizi birbirimize kavuşturan Allah'a şükürler olsun! Ah oğlum, ah! Bu güzel kızın karın olduğunu bilseydim, onu asla burada yatırmazdım. Şu oğlanı kucağıma ver de, bir de ben sevip okşayayım.
     Bebeği kucağına almış, kundağını çekip göbeğine bakmış. Orada sıralanmış üç beni görmüş. Olan bitenin doğru olduğuna inanmış. Oğluna sormuş:
     - Peki, perilerden kurtulmanın çaresi yok mu?
     - Var anacığım...
     - Hemen söyle öyleyse.
     - Söylediklerimi yapamazsınız.
     - Babanı unutma. Biz yapamasak da, o her bir şeyin üstünden gelir.
     - Babam ormana gitsin. Bulabildiği kadar çalı çırpı toplayıp ırmak kenarında yaksın. Bir kuş avlayıp yanan ateşin içine atsın. Gürültü çıkarsın. Kuş kılığındaki bütün periler, orada toplanır. Arkadaşlarını kurtarmak için, birer birer kendilerini de ateşe atarlar. Hepsi yanar, ölür. O sırada ben de ırmak da çimer, yıkanır, yeniden insan olurum, demiş.
     Öteyakalı ormana gitmiş. Kendisine söylenenleri yapınca oğlu kuşluktan çıkmış, yiğit bir delikanlı olmuş. Öteyakalı oğluna, Beriyakalı kızına kavuşmuş.
     Kavuşmanın şerefine hayır kazanları ocağa vurulmuş, meydan sofraları kurulmuş, hayırlar yapılmış.
     Daha sonra kırk gün, kırk gece süren dillere destan bir düğün yapmışlar.
     Bildiğiniz düğünlerden değil, muhteşem bir düğün...
     Gerisi, boş lakırdı[7].
     Onlar ermiş muradına biz çıkalım kerevetine.

     Oyhan Hasan Bıldırki

     [1] Yıkandığını.
     [2] Vurmuş.
     [3] Manda. Camız.
     [4] Bit.
     [5] Hizmetçiler, bendeler, cariyeler.
     [6] Çilsiz, lekesiz.
     [7] Dolaylama, yakıştırma.

ALTIN ELMA

2009-09-07T09:42:00.005+03:00

       Sabırsızlık iyi değil. Biliyor musunuz? Sabırsız, düştüğü yolda yaya kalır. Ne dost ne binek bulur kendisine. Üzüntü sofralarına oturur acıktıkça, üzüntü yemekleri yer lokma lokma.
       İzin verin, az bekleyin, acele etmeyin. Sihirli aynama bakmalıyı yine, size masal anlatayım diye.
       Kim fısıl fısıl konuşuyor öyle? “Masalmış…” diye.
       Masal, öyle ya. Masal, masal. Gerçek merçek değil, laf ebeliği, kuru kalabalık söz yığını.
       Hiç de öyle değil.
       Bakın anlatayım.
       Size hayatımızın gerçek karelerinden birini örnekleyeyim.
       Okuldan evine dönerken, yolunu şaşıran, karakola sığınan çocuğa sorarlar:
       - Eviniz nerede?
       - Parkın karşısında.
       - Peki, park nerede?
       - Evimizin karşısında.
       - Eviniz nerede?
       - Parkın karşısında.
       - Park nerde?
       - Evimizin karşısında.
       - Eviniz?..
       Bu konuşma, ev bulunana kadar sürer. Sürer ama çocuğun gözyaşları o vakte kadar hiç dinmez.
       Oysa diline çevik olanlarımız kestirmeden söylemişler:
       - “Her harf bir kalp taşır, her kelime çok mezar!”
       Doğru değil mi?
       Şimdi gelelim sözün özüne, amma da masalmış diye diye.
       Bir varmış, bir yokmuş.
       Ülkenin birinde, seyrine doyum olmayan padişahın bahçesinde, her yıl sadece bir tek meyve veren ulu bir elma ağacı var. Bu asırlık elma ağacı, mevsiminde çiçek açar, yüzlerce elmaya yüklenir. Ancak bu elmalardan teki, irileşir, üstüne altın benler düşe düşe olgunlaşır. Ötekiler güneş gördükçe kurur, yel vurdukça dökülür. Belki de olgunlaşan altın benekli tek elmaya yer açarlar.
       Amma hepsi nafile.
       Daldaki altın elmayı herkes görür de, olgunlaşır olgunlaşmaz, onu ancak alan bilir, belki sabaha karşı, belki gün ortasında, bu altın elma[1] sır olur çıkar. Gözünü iyice açsan göremezsin, dala uzansan tutamazsın. Altın elmanın yerinde yeller eser.
       Bir yıl böyle, sonraki yılda böyle derken, padişahın oğulları elma bekçiliğine soyunma kararı alırlar. Aldıkları kararı padişah babaları da uygun görünce, her yıl sırasıyla elma bahçesinde altın elmanın olgunlaşmasını beklerler.
       İlk yıl sıra, yol yordam bilir, öteki kardeşlerine da örnek olur diye padişahın büyük oğluna verilir. Büyük oğul, büyüklüğünün gururuna kapılır.
       - Şimdiye kadar tutuştuğumuz bütün oyunlarımızda kardeşlerimin hangisine yenildim ki altın elma bekçiliğindeki zaferi, onlardan birine kaptırayım, diye seslice düşünür.
       Dediğinden utanır, sağına soluna bakar, kendisini bir duyan oldu mu diye. Bereket o saat yanında ne kardeşleri, ne de başka birileri var.
       - Bu, iyi işte! der, bu iyi. Bereket, bu dediklerimi hiç kimse duymadı. Doğrusu, duyup öğrenmelerini de istemem. Sonu neye çıkarsa çıksın, bu yıl altın elmayı dalında tutacak, onu hiçbir kişiye ya da öteki varlıklardan birine kaptırmayacağım. Babam beni beğensin, neler yapabileceğimi öğrensin, tahtı için gözü arkada kalmasın diye, dalında tutacağım.
       Ne denir?
       Gurur, zayıflık. Yenilme sebebi. Gururunun esiri olanlara, zafere açılan kapıların hepsi birer birer kapanır. Elbette yapacaklarımızı sıralamalı, ilkin hangisinden başlayacağımızı bilmeliyiz. Başarıya giden yolda atılacak ilk adım, budur. Fakat, gurur? Ah, gurur!
       Atalarımız, sözü baştan güzel söylemişler, üstelik doğru demişler: "Altı olur, yedi olur, sonunda Allah'ın dediği olur."
       Altın elma çiçekleri yine mevsiminde açılmış. Herkeste bir merak, bu işin sonu nereye çıkacak diye.
       İnanın, o merak bende de var.
       Ya sizde?
       Haydi, beraberce o bahçeye gidelim, nefesimizi tutup iş nereye varacak, bekleyelim.
       Padişahın büyük oğlu da öyle yapmış. İşi başından sıkı tutmuş, hazırlıklarını bitirir bitirmez, elma çiçekleri dalda görünür görünmez, koca bahçeye koşmuş. Suluklarını doldurtmuş, katık torbalarını hazırlatmış. Kullanabileceği bütün silahların bakımını yaptırtmış. Gece ayazında üşümesin diye kalın urbalarını da yanına almış. Kekiktir, nanedir o devirde de nefes açsın diye sıcak suda demlendirilip içilen bitkiler unutulmamış.
       Asırlık elma ağacı, yeniden, yüzlerce elmaya yüklenmiş. Ancak bu elmalardan teki, irileşmiş, üstüne altın benler düşe düşe olgunlaşmış. Ötekiler güneş gördükçe kurumuş, yel vurdukça dökülmüş. Olgunlaşan altın benekli tek elmaya yer açmışlar.
       Her şey bambaşka…
       Padişahın büyük oğlu söylenmiş;
       - Görev bende şimdi. Gözümü dört açmalı, olgun elmayı dalından kopartmamalıyım. Ay da ne kadar parlak bu akşam. Sanki bana gülümsüyor. Başka zamanlarda gördüğüm gibi kaşları çatık matık değil. Talihim de böyle olsa, bu yıl bana gülümsese… Hiç umulmadık bir terslik çıkmasa. Önceden duymuşluğum var: İnsanın ters gitmeye görsün işi, süt içerken kırılıverirmiş dişi. O hesap, çok dikkat etmeliyim. İyi de, bu çılgın rüzgâr nerden çıktı şimdi? Sivrisinek gelmesin diye yaktığım ateşi harlandırıp, bir maraza, yangın mangın çıkarmasak bari.
       Rüzgâr, çıldırmış gibi esiyor, estikçe bin bir çeşit ıslık çalıyor. İsli ateş, arada bir parlıyor, alevlerini gökyüzüne salıyor.
       Padişahın büyük oğlu, baştan ayağa dikkat kesildi. İsli ateşin çıkardığı duman bazen gözüne kaçıyor, gözbebeklerinden şıpır şıpır yaşlar dökülüyor. Bir de rüzgâr, sanki çıldırmış gibi esen rüzgâr dinmek bilmiyor.
       - Bu rüzgârın bir edeceği olmalı. Ateşi söndürmeliyim desem, sivrisinek belasından kurtulamam. Dikkatli olmalıyım.
       Uzakta çakal ulumaları, yakınlarda bir yerde puhu kuşunun insanın yüreğine korkular indiren sesi. Bu gece, hiç de tekin değil. Ürkütücü dakikaları koynunda saklıyor.
       Kalabalık çocuk sesleri, çılgın rüzgârın ıslık seslerine karışıyor.
       Uzakta çakallar uluyor, beride puhular ötüyor.
       Padişahın büyük oğlu, esas duruşa geçip selam durdu. Onlarca çocuk, önlerindeki bayraktarlarını izliyor, padişahın büyük oğlunun önünden geçiyor. Bayraktar, tavuk telekleriyle süslediği kargı[2]sının tepesine bir soğan geçirmiş. O kadar da kalabalıklar ki, tören geçişinin biteceği yok.
       Kızlı erkekli onlarca çocuk, bir ağızdan bağırdılar, sanki birini çağırdılar:
       - Poyraz Ebesi!.. Boyraz Ebesi!..[3]
       Durmadılar, elma bahçesini turlayıp, sokaklarda gezdiler, uğradıkları evlerden sıra ile yağ, bal, pekmez, un topladılar. Vermek istemeyenlerin kapısını küllediler, onun üzerine küçük su döktüler.
       Hem yürüdüler, hem de hep bir ağızdan bağırdılar:
       - Veren veresi, vermeyenin gök başlı bir oğlu olası!..
       - Veren versin, vermeyenin gök başlı bir oğlu olsun.
       - Gök başlı bir oğlu olsun!
       Ayşe ebenin kapısını çaldılar, topladıkları malzemelerin tamamını ona verdiler. Ayşe ebe, avlusunun ortasındaki yer ocağına gitti. Ateşi yaktı. Onlarca çocuk, yanan ateşin etrafında halka oldular. Karılacak helvanın pişmesini beklediler. Az sonra Ayşe ebe, ateşin közünü sağa sola çekti, pişirdiği helvanın soğumasını bekledi. Daha sonra sırayla yanına gelen onlarca çocuktan her birine top top yaptığı helvalardan birini verdi.
       Padişahın büyük oğlu;
       - Ah, şimdi ben de onların arasında olmalıydım, dedi.
       Hayıflandı, durumuna üzüldü.
       Hızını azaltan çılgın rüzgâr, son defa onun yanaklarında dolaştı. Padişahın büyük oğlu, kendine geldi, gördüğü rüyadan gerçeğe döndü.
       - Aman Allah'ım, daldaki altın elma yerinde yok! Şimdi ben ne yaparım, hangi yüzle padişah babamın ve kardeşlerimin karşısına çıkarım diye dövündükçe dövündü.
       Tanyerinde güneşin kızıl renklerinin bayramı var. Ulu dağlar uç verdikçe, altın elma bahçesinde hüzün türküleri söylenmeye başladı.
       Gündür, aydır, yıldır dediğin ne ki?
       Göz açıp kapayana kadar geldi geçti.
       Asırlık elma ağacı, yeniden, yüzlerce elmaya yüklendi. Ancak içlerinden teki, irileşti, altın benlerle süslenip olgunlaştı.
       Ötekiler güneş gördükçe kurudu, yel vurdukça döküldü. Dalda altın benekli tek elma kaldı.
       Bu defa sıra padişahın ortanca oğluna gelmişti. Elma bahçesindeki altın elmayı kimselere kaptırmayacak, olgunlaşınca padişah babasına götürecek. O, bu işin üstesinden gelecekti. Çünkü ağabeyi kendisine nelere dikkat etmesi gerektiğini birer birer anlatmıştı.
       Atalarımız, vaktinde söylemişler: "Ön teker nereye çekerse, arka teker de oradan gider."
       O hesap…
       Yazılan, bozulmuyor. Bu defa da öyle oldu. Padişahın ortanca oğlu da, sanki bir filmi yeniden izliyormuş gibi çılgın rüzgârın çıkmasını, isli ateşi, sivrisinek belasını, puhu kuşlarının ötüşlerini, "Poyraz Ebesi"ni oynayan çocukları, en öndeki bayraktarı, kendisine pişirdiği helvayı uzatan Ayşe ebeyi gördü.
       Hayıflanıp, içine düştüğü durumuna üzüldü.
       Hızını azaltan çılgın rüzgâr, son defa onun da yanaklarında dolaştı. Padişahın ortanca oğlu, kendine geldi, gördüğü rüyadan gerçeğe döndü.
       - Aman Allah'ım, daldaki altın elma yerinde yok! Şimdi ben ne yaparım, hangi yüzle padişah babamın ve kardeşlerimin karşısına çıkarım diye dövündükçe dövündü.
       Tanyerinde güneşin kim bilir kaçıncı defadır görülen kızıl renklerinin bayramı var. Ulu dağlar uç verdikçe, altın elma bahçesinde hüzün türküleri bu defa da söylenmeye başladı.
       Gündür, aydır, yıldır dediğin ne ki?
       Göz açıp kapayana kadar gelir geçer.
       Bir yıldır hüzün düşmüş sarayın ışıkları yeniden pırıl pırıl yanmaya başlar. İki oğlunun beceriksizliği padişahı yıldırmış, gözünü korkutmuştur. Bu yıl küçük oğlunun elma bahçesinde bekçilik edip altın elmayı beklemesine razı gelmez.
       - Oğullarımın en küçüğü sensin, toysun. En namlı pehlivanlarımın sırtını yere bastıran büyük oğlum, o işin üstesinden gelemedi. Yarışta bütün atlılarımı geride bırakan ortanca oğlum da, o işin üstesinden gelemedi. Henüz senin bir hünerini görmedik küçük oğlum.
       - Hüner, akıl işidir baba!
       - Öyle de, oğullarımdan tek sana kıyamam. Daha küçücüksün, körpesin.
       - Bu defa sıra bende, baba! Böylece görmediğin hünerim ortaya çıkar. Benim nöbetimde altın elmayı, her kimse, nasıl bir yaratıksa, asla dalından yere indiremez.
       - Aferin sana, aferin! Ama yine de bu işten vazgeç oğul. Bir sende kalan umudum, tükenmesin.
       - Sağ oldukça umudunun bende yeşerdiğini göreceksin baba. Üstelik bana ağabeylerim neyi, ne zaman yapmam, nelere karşı uyanık olmam gerektiğini birer birer anlattılar. Vaktinde bahçeye gidecek, asırlık elma ağacındaki altın elmayı dalından kimselere kaptırmayacağım. Bunu böyle bil, baba.
       - Benimki bir uyarı oğul! Öteki oğullarım gibi senin de utanmanı istemiyorum.
       - Bana güven, baba!
       - Peki, öyle olsun.
       Doğan güneşle birlikte sabahın olması, ulu dağların gölgelerinin uzamasıyla akşamın başlaması bir vakte bağlı. Vakitsiz horoz bile ötmüyor, ağaçta çiçek açmıyor, dalda yaprak kıpırdamıyor. Dizgini tutulmuş ırmaklar, coş denmeyince coşmuyor.
       Gündür, aydır, yıldır dediğin ne ki?
       Göz açıp kapayana kadar gelip geçer.
       Padişahın küçük oğlu, ön hazırlıklarını tamamladı, alacaklarını yanına aldı.
       - Zaman, bu zamandır! deyip yola düştü. Atını sürdü.
       Yolda, yol kenarına çökmüş, başıkabak ayağı çıplak ihtiyar bir adam gördü. İhtiyar adamın çözemediği sıkıntısı vardı. Sol ayağını kaldırıp kaldırıp altına bakıyor, aradığını bulamıyordu.
       Padişahın küçük oğlu, onu gördü, yanından geçip gitmedi. Selam verip selam aldı. Atından atladı, ihtiyarın yanı başına çömdü. Ona, derdini sordu.
       - Baba, görüyorum sıkıntılısın. Besbelli canın yanıyor. Ne oldu?
       - Topuğuma diken battı ama bir türlü göremiyorum.
       - Hangi topuğuna?
       - Ah, bilsem…
       - Seni izlediğim zaman içinde, hep sol ayağınla ilgilendiğini gördüm. Niçin bir kere de sağ ayağının topuğuna bakmıyorsun?
       İhtiyarın gözleri parladı. Sağ eliyle başına vurdu:
       - Doğru ya! Nasıl oldu da bunu akıl edemedim?
       Hiç beklemedi, sağ ayağının topuğuna baktı. O topuğuna batmış dikeni gördü. Çekti, çıkardı. Rahatlayıvermişti.
       Padişahın küçük oğluna baktı, onu tepeden tırnağa süzdü.
       - Oğul, dedi, uzun bir yolculuğa çıkmış gibisin.
       - Nerden biliyorsun?
       - İçime öyle doğdu.
       - İçine her doğan şeye inanır mısın?
       - Bu, niyetine bağlıdır. İnsan kalbine, fena şeyler doğmaz.
       - Öyle olup olmadığını bilemiyorum. Yorgunsan burada kal, değilsen benimle gel. Yedeğimdeki atlardın birini sana verebilirim.
       - Yorgunum oğul! Burada biraz dinlenmeliyim. Yolcu yolunda gerek. Sen yoluna devam et. Oturanın, yürüyene borcu vardır. Sana boyu küçük ama gördüğü iş çok büyük olan bir yaka mızrağı vereceğim. Onu yakana tak. Sıkıştığında kullan. Oğul, bir de şunu unutma: Olmaması gereken şeyler gördüğünde, hemen sırtını dön. Gördüklerim nedir deyip meraklanma. Artık hiçbir şey sorma ve söyleme. Hemen yola çık.
       Padişahın küçük oğlu, ihtiyarın kendisine uzattığı yaka mızrağını avucuna aldı. Gerçekten küçücük bir mızraktı. Beklemedi, o mızrağı yakasına taktı.
       İhtiyar, ermiş miydi ne, görünmez oldu.
       Padişahın küçük oğlu, yeniden yola düştü. Elma bahçesine vardı. Bahçede büyük bir şenlik var. Ağaç dallarında konaklamış kuşlar, bin bir türlü şakıyor. Dal uçlarındaki çiçekler adamın aklını başından alıyor. Ya bahçenin bütününü baştan sona renk renk halılar gibi kaplamış olan gelincikler, beyazlı sarılı papatyalar, reyhanlar, naneler, adını bilemediğimiz öteki çiçekler. Yuvalarında uyuklayan puhular. Ufukta kocaman bir altın siniyi andıran güneş, geceyi başlatmakta nazlanıyor.
       Demek, akşamın eli kulağında.
       İşte dağların gölgesi uzamaya başladı bile. Onca ağaç sanki sıraya dizilmişler, zaman elverdikçe gölgelerini göstermez oldular. Ufukta kocaman bir altın siniyi andıran güneşin önünde uçuşan binlerce sayısız kuş, kim bilir kaçıncı akınlarından dönüyorlar. Gölgeler uzadıkça, güneş alçaldı, birdenbire kayboldu. Akşamın serinliği başladı. Nöbet yerini belirleyen padişahın küçük oğlu, yaka düğmelerinden birini kapattı. Her türlü zararlıdan korunmak için ateş yaktı. Tutuşturduğu dalların arasına tezek[4]ler koydu. Tutuşan tezeklerin çiy, gri dumanları her tarafı sardı.
       Az sonra rüzgâr, çıldırmış gibi esmeye başladı, estikçe de bin bir çeşit ıslık sesi çıkardı. Alan ateşi, arada bir ansızın parladı, alevlerini gökyüzüne saldı.
       Padişahın küçük oğlu, baştan ayağa dikkat kesildi. Alan ateşinin çıkardığı dumanlar zaman zaman gözüne kaçsa da, gözbebeklerinden şıpır şıpır dökülen yaşları elinin tersiyle sildi. Sanki çıldırmış gibi esen rüzgâr dinmek nedir bilmedi.
       - Çılgın rüzgârın bir edeceği olmalı. Ateşi söndürsem, sivrisinek belasından kurtulamam. Çaresi yok, buna katlanmalıyım.
       Uzakta çakal ulumaları arttı, yakınlarda bir yerde puhu kuşunun insanın yüreğine korkular indiren sesleri duyuldu. Sanki bu gece de tekin değil. Ürkütücü dakikaları koynunda saklıyor, üstesine inadına onları daha da besliyor.
       Olgunlaşan altın benekli tek elma dalında kurulmuş, çalım satıyor.
       Kalabalık çocuk sesleri, çılgın rüzgârın ıslık sesleri arasında yükseliyor.
       Uzakta çakallar uluyor, beride puhular ötüyor.
       Padişahın küçük oğlu, aklına geleni seslendirdi:
       - Bu çocuklar tekin değil. Üstelik hiçbiri de benimle gelmedi. Hemen ihtiyarın dediği gibi yapmalıyım. Fakat bu arada gözümden ayırmadığım altın elmayı ya kaptırırsam? Yok yok, şimdi ihtiyarın dediğini yapmalıyım. Hemen sırtımı dönmeli, arkamda gizlenen asıl tehlikeyi görmeliyim.
       Öyle yaptı, geri döndü.
       Döndü, ya?
       Dönmesiyle birlikte bahçedeki en iri ağaçlardan onlarcasından daha büyük olan yedi başlı ejderhayı gördü. Bu ejderhanın boyu, en ulu minareden daha büyük. Kolları da en yaşlı çınarın kollarından daha uzun. Kollarının her birinde sayısız adam başından yapılmış çıngıraklar asılı. Yedi başından her biri padişahın küçük oğlunu avlamak için sıralı sırasız uzanır, yakalamaya çalışır. Yedi başlı ejderha yaptığı üç saldırının hiçbirinden sonuç alamaz.
       Padişahın küçük oğlu, cesaretlenir, yedi başlı ejderhaya seslenir:
       - Şimdi sıra bende altın elma avcısı. Demek şimdiye kadar ki bütün altın elmaları dalından koparan sendin? Ancak bundan sonra avucunu yalayacaksın.
       - Evet, evet bendim. Altın elmaları koparan bendim.
       - İyi de dişinin kovuğuna bile sığmayacak kadar küçük olan altın elmanın sana ne faydası olur? Niçin her yıl o elmanın peşine düşersin?
       - Ah, o altın elmadaki gücü bir bilseydin, başında yer götürmez ordularla beklerdin!
       - Neymiş ondaki güç?
       - Söylesem bile nasıl olsa bundan sonra sana da hiç yararı olmayacak?
       - Orasını ancak Allah bilir. Söyle bakalım, neymiş altın elmadaki güç?
       - Her kim bu altın elmayı yerse, yeniden gençleşiyor.
       - Demek, bütün mesele bu, ha?
       - Evet, ben de bunca yaşıma rağmen hâlâ genç kalışımı ona borçluyum.
       - Bundan sonra altın elmayı dalından asla koparamayacaksın, biliyor musun?
       - Neden?
       Padişahın küçük oğlu, yedi başlı ejderhanın bu sorusuna aldırmadı. İhtiyarın kendisine verdiği yaka mızrağını taktığı yerden çıkarıp aldı. Bütün gücüyle mızrağını ejderhaya fırlattı. Kerametli yaka mızrağı, yedi başlı ejderhanın altısını deldi geçti.
       Yedi başlı ejderha can havliyle meydan okudu:
       - Erkeksen bir daha fırlat mızrağını!
       Padişahın küçük oğlunda başka bir mızrak yok ki, fırlatıp atsın. Hiç belli etmedi, yedi başlı ejderhanın bu sözünü karşıladı:
       - Erkek dediğin, yaralıya bir daha saldırmaz. Eğer yaşamak istiyorsan; var git, yaralarını iyileştir bir köşede.
       Yedi başından altısını yitiren ejderha, bir başıyla da yaşayabileceğini düşünür. Bu oğlanla baş edemeyeceğini anlar, yürek yangınını söndürmek için, gelirken yolunun üstende gördüğü pınara koşar;
       - Benim canımı alan, malımı da yesin! diye bağıra çağıra suya dalar.
       Padişahın küçük oğlu, sabaha kadar gözünü kırpmaz. Gözlerini kuşatan uykunun kurşun askerleri yakasını bırakmasa da, zaman zaman şarkılar söyler, böylece uykusunu bastırır. Tan vaktinin ilk aydınlığı dağlar ardından söker sökmez, elma ağacına bakar, altın elmanın dalında sallandığını görür. Başarmanın gururunu yaşar. Hemen saraya gitmektense, elma bahçesinde oyalanmayı uygun görür. Elma ağacının dibinden ayrılmaz.
       Padişah ve iki oğlu, küçük oğlanın dönmeyişine endişelenirler. Saraydan çıkar, elma bahçesine gelirler. Küçük oğul, gülümseyerek gelenleri karşılar. Sarmaş dolaş olurlar.
       Padişah, daldaki elmaya uzanır, avuçladığı elmayı koparır.
       Padişahın küçük oğlu, bütün gece neler olduğunu, nelerle karşılaştığını ve yedi başlı ejderhayı onlara anlatır.
       Padişah;
       - Altın elma bende. Şimdi saraya dönmeliyim. Bana kalırsa, üçünüz de benimle gelin, der.
       Padişahın büyük oğlu, kendi fikrini açıklar.
       - Yedi başlı ejderhanın peşinden gitmeliyiz. Bu ejderha neyin nesiymiş, kimin fesiymiş, anlamalıyız. Öyle değil mi ortanca kardeşim?
       Padişahın ortanca oğlu da ona katılır.
       - Bu, doğru. Bizim ilk önce yapacağımız budur. Yedi başlı ejderhanın peşine düşmeliyiz.
       Padişahın küçük oğlu, padişah babalarından izin ister. Üç kardeş, hiç beklemez, hemen yola çıkarlar. Yedi başlı ejderhanın kan izlerini kendilerine kılavuz edinirler. Bol ağaçlı ulu dağın eteğindeki pınarı görürler. Yaklaşırlar. Ayaküstü yapacaklarını kararlaştırırlar.
       Padişahın büyük oğlu;
       - Yüzme bilsem, gözümü kırpmadan suya dalarım, der.
       Padişahın ortanca oğlu;
       - Ben de öyle, yüzme bilsem hiç beklemem, suya dalardım, der.
       Padişahın küçük oğlu;
       - Desenize iş bana düşüyor. Yüzme dersleri aldım, dibi görünmez derin sulara da girip çıktım. Bu macerayı başlatan benim, bitiren de olmalıyım, der demez, pınara girer.
       Suyun altında sihirli bir dünya var sanki. Bin bir çiçeğin süslediği, onlarca kuşun ötüştüğü dillere destan bir yer. Kelimelerle anlatılması zor bir yer. Sıla özlemiyle yanıp tutuşmayacaksanız, yaşanılacak bir yer. Havası kirli değil, doğal.
       Padişahın küçük oğlu, sağa sola baktı. Hiç olmazsa bu güzel yerde, bir insan sesi duymalı, nefesini nefsiyle paylaşmalıydı. Durmak olmaz, diye düşündü. Yürüdükçe yürüdü. Yedi başlı ejderhanın kan izlerini kılavuz edindi. Hiç korkmadı, yürüdükçe yürüdü.
       Üç saat mi, üç gün mü desem, ne desem? Bilmem ki…
       Ama bildiğim bir şey var: Amacı olan, eninde sonunda ona erişir.
       Padişahın küçük oğlu, bir kulenin alçak penceresinden, kendisine el eden dünyalar güzeli kızları gördü. Onlara seslendi:
       - Orada öyle duracağınıza, aşağıya insenize.
       İçlerinden biri;
       - İnemeyiz, dedi.
       - Niçin?
       - Ayaklarımız kelepçeli.
       - Neden?
       - Boyu en ulu minarelerden daha büyük, kolları en yaşlı çınarın dallarından daha uzun olan yedi başlı bir ejderha, bizi bu kuleye kapattı, ayaklarımızı da kelepçeledi.
       - Anladım. Fakat merak ediyorum, siz in misiniz, cin misiniz?
       - Ne iniz, ne ciniz! Biz de senin gibi insanız.
       - Size yardım etmek için ne yapmalıyım?
       - Kulenin anahtarı, ejderhanın sağ cebinde. Erişip alabilirsen ne iyi. Alamazsan derdimize yanarız
       - Peki, bu ejderha nerede barınır, daha çok nerede eğlenir?
       - O, şimdi seferdedir?
       - Ne seferi?
       - Her yıl, yılda bir defa geziye çıkar. Elma bahçelerini dolaşır. Bir elmada gördüğü tek altın elmayı koparır, onu yer. Gençleşip, dinçleşir.
       - Öyle mi?
       - Evet.
       - Ben de onun peşindeyim. Bu ülkeye onu aramak için geldim?
       - Bulup da ne yapacaksın? Üstelik o, şimdi gençleşip, daha da dinçleşmiştir. Sana zararı dokunur. O yedi başlı bela ile baş edemezsin.
       - Olsun! Ama yine de onu bulmalıyım. Fakat nerede?
       - Arkanı dön, gözünün alabildiği yere kadar bak. Orada göreceğin en yaşlı çınarın gölgesinde oturur daha çok.
       Padişahın küçük oğlu, öğreneceğini öğrendikten sonra, beklemez, tarif edilen yeri bulmak için arkasını döner, yeniden yola koyulur.
       Yolunun üstünde henüz kurumamış kan izlerini görür. İz sürer. Yaşlı çınarın gölgesinde inleyen, tek başının derdine düşmüş yedi başlı ejderhayı görür.
       Ejderha, insan kokusu alır almaz, inlemelerini keser. Gözlerini açınca, gelenin kendisini yaralayan genç olduğunu anlar.
       Çıkışır:
       - Benim canımı alan, malımı da yesin, demiştim sana. Onun için mi üşenmeden buraya çıkıp geldin? Henüz gücüm yerinde. Oturup dinlen, yorgunluğun dinsin. Seninle kozumuzu paylaşmalıyız. Aramızdan biri, bu dünya için fazla. Çünkü ikimize dar geliyor. Fazla olanın işi bitsin. Kabul mü?
       - Yorgun morgun değilim. Üstelik mal dal peşinde de koşmuyorum. Üç güzel kızı kilitlediğin kulenin anahtarını güzellikle at bana.
       - Demek onları da gördün. Onlardan sana ne?
       - Belki de içlerinden birini beğenip, kendime alabilirim.
       - Güzel ama bendeki anahtarı kolay kolay alamazsın.
       - Neden?
       - Çenesi düşük birisin sen. Geldiğinden beri dır dır konuşmaktan başka ne yapıyorsun?
       - Sana yaptıklarımı unuttun mu?
       - Unutabilir miyim?
       - Güzellikle ver anahtarı!
       - Gel de al.
       Nasıl oldu bilmem, padişahın küçük oğlu gerildi, top gibi oldu, döne döne havada uçtu, ejderhanın canlı kalan tek başına şiddetle çarptı.
       Yedi başlı ejderhanın inlemeleri kesildi. Sesi soluğu çıkmaz oldu.
       Padişahın küçük oğlu, kızların kapatıldığı kuleye döndü.
       Onu gören kızlar, çığlık çığlığa bağırdılar.
       - Tamam mı?
       - Devin işi bitti mi?
       - Peki ya anahtar? Onları da aldın mı?
       - Almaz olur muyum? Ancak her şey sırasınca yapılır. Atalarımızdan öyle görüp öğrendik. İlkin bu kulenin kapısını açmalıyım.
       - Çabuk ol! Haydi çabuk ol!
       - Daha başka korkulacak bir şey mi var?
       - Yok!
       Padişahın küçük oğlu, zorlanmadan kule kapısını açar. Karanlık koridorların en ucundaki kapının altından sızan gün ışığını görür. O kapıyı da kolayca açar. Orada ayaklarından kelepçelenmiş kızlar karşısına çıkar. Kızların göz pınarlarından sevinç gözyaşları akar. Oğlan, ilkin kimden başlayacağını belirlemek amacıyla sorar;
       - Yaşça en küçüğünüz kim?
       Hemen "Benim!" diyenin yanına gider. Sırayla üçünü bağlandıkları kelepçelerden kurtarır. Kızlar aralarında kucaklaşırlar. Sevinç çığlıkları gökyüzüne çıkar.
       Padişahın küçük oğlu;
       - "Ümit bu ya, iki ağabeyim pınar başından ayrılmamıştır. Kızları da oraya götürürüm. Zaten bu üç kız, bizim kısmetimiz olmalı. İki büyüğüyle ağabeylerim evlenir, ben de kendime en küçüklerini alırım." diye düşünür.
       Hiç beklemezler, hemen yola çıkarlar. Padişahın küçük oğlu önde, pınara yaklaşırlar. Oğlan, pınardan süzülen gökyüzü ışığını görünce sevinir, bekler. Pınar önünde bekleşen ağabeylerini görür. Kızları sırasıyla dışarı çıkarır. Tam küçük kız dışarı çıkacakken, döner, daha yakışıklı görünsün diye padişahın küçük oğluna fındık verir. Bu fındık, sihirlidir. Kırmak için bastırınca, içinden muhteşem bir elbise çıkar fakat kendisi aslında hiç kırılmazmış.
       Padişahın büyük oğlu, sırasıyla kızların elini tutar, onları yanına çeker. Padişahın ortanca oğlu, kardeşinin elinden tutmak için hazırlanır. Pınarın fazla suyunu boşaltan dereden apışayım derken, pabuçlarını ıslatır. Beride padişahın küçük oğlu, elbise değiştirir. Dışarıdakilere çalım satmak ister. Onu övsünler, üstelik daha yakışıklı görsünler diye böyle davranır.
       Padişahın ortanca oğlu, kardeşine seslenir.
       - Haydi ver elini, tutayım. Seni dışarı çekeyim.
       Ancak, kendisine uzatılan eli tutamaz. Islak pabuçlarıyla kaygan bir taşa basmış, sırtüstü düşmüştür. Bu sırada ortalık kararır, pınar suyu bulanır.
       Arada;
       - "Elim sende, elim sende ağabey!" sesleri duyulur.
       Pınarın içinden çıkamayan padişahın küçük oğlu, ıslanıp ağırlaştığı, ağabeyinin elinden tutamadığı için, yedi kat yerin dibine iner. Masal bu ya; yeniden zorlu bir hayata başlar.
       Ancak, her zorluğun bir kolay tarafı var. Padişahın küçük oğlu, oldukça akıllı bir delikanlıdır. Hayata tutunmak için, etrafı güzelce inceler. Geceleyebileceği bir yer arar. Önünde büyücek kovuğu olan ulu çınarı görür.
       - Bundan iyisi, can sağlığı, der. Akşamın sabrı yok. Dağların gölgeleri uzamaya başladı. Geceyi burada geçirir, gündüz uzakta gördüğüm şehre giderim.
       Vakit dar da olsa, ıslak elbiselerini çıkarır, kurumaları için, yetişebildiği çınar dallarına asar. Akşam ayazı tenine değer, üşür. Bereket bu ayaz, hemencecik padişahın küçük oğlunun ıslak elbiselerini kurutur. Gece inmeden giyinir, yakındaki incir ağacının dalına uzanır, olgunlarından toplar, açlığını bastırır. Ancak hiç hayıflanmaz, ne olacak benim halim diye de düşünmez.
       Ne bir mum, ne bir çıra var.
       İşte akşam alacası düştü, düşüyor.
       Bütün bunlar ufku tutan güneşin umurunda mı?
       Padişahın küçük oğlu ne mum için dövündü, ne çıram var diye övündü. Nasıl olsa iş olacağına varacak, gecikse de dolunay karanlık geceyi aydınlatacak.
       Geceyi bir görmeliydiniz. İlkin tek tük görünen yıldızlar, birdenbire çoğaldı. Samanyolu'nda sıralandı. Yok Ülker'di, Çoban Yıldızı'ydı, Demir Kazık'tı derken, kayan yıldızlar da göründü.
       Böyle böyle derken, padişahın küçük oğlu, kurşun gibi ağır uyku baskınına yenildi. Hiç beklemedi, kovuğun açık ağzına yakın bir yerde uyuya kaldı.
       Sabah güneşi, bu defa padişahın küçük oğlunun üzerine doğdu. Geldim gittim, gittim geldim derken, besbelli yorulmuştu. Sabah güneşi açık alnına vurmuş, terlemişti.
       Bu ara boğa yılanına benzer, kocaman bir yılan, ulu çınarın gövdesine sarılmış, dolana dolana üstüne çıkmaya çalışıyordu. Çınarın dalları arasındaki yuvalarında palazlayan yavrular, "ciyak, ciyak!" bağrışıyor, tehlikede olduklarını anneleri Balabankuşu'na duyurmak istiyorlardı. Bu can yakan bağrışmalar, padişahın küçük oğlunun kulağında da gürledi. Hemen uyandı, kalkıp oturdu, olan biteni anlamaya çalıştı. Baktı, ulu çınarın gövdesine dolanmış yılanı gördü. Hem ürktü, hem korktu ama çare ipinin ucundan tutmak için, yerinden fırladı, kalktı. Sağ sola koştu, insan kafası büyüklüğünde koca taş parçalarından topladı. Eline aldığı son taştan başlamak üzere, bu taşları yılanın başıdır, kuyruğudur, neresi denk gelirse gelsin, orasına fırlatıp attı. Onca taş, koca yılanının işini bitirdi. Yılan, tutunduğu son daldan aşağıya doğru asılıp kaldı.
       Padişahın küçük oğlu, tehlikenin geçtiğini gören palazların neşesine katıldı.
       Nasıl duyup, nerden geldiyse Balabankuşu çıkıp geldi.
       Uzaktaki şehre gitmek için son hazırlıklarını yapan, pabuçlarının bağcıklarını bağlayan, padişahın küçük oğlunu açıkta yakaladı. Doğrudan yere kondu. İri taşlardan gagasıyla yetişebildiklerini toplamaya başladı. Besbelli bu taşları, öldürmek niyetiyle padişahın küçük oğlunun başına atacaktı.
       Yuvadaki palazlar, Balabankuşu'nu durdurmak için hep birlikte bağırdılar.
       - Sakın ha, sakın anam! O oğlan bizim dostumuz.
       - Sakın anam! Çabuk o taşları yere at! O, bizim dostumuz.
       - Dostunuz mu?
       - Evet, evet! O bizim dostumuz.
       - Öyleyse sizin dostunuz, benim de dostumdur.
       - Bu, çok güzel!
       - Güzel de, ne vardı da ciyak ciyak bağırdınız, niçin beni çağırdınız?
       - Şu dalda asılı koca yılanı görmedin mi?
       - Hani, nerde?
       Tam bu sırada dalda asılı olan yılan, "gürp" diye aşağı düşmez mi?
       Ancak Balabankuşu, düşene aldırmadı, oğlanın yanına gitti.
       - Az kaldı, kanlın olacaktım, dedi.
       - Neden?
       - Seni açıkta görür görmez, demek her yıl bu mevsimde buraya gelip bütün yavrularımı yiyen bu adam ha, diye düşündüm.
       - Ben de aynı şekilde düşünürdüm. Yer altı dünyasına ilk defa geldim.
       - İlk defa mı?
       - Evet!
       - Sana inandım. Yavrularımı da yılanın elinden kurtardığını öğrendim. Sana bir iyilik yapmalıyım.
       - Niçin?
       - Başka bir dünyadan geldim dedin ya, bakarsın oraya dönmek istersin.
       - Burada hiç kimsem yok ve çok sıkılıyorum. Ah, oraya dönebilmeyi çok istiyorum!
       - Öyleyse, haydi durma; dönmene yardımcı olacağım. Fakat yavrularımı da korumasız bırakamam. Onları yuvadan uçurmalıyım. Ama çok sıkılıyorum dediğini de duydum. Sakın şimdi buradan ayrılma, ya da dolaşsan da çok uzaklara gitme. Bir keresinde günü gelir de faydası olur diye, eşimin bana hediyesi olan uçan halıyı çok korunaklı bir yere saklamıştım.
       - Uçan halı mı?
       - Evet, uçan halı. Hemen arayıp bulmalıyım ve onu sana getirmeliyim.
       Padişahın küçük oğlu bir şey diyecekti ama Balabankuşu buna fırsat vermedi. Kanatlarını çırptı, rüzgârlandı, uçup gitti. Gittikçe gökyüzünün derinliklerinde küçük bir nokta oldu, daha sonra ansızın kayboldu.
       Oğlan,
       - Kadere bak, kadere bak diye söylendi.
       - Kadere bak!
       Yuvadaki palazlar, şarkıdan şarkıya geçtiler.
       Bütün gün ötüştüler.
       Balabankuşu, ikindi serinliğinde çıkıp geldi. Yanında uçan halıyı da getirmişti.
       - Kullanamam diye korkma. Uçan halıya binince, keyifleneceksin. Yapacağın tek iş var; halının üstüne çıkacak, şu süpürgeyle gideceğin yöne doğru halıyı süpüreceksin.
       - Bu kadar mı? Anladım.
       Ayrılık vakti çattı. Padişahın küçük oğlu, yuvadaki palazlara el salladı. Balabankuşu'yla helalleşti.
       Uçan halı, havalandı.
       Padişahın küçük oğlu, dur durak bilmedi, yeryüzüne döndü. Kimselere görünmemek için pınarın önüne kondu. Beklemedi, halıyı topladı. Elini, yüzünü yıkadı. Testilerini soğuk suyla dolduranlardan su istedi. Kime seslendiyse, su dolu testisini sesin geldiği yere uzattı. Fakat karşısında hiç kimseyi görmedi.
       - Amanın, pınarı cinler basmış deyip, hemen oradan ayrıldı.
       Padişahın küçük oğlu, bu sırada fındığın içinden çıkarıp giydiği elbisenin sırrını çözdü. Demek bu elbiseyi giyen, görünmez oluyor, hiç kimseye görünmüyordu.
       Hiç beklemedi, hemen babasının sarayına gitti.
       Saray, baştanbaşa bayraklarla süslenmişti. Yapılan konuşmalardan padişahla diğer iki oğlunun düğün hazırlıklarının başladığın öğrendi. Babasını gördü, iki ağabeyinden daha gençti. Gençleşmesini önüne çıkan fırsat belleyip, saraydaki üç kızlardan en küçüğüyle evlenmek istiyordu. Kızın iki gözü, iki çeşme. Hüngür hüngür ağlıyor, sanki birine hesap soruyordu:
       - Nerde kaldın? Nerde kaldın?
       Oğlan boş bulundu;
       - Buradayım, dedi.
       Kız, sevindi.
       Gece oldu. Padişahın küçük oğlu, padişah babasını ve iki ağabeyini cezalarını çeksinler diye öldürdü.
       Sırtındaki görünmezlik elbisesini çıkardı.
       Taht odasına girdi. Vezirlerini çağırttı.
       Bütün vezirler genç padişaha bağlılıklarını bildirdiler.
       Sonrası?
       Göz kamaştırıcı bir düğün.
       O düğüne beni de çağırdılar. Gittim. Bana bir heybe dolusu çerez verdiler. Eşeğime yüklettim. Eşeğimin ayakları mumdan, gözleri camdandı. Hiç olmazsa bu masalın sonuna yetişeyim dedim. Birdenbire gün doğmaz mı? Mum eridi, cam patladı. Çerezler mi? Hepsi de taş gibi oldu.
       Gökten düşen üç elma, nerde mi?
       Düşmedi ki…

       Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.

       Oyhan Hasan Bıldırki

[1] Bu masalın bir başka söylenişi “Melikmemmed” adıyla Azerbaycan’da da derlenmiştir.
[2] Kamış, sırık.
[3] Poyraz Ebesi, Yörükler arasında çok yaygın olan bir çocuk oyunudur.
[4] Elle şekillendirilmiş, yapıştırıldığı duvarda kurutulan büyükbaş hayvan tersi.

ÖMÜRLÜK CEZA

2009-07-11T15:34:00.002+03:00

     Var varanın, sür sürenin harman olduğu bir zamanda, eskiden yaşanmış ama şimdi unutulmuş zamanların en güzelinde, günümüzde de yazları kuzey ülkelerinde yaşayan kuşların hepsi toplanır, vakti gelince kanatlanır, güney ülkelerine doğru uçar gider, bütün yıl boyunca orada yaşarlarmış.
     Bu kuzey ülkelerinden birinde, Yakutlar arasında yaşayan kocamış ataların bir araya gelince daha körpelere, daha toylara anlattığı bir masal var. Harika bir masal.
     Bu defa sözü kısa kesip ve gökten üç elma falan düşürmeden, o masalı size anlatacağım.
     Bir gün hava o kadar sıcakmış ki, bütün kuşlar her zamankinden daha çok bunalmışlar. Hiç beklemeden aralarında toplanmışlar, bu durumdan kurtulmak için bir toplantı yapmışlar.
     Bilgeler söz almış:
     - "Yazları daha fazla yere ve yiyeceğe ihtiyacımız oluyor."
     - "Sıcaklar bastırınca yumurtalarımız çürüyor ve bütün yavrularımız telef oluyor. Sayımız artacağına azalıyor."
     - "Sıcak aylarda barınacağımız geniş yerler bulmalıyız."
     - "Ne yapalım?"
     - "Bunu, nasıl çözelim?"
     - "Şimdi bunun için buradayız ya."
     - "En bilgelerimiz düşüncesini söylesin. Aklımıza yatarsa, elbirliğiyle uygularız denileni."
     - "Evet, evet! Bu, doğru"
     - "Öyle yapalım."
     - "Aramızdan birini gönderelim, uçsuz bucaksız, geniş yerler, yurtlar arasın."
     Bu teklif herkese uygun gelmiş. Aralarında çekişmişler, akıllı ve temkinli bir kuş olan, üstesine herkesin sayıp hürmet ettiği Bay Turna'yı bu iş için seçmişler. Bay Turna, bu iş için biçilmiş kaftanmış. O, çok güzel uçabiliyor, uzun bacakları ile de durup dinlenmeden yürüyebiliyormuş. Batıdaki, doğudaki ve kuzeydeki yerlere uçsun, araştırmalarını yapsın diye Bay Turna'ya üç yıllık zaman tanımışlar.
     Bay Turna, yapacağı işin umuduna kanat çırpmış, dere tepe demeden, uçup gitmiş.
     Bay Turna gider gitmez başkasında gözü olan karısı, çamurcu ördeği ile arkadaşlık kurmuş. Onda nasıl gözü olmasın ki? Pırıl pırıl yeşil tüyleriyle kabaran çamurcu ördeği bu ülkedeki kuşların en yakışıklısıymış. Oldukça uyanık, zeki ve neşeliymiş. Üstesine bayanları kendisine inandırabilen bir yeteneği de varmış. Öteki kuşlardan bazıları gibi Bayan Turna'nın ondan hoşlanmaması kolay mı?
     Çamurcu ördeği kabarmış, kanat çırpmış, Bayan Turna'ya kur yapmış. Bayan Turna, onun gösterişlerine ilgisiz kalamamış. Çamurcu ördeği, kendisine yapılan ilk tekliften sonra Bayan Turna'nın evine taşınmış ve ikisi birlikte yaşamaya başlamışlar.
     Zaman, gemsiz bir at değil. Onun da çekip çevireni var. Vaktinde duracağı, ileri atılacağı durumları ona bildireni var.
     Aradan üç yıl geçmiş ve zamana gem vurulmuş, ondan durması istenmiş.
     Elbet giden dönecek, bıraktıklarını bulacak. Dolunayın henüz daha doğmadığı bir gece Bay Turna, çıktığı yolculuktan dönmüş. Dosdoğru yuvasına konmuş. Bay Turna'nın kanat çırpışlarını duyan Bay Çamurcu ördeği, onu görür görmez yuvanın altına saklanmış. Elini çabuk tutmasa az kalsın yakalanacakmış.
Bay Turna, gittiği yerde gördüklerini, karısına anlatmak için sabırsızlanmış. Bayan Turna'ya;
     - "Her tarafı dolaştım; yaşanacak en iyi yerler kuzeyde. Orada bütün kuşlara yetecek kadar geniş yerler var. Üstelik havası oldukça serin, yiyecekleri desen bol mu bol. Anlayacağın, tam yavru yapılacak yer. Ama ben aptal değilim. Aramızda karar verelim, açıkgöz olalım. Sen, hiç sesini çıkarma. Öteki kuşlar gibi yap, sadece beni dinle." demiş.
     - "Neden?"
     - "Çünkü ben, yarınki toplantıda bütün kuşlara kuzeydeki yerlerin yaşamaya hiç de uygun olmadığını söyleyeceğim. Bu, onların hevesini toptan kırar. Daha sonra ikimiz, bize engel olacak hiç kimse olmadan, birlikte kuzeye uçarız, orada rahat ve bolluk içinde yaşarız." demiş.
     Saklandığı yerden bu sözleri duyan ve yakalanmaktan da korkan Bay Çamurcu ördeği daha fazla dayanamamış. Zamanın el verdiğini görür görmez hiç beklememiş, yuvanın altından aniden uçmuş.
     - "Vaak-vaak!" diye haykırmış.
     Bay Turna, Bayan Turna'ya, sormuş:
     - "Bana sanki yuvamızın altından bir şey uçtu gibi geldi."
     - "Yok canım, saçmalama sevgilim!"
     - "Benim gördüğümü sen de görmedin mi?"
     - "Hayır, hayır! Hayal görmüş olmalısın sen."
     - "Ama gördüğüm, hayal değildi."
     - "Böylesi bir durum, zaman zaman bende de oluyor. Biliyor musun, sen gurbetteyken bir gece bile rahat uyuyamadım. Ben de hep bazı sesler duydum. Sanki hep yakınlarda birisi bana sesleniyor, ıslık çalıyor, şarkı söylüyor, gülüyor, inliyor, ağlıyordu."
     Bay Turna bu konuda daha önce başkalarından da duyduklarını düşündü ve karısana hak verdi:
     - "Evet, böyle şeylerin olduğunu başkalarından da duymuştum."
     - "Demek dediğim doğru. Sen de hayal görmüşsün."
     - "Evet!"
     Dolunay yükseldikçe parlamış. Geceyi bir uçtan öteki uca süsleyen bütün yıldızlar iyice seçilir olmuş.
     Şimdi "Peki!" dediğinizi, "Bay Çamurcu ördeğine ne oldu?" diye sorduğunuzu bakışlarınızdan anlıyorum.
     Eh, öyle üç ay beş ay değil, üç saat beş saatte değil, üç beş dakika beklemelisiniz. Akıllımı yoklayayım, bildiklerimi hatırlayayım diye.
     Olmaz mı?
     Az ötede, başka bir ördek oturuyormuş. O ördek, Bay Çamurcu ördeğinin akrabasıymış. Üstelik çok da konuşkan bir şeymiş. Dedikoduya da bayılırmış. Bay Turna'nın evinin altından aniden kanatlanan Bay Çamurcu ördeği, işte bu akrabasının evine uçmuş.
     Heyecanla müjdelemiş:
     - "Bay Turna bu akşam döndü, çıkıp geldi. Haberin var mı?"
     - "Döndüyse dönmüş. Bu, doğal bir şey. Giden elbet zamanı gelince döner. Ne olmuş yani?"
     - "Ne olmuşu var mı? Oldukça tuhaf şeyler söyledi o. Kendi ağzından kulaklarımla duydum."
     - "Ne duydun?"
     - "O, hepimizi yok etmek istiyor!"
     - "Yok, devenin pabucu. Bu, olamaz" diye haykırmış Bayan Ördek, isyan etmiş.
     - "Kendimden ne kadar eminsem, ondandan öyle eminim. Çok iyi biliyorum, Bay Turna gibi hepimizin beğenisini kazanmış bir kuş, öyle bir şey düşünemez."
     - "Sen öyle san!" demiş Bay Çamurcu ördeği.
     - "Sanmıyor, çok iyi biliyorum."
     Bay Çamurcu ördeği, sözün altında kalır mı? Aklından geçenleri birer birer söylemiş:
     - "Ama sana şunu da söyleyeyim. En iyi yerler kuzeydeymiş fakat bunu diğerlerine asla haber vermeyecekmiş, kendi ailesinden başka kimseleri oralara götürmeyecekmiş. Bunları karısına anlatırken, duydum."
     - "Kimden duydun?"
     - "O sırada körün taşı gibi yakınlarındaydım. Yarın yapılacak toplantıda bu durumun tersini söyleyecek."
     Son duyduklarından oldukça öfkelenen Bayan Çamurcu ördeği, kendince başka bir fırsat ipini de yakaladığını görür görmez;
     - "Alçak!" diye haykırmış.
     Hiç beklememiş, sözün ucunu da eklemiş:
     - "Bak göreceksin, ben ona neler edeceğim. Bayan arkadaşlarımın önünde kısa bacaklarımla alay ettiğini unutmadım. Hesaplaşma zamanı gelip çattı işte. Ah, yerde kalmıyor. Onu, şimdi pişman edeceğim!"
     Güneşle birlikte, yeni bir gün başlamış. Güzelim güneş yine her şeye, canlı cansız bütün varlıklara "Merhaba!" demiş.
     Herkes merakla beklenilen toplantıya çağırılmış, anacından palazına bütün kuşlar orada toplanmışlar. Kürsüye ilk çıkan Bay Turna olmuş. Yolculuğu sırasında gördüklerini çağrılı kuşlara anlatmaya başlamış.
     - "Hem batıya hem doğuya gittim. Bu iki yeri de karış karış dolaştım." demiş.
     Sabırsızlar ileri atılmış, sormuşlar:
     - "Peki, oralarda neler gördün? Çabuk söyle, meraktan çatlatma bizi."
     - "Oralar, aynı buralar gibi. Üstelik burası kadar sıcak. Yer de, yiyecek de oldukça az."
     - "Ya kuzey?"
     - "Kuzey mi? Kuzey daha da kötü. Zor bela döndüm oradan. Kuzey, yıl boyu soğuk mu soğuk. Üstelik yazı hiç yok, sürekli sisten göz gözü görmüyor. Hiç bir bitki de yetişmiyor. İşin kötüsü akıllara zarar canavar kuşlar var. Gagaları ve pençeleri tırpan kadar keskin, katil kuşlar. Oburluklarına sınır yok. Oraya gitmeye yeltenen varsa peşin peşin söyleyeyim: Gidenin sağ salim dönme ümidi, hemen hiç yok."
     Fırsatın kucağına düştüğünü gören Bayan Ördek, durur mu? Taşı gediğine yapıştırıvermiş.
     - "Öyleyse sen nasıl döndün?" diye sormuş.
     Sonra topluluğa seslenmiş:
     - "Bay Turna'ya inanmayın!"
     Toplantıdakiler şaşırmışlar.
     - "Bize söyler misin, niçin inanmayalım? Bizden saklanan bir şeyler mi var?"
     - "Evet, evet. Onun sakladığı daha neler var bilseniz, Bay Turna'yı hiç affetmezsiniz."
     - "Nedir söyle, öyleyse."
     - "Durma, hemen söyle!"
     - "Daha dün gece karısına bambaşka şeyler anlattı Bay Turna, biliyor musunuz? İkisinden başkası sihirli kuzeyin zenginliklerinden hiçbir şekilde faydalanamasın diye şimdi burada bize yalan söylüyor."
     Bütün kuşlar hep bir ağızdan Bay Turna'ya çıkıştılar.
     - "Bu işittiklerimiz doğru mu?" dediler.
     - "Bütün bunlar doğru mu?" deyip onu sıkıştırdılar.
     Bay Turna öfke bulutlarının akınına katılmış, tepeden tırnağa öfkeyle boyanmış. Gürlemiş:
     - "Seçkin bir topluluk önünde beni nasıl aşağılarsın?"
     Hiç beklememiş, diğer kuşların yetişmesine fırsat vermeden gagası sivri bir mızrak olmuş, Bayan Ördek'in üstüne atılmış. Neresine denk gelirse onu bir güzel pençelemiş, ayağını burkmuş, acımasızca dövmüş. Önüne çıkıp, elini kolunu tutmasalar, neredeyse onu oracıkta öldürecekmiş.
     Diğer kuşlar, ağız birliği edip, ona çıkışmışlar:
     - "Bunu yapmamalıydın, Bay Turna." demişler, "Zavallı Bayan Ördek'i nasıl olur da bu kadar döversin? Üstelik çoluğu çocuğu da var. Canını çıkardın zavallının. Çok fena yaptın. Bundan böyle sana asla itimat edemeyiz."
     Oracıkta aralarında toplanmışlar, Bay Turna'nın hiç de iyi olmayan davranışını görüşmüşler ve hiç bir suçu olmayan Bayan Ördek'e bu kadar kızmasından, onu kötü bir biçimde dövmüş olmasından, kendilerine masal anlatan Bay Turna'nın doğruyu söylemediğine karar vermişler.
     Yeniden ölçüp biçmişler, Bayan Ördek, Bay Turna'nın karısına dediklerini elbette onlara anlatmalıydı, yargısına varmışlar. Ama yine de araştırma yapması, olanı biteni doğrulaması için, bir başkasını bir yıllığına da olsa kuzeye göndermeyi kararlaştırmışlar.
     Bu defa ince eleyip sık dokumalılar ve sözüne sadık birini kuzeye göndermeliydiler.
     Öyle yaptılar, oldukça titiz davrandılar. Danışma halkasını genişlettiler, hem bilgelere, hem toylara danıştılar. Aradıklarını buldular. Kartal, pek ala bu işi becerebilirdi. Çünkü o, akıllı, cesur, keskin gözlüydü. Güzeli seçer, akıl süzgecinden geçirir, gördüklerini de tastamam bütün kuşlara anlatabilirdi. Beklemediler, teklifi kartala götürdüler.
     Bayan Ördek'e gelince, bütün giderleri Bay Turna tarafından karşılanacak, iyi bir hastanede tedavi edilecek ve beslenecekti. Bu, Bay Turna'ya kesilen cezaydı. Bu cezayla Bay Turna, kendi başına hareket edemeyeceğini öğrenecek, önemli kararların bütün kuşlar tarafından topluca çözüleceğini görecekti.
     Söz bitince, karar uygulanır.
     Hemen dağ başına uçtular, kartalı buldular. Olanı biteni ona da anlattılar. Düşüncesini sordular:
     - "Bu konuda bize yardım eder misiniz?" dediler.
     Ondan da;
     - "Niçin olmasın?" karşılığını alınca, bayram ettiler.
     Bay Kartal kanatlandı, durmadı hemen kuzeye uçtu. Orada tastamam bir yıl kaldıktan sonra ertesi baharda geri döndü.
     Kartalın dönüşünü duyan bütün kuşlar yeniden toplandılar.
     Bu defa kürsüye ilkin Bay Kartal çıktı.
     - "Çoğalmanız ve yavrularınızı büyütebileceğiniz en güzel yer kuzey ülkesidir."
     - "Bize nedenini söyle."
     - "Orası oldukça serin bir yer."
     - "Dahası?"
     - "Bin bir çeşit yiyecekler var. Üstelik düşünemeyeceğiniz kadar çok."
     - "Başka?"
     - "Orada bulunduğum zaman içinde, hiçbir saldırgan kuşa denk gelmedim."
     - "Saldırgan kuş da mı yok dedin?"
     - "Evet, evet!"
     - "İşte bu, çok iyi."
     Zaman, dakikalar yumağı. Çözüldükçe nasıl geçtiği anlaşılmıyor. Tan vaktidir derken, oyalanırsanız akşamüzeri alacasının önünüze düştüğünü görüveriyorsunuz.
     Vaktin değerini bilen kuşlar, hemen kuzeye uçma hazırlıklarına başladılar. Tam hazırlıklar bitti, yola çıkalım derken, Bayan Ördek, bir ayağı topal, öteki kanadı kırık karşılarına dikeldi.
     - "Beni dinlemelisiniz, size söylemek istediğim bir şey var."
     - "Nedir o? Çabuk söyle."
     - "Demek hepiniz unutuverdiniz."
     - "Neyi?"
     - "Biliyorsunuz bıldır yıl doğruyu söylediğim için Bay Turna beni dövmüştü. Bu iş, hepinizin gözü önünde olmuştu. Şimdi sakatım. Uçup gittiğiniz de burada yalnız başıma ne yapacağım? Yalnız kalırsam öleceğim kesin."
     - "Bak, bu doğru" dediler.
     - "Bizden istediğin nedir?" diye sordular.
     - "Sizden rica ediyorum. Benim durumumu anlayın, bana yol gösterin. Üstelik benim için de bir şeyler düşünün."
     - "Bayan Ördek haklı."
     - "Ona yardımcı olmak görevimiz. Başka türlü yaşaması oldukça zor."
     - "Peki, ne yapmalıyız?"
     Bilgelerden kocamışı, bıldır yıl aldıkları kararın çözümünü gösterdi:
     - "Başına gelenlerin suçlusu, Bay Turna değil miydi?"
     - "Evet!" dediler.
     - "O halde her şey gün gibi ortada. Ne zaman kuzeye gidersek gidelim; Bayan Ördek'i, Bay Turna sırtında taşıyacak."
     Bay Turna;
     - "Bu kolay bir iş değil, üstelik ağır bir ceza!" diye ayak diredi.
     - "Evet öyle, gerçekten ağır bir ceza ama Bay Turna, sen bunu hak etmedin mi?"
     - "Başka bir çare bulsanız…"
     - "Hayır, hayır!"
     - "Hatırlasana Bay Turna, o gün sen hepimizi kandırmak istediğin yetmiyormuş gibi, Bayan Ördek'i de göz göre göre yanımızda dövmedin mi?"
     Çaresiz Bay Turna, sadece boynunu büktü. Bu sözlerin üstüne başka sözler eklemedi.
     Üç gün mü desem, üç yüzyıl mı desem bilmem ki.
     O zamandan beri bütün kuşlar ne zaman kuzeye uçsalar; her defasında Bay Turna, Bayan Ördek'i hem giderken, hem dönerken sırtında taşıdı."

     Oyhan Hasan Bıldırki

KELOĞLAN'IN NARLARI

2009-06-19T11:02:00.005+03:00

Bir varmış, bir yokmuş, evvel zaman içinde, kalbur saman içinde develer tellalken, pireler berberken, ben annemin beşiğini tıngır mıngır sallarken; ülkenin birinde şirin bir kasabada kendi halinde, işinde gücünde olan insanlar yaşarmış.. Hemen her kasabada olduğu gibi bu kasabanın da bir kenar mahallesi varmış.

O mahalledeki bir kulübede, çok fakir olan bir Keloğlan ile ihtiyar annesi birlikte yaşıyorlar, aynı yoksul evi paylaşıyorlar. Çok akıllı ve becerikli olan Keloğlan; nedense çalışmaktan hoşlanmaz, tembel tembel evde oturmayı, ne buldu ise yiyip içmeyi ve uyumayı çok severmiş. Tembel mi tembelmiş. Öyle ki birçok kişi bir araya gelip, aralarında bahse girseler, tembellikte Keloğlan’ı kimse geçemezmiş. Kabak gibi parlak saçsız kafası yüzünden herkes ona Keloğlan dermiş. Üstelik bu Keloğlan çok çirkinmiş. Bu yüzden pek sık sokağa çıkmaz, canı istemedikçe insan içine karışmazmış. Keloğlan'ın ihtiyar annesi hizmetçilik yapar, elin çamaşırlarını yıkar, hem kendini, hem de tembel oğlunu beslermiş. Her halde kader olmalı, onlardan başka herkesin kapısını geniş tutmuş, bunların kapısını inadına darlaştırmış. Kısmet denilen şey, bu dar kapıdan geçip de onların sofrasına konamazmış. Dağdan bağdan gelmeyince, elde avuçta da olmaz. Keloğlan’la anası, her mevsim çeşit çeşit zorluklar içinde kıt kanaat geçinirlermiş.

Bir gün nasıl olduysa olmuş, her nasılsa Keloğlan'ın canı çarşıya çıkıp dolaşmak istemiş. Yolu tutmuş, sanki hiçbir karıncayı ezmemek için bin bir güçlük çeke çeke çarşıya varmış. O gün çarşı, Keloğlan’ın unuttuğu bayram günlerinden birini kutluyor. Keloğlan bakıp görmüş, uzakta kum gibi bir kalabalık var. Kalabalığın ortasında iri yarı bir adam, omzuna astığı davula vura vura, daha çok bağıra bağıra etrafındakilere bir şeyler söylüyor. Kalabalıktaki insanlar kulak kesilmiş, hiç çıt çıkarmadan dikkatle da onu dinliyor. Bizim Keloğlan durur mu? O da kalabalığa sokularak bu adamın dediklerini dinlemiş. Meğer bu adam şehrin ünlü tellallarından biriymiş.

Herkesle beraber Keloğlan’ın da dinlemekte olduğu tellal şöyle sesleniyor:

- Ağır bir iş için bir adama ihtiyaç vardır. Bu işi görecek adama yüz altın verilecektir. Taliplisi varsa ortaya çıksın...

- Bu işi görecek adama tamı tamına yüz altın verilecektir.

- Taliplisi varsa ortaya çıksın...

Keloğlan, heyecandan küt küt atan kalbini zar zor yatıştırır. Kendisinden önce kimin bir adım öne çıkacağını boşuna bekler. Meydanda toplanan kalabalıktan hiçbir ses seda çıkmaz. Öne geçmek için kıpırdanan, ileri atılan, birbirini ezmeye çalışan da yok. Bu işin sonunda, işin üstesinden gelene tamı tamına yüz de altın verilecek. Kesin kararını veren insanlar gibi davranan Keloğlan, hiç kimsenin beklemediği bir anda, tellala seslenir:

- Meydanı dolduran kalabalığa pek güvenme ağa. Bunların arasında bu işi sadece ben yaparım, böyle bil. Yalnız bu yapılacak işi hemen bana söyle.

Tellal, Keloğlan'ı şöyle bir süzdükten sonra, onu gözü tutmamış olacak;

- Kel oğlum, keleş oğlum! A benim aklı kıt oğlum, sen bu işi yapamazsın, iş çok zordur. Bunun üstesinden ancak akıllı, becerikli ve cesur adamlar gelebilir. Ben bu saydıklarımın gramını sende göremiyorum, der.

Keloğlan:

- Umulmadık taş baş yarar. Hele bir defa sen, işin adını koy. Ben bu işi başarırım, diye cevap verir.

Kalabalık hareketlenir, kimileri işin nereye varacağı konusunda aralarında bahse girişir. Kalabalıktan, daha çok doğrudan Keloğlan’ı hedef alan alaylı gülüşmeler yükselir.

Bu sırada tellal, kalabalıktan başka bir istekli çıkmayınca, biraz da üst başında gösterişli elbiseler olmayan Keloğlan’ın fakir haline acımış gibi yapar.

- Pekâlâ oğlum... Dediklerini kulakların duyuyor mu? Kendine güveniyorsun değil mi? Benim yüzümü kara çıkarmayacaksın değil mi? Ele güne rezil de olmayacaksın değil mi?

- Evet.

- Öyleyse sana şimdi, yapacağın işi tarif edeyim... Uzak bir ülkeden mal getirmeye gideceksin... Yolculuk at sırtında olacak, ama sen bu yolculuğa katlanabilecek misin?..

Keloğlan, azıcık da olsa meydan okumaya benzer bu sözlerin altında kalır mı?

- Ben yaparım dediğim her şeyi, yaparım. Elbette katlanırım, der.

Tellal, bekletmez, sorar:

- Mademki bu kadar güvenin var, ben de sana bu işi veriyorum... Paranı şimdi mi, yoksa dönüşte mi istersin?

Keloğlan sanki bir hesap adamı gibi düşünür:

- Şimdi verin. Birazı yanımda bulunsun, geri kalanını anneme harçlık olarak bırakayım, der.

Anlaşma biter bitmez Keloğlan büyük bir sevinçle annesine koşarak durumu anlatır ve yanındaki parayı bırakarak ona veda eder, helallik diler, kıpır sapır etmeden yapacağı işe gider.

Hiçbir şeyle ilgilenmeden, sağa sola bakmadan buluşma yerine gelen Keloğlan, kafilenin kendisini beklemekte olduğunu görür. Kendisinin dışında hemen herkes yolculuk için bütün hazırlıklarını tamamlamıştır. Kafile başkanı, ilk defadır aralarına katılan, alıcı gözle süzdüğü Keloğlan'a hazır olup olmadığını sorar.

Keloğlan;

- Hazırım ağam. Bir an önce yola çıkmak için can atıyorum, der.

- Öyleyse ne bekliyoruz. Şimdi yola çıkma vaktidir. At bin!

Küçük kafiledekiler hemen atlara binerek yola düşer... Nice ovalar, dağlar aşa aşa iki gün boyunca hiç durup dinlenmeden yol alırlar. Üçüncü gününün başında Keloğlan'ın vücudunun her tarafı ağrımaya başlar. Aslında bunlar, hamlık ağrılarıdır. At binmeye alışık olmayan Keloğlan, at sırtındaki bu yolculuktan sıkılsa da, verdiği sözü ve aldığı parayı düşünerek sabırla yola devam eder. Uzun bir günün sonunda altın sarısı bir sini[1]yi andırın güneş, dağların ucunda kavuşmak[2] için naz yapar gibidir. Demek akşam yaklaşıyor. Kafile başkanı mola verir, kervanı uygun gördüğü bir alanda durdurur. Keloğlan ne de olsa biraz dinleneceği için sevinir. Ama bu sevinci çok sürmez. Atlar bağlandıktan, kafiledekiler birer ikişer dinlenme yerine çekildikten sonra kafile başkanı onu yanına çağırır.

Keloğlan'a sorar:

- Keloğlan, şurada bir kuyu var, görüyor musun?

- Evet, diye karşılık verir garip Keloğlan.

- İşte şimdi, hemen oraya gidip kuyuya ineceksin... Yiğit birine benziyorsun. Baştan beri seni gözüm tuttu, bunu biliyorsun. Korkmazsın değil mi?..

Keloğlan, saat bu saattir deyip hiç beklemez, kuyunun yanına gider. Göremediği bir şey var mı diye, bir sağına, bir soluna ve daha sonra eğilip kuyunun içine bakar.

Kafile başkanına seslenir:

- Ne var bunda korkacak? Az buçuk bende yiğitlik töresini bilirim. Beni hiçbir yiide benzetemedin mi? Elbette hiç çekinmeden, korkmadan bu kuyuya inerim.

- Haydi öyleyse, hiç bekleme. İşine sahip çık, sözünü yerine getirmek için kuyuya in.

- Tamam!

- Haydi Keloğlan, keleş oğlan, görelim seni!

Keloğlan korksa bile yüreğine taşlar basar, korktuğunu belli etmemeye çalışır, kuyuya inme hazırlığına başlar. Sırasıyla neler yapması gerekiyorsa, hepsini yapar. Vakit gelip çatınca, etrafını saran meraklı yol arkadaşları, Keloğlan’ın beline kalın bir urgan[3] bağlarlar, onu hemen kuyuya sarkıtırlar. Uzun bir yolculuktan sonra, Keloğlan tam kuyunun yarısına inince, sağ tarafında aniden bir kapı açılır. Karanlıktan gözleri kamaşan Keloğlan’ın yüreği soğur. Adamın biri Keloğlan'ı kucakladığı gibi bu kapıdan içeri çeker...

Keloğlan;

- Tamam, benim için her şey bitti, der. Demek yolculuk buraya kadarmış. Kader denilen resim, şimdi önümüze düştü. Alnımızın yazısı böyleymiş.

Aklı, keşkeler baskınına uğrar. Çok kısa süren bir zaman diliminde rüyadan rüyaya geçer.

İlkin, neye uğradığını pek de anlayamayan Keloğlan; kendine gelince, bir de ne görsün? Önünde geniş bir bahçe ve bu bahçenin ortasında büyük bir saray durmuyor mu?.. Bu sarayı kelimelerle tarif etmek zor. Muhteşem bir saray diyeyim de, varın gerisini siz tamamlayın. Sarayın bahçesinde mis gibi kokular yayan bin bir renkli güllerin arasında dünya güzeli bir kız oturuyor. Gül dallarına konmuş sayısız bülbül, güneşten daha parlak, aydan daha beyaz olan bu kıza nice türküler şakıyor. Fakat dünyalar güzeli bu kızın arkasında bir dudağı yerde, bir dudağı gökte olan, yere göğe zor sığan, iri ve koyu siyah renkte bir zenci ayakta duruyor. Çiçeklerin arasında insanın ona bakmaktan gözlerini alamadığı bir tavus kuşu dolaşıyor.

Keloğlan şaşırır. İlkin nasıl davranacağını kestiremez. Hayranlıktan mı, şaşkınlıktan mı nedendir bilinmez, burada gördüklerinin büyüsüne kapılan, bunları seyre dalan Keloğlan'ın arakasından biri gürler. O saat, yeri göğü titreten bu sesle Keloğlan’ın aklı başından gider.

Dönüp bakınca, ne görsün?..

Koca bir dev. Keloğlan’ın arkasında durmuyor mu?..

Keloğlan’ın hemen önünde dünyalar güzeli bir kız, bu kızın arkasında yere göğe sığmaz iri bir zenci yetmezmiş gibi kendi arkasında da kocaman ve korkunç bir dev var. Keloğlan, akıllara zarar zor bir durumun içinde olduğunu anlar ama verdiği söz ve alacağı yüz altın için bütün bunlara katlanması gerektiğini düşünür. Bütün bunlara katlanması gerektiğini kendi kendine sıkı sıkıya tembihler.

Dev korkunç bir sesle sorar:

- Ey, adem oğlu!.. Şimdi söyle bakalım, şu gördüklerinden hangisi daha güzel?..

Keloğlan’da şafak atar, korkudan tir tir titremeye başlar. Ne cevap vereceğini şaşırır ama biraz sonra aklı başına gelir. Ne diyeyim edeyim de bu belayı başımdan savayım diye düşünürken, dilinin ucuna geleni söyler:

- Gönül neyi severse güzel odur sultanım!

Dev, aldığı cevaptan memnun gibi görünür.

Keloğlan'a yeniden sorar:

- Şu kız çok güzel, şu tavus kuşu çok hoş ama, şu zenci çok çirkin, çok kötü!.. Buna ne dersin?..

Keloğlan ilk şaşkınlıktan ve korkunun telgraf çeken kuşlarından kurtulmuştur. Yine aniden dilinin ucuna gelen cevabı yapıştırır:

- Gönül neyi severse, güzel odur sultanım!

Dev, aldığı bu cevaptan da çok hoşlanır, bunu hemen belli eder:

- Aferin, sen akıllı bir çocuğa benziyorsun!

Yanındaki bir dala uzanır, Keloğlan'a, ağaçtan kopardığı üç tane büyük nar[4]ı verir.

Son sözlerini söyler:

- Al bu narları. Dönüşte annenle birlikte yersin. Sakın kimselere verme!

Böyle dedikten sonra beklemez, hemen Keloğlan'ın yanından ayrılır.

Meğer bu Dev, her kuyuya inen insana hep bu soruları sorar fakat bir türlü istediği akıllıca cevabı alamayınca çok kızar, hemen kuyuya inenlerin kellesini uçurur, sonra da etlerini yer, kafataslarını sarayın duvarlarına asarmış.

Kuyuya inenlerin çoğu, Dev'in bu sorularına kimi kız güzel, kimi tavus kuşu diye karşılık verirlermiş. Dev, bu karşılıklardan memnun kalmadığı için de kuyuya inenlerin hiçbiri bir daha yukarı çıkamazmış.

Dev'in yanından ayrılan Keloğlan yeniden çıkış kapısına gelir. Oradan yukarı nasıl çıkacağını düşünürken, birdenbire yukardan, su almak için sarkıtılmış bir kovanın kendisine doğru geldiğini görür. Aman zaman demez, hemen bu kovaya tutunarak yukarı çıkar. Keloğlan'ın sapasağlam yukarı çıktığını gören arkadaşları, şaşkınlıktan ne yapacaklarını şaşırırlar. Ağızları bir karış açık, gözlerine inanamazlar ve birbirlerine bakışırlar. Zira kervancılar bu kuyudan su almak istedikleri zaman her seferinde oradaki Dev'e bir insanı kurban verirlermiş.

Yol arkadaşları onu böyle sapasağlam, güler yüzlü görünce sevinmişler ama bir türlü şaşkınlıktan kendilerini alamamışlar.

Kafile başkanı bin bir merak içinde Keloğlan'a sormuş:

- Şimdiye kadar bu kuyuya salladığımız adamlardan hiçbiri geri dönmedi. Sen nasıl oldu da bu kuyudan sağlam çıktın evlat?..

Keloğlan sırrını açık etmeden fakat güler yüzle şunları söyler:

- Nasıl çıktıysam çıktım… Çıktım ya!.. Siz ona bakın.

Zaman, durulacak zaman değil. Hemen yola çıkma zamanıdır. Suluklar doldurulur, dinlenmiş atlara binilir. Yeniden yola koyulurlar. Sonunda varacakları o uzak ülkeye ulaşırlar. Aldıkları mallarını atlara yükleyerek şarkılar türküler söyleye söyleye memlekete dönerler.

Keloğlan elindeki narlarla sevinçle evine dönünce, annesini yine her zamanki gibi, el çamaşırı yıkarken bulur. Annesi de oğlu geldiği için sevinmiştir ama onun elinde sadece üç narı görünce, keleş oğlunun akılsızlığına içerlemiş[5]tir. Ana yüreğidir ya, bu kızgınlığını oğluna hiçbir şekilde belli etmez. Öfkesini bağrına basar.

Akşam olur, sofra kurulur. Yemekler yenir. Yemekten sonra Keloğlan, Dev'in kendisine verdiği narlardan birini çıkarıp yemeleri için ikiye böler. Bir de ne görsün? Aman Allah’ım! Dev'in verdiği nar tanelerinin her biri meğer pırıl pırıl yanıp sönen, çok kıymetli birer mücevher değil miymiş?..

Ana oğul, birlikte bayram ederler.

Mücevherlerin değerini anlayan Keloğlan, paraya sıkıştıklarında bunların her birini azar azar satar… Keloğlan öylesine zengin olur ki, artık ne kelliği kalır, ne çirkinliği, ne de annesinin çamaşırcılığı.

Birlikte çok mutlu bir hayata kavuşurlar...

Başka ne diyeyim?

Şimdi tam zamanı.

Gökten üç elma düştü.

Gördünüz mü?

Yanlış mı oldu ne?

Gökten üç iri nar düştü demeliydim.

Gökten üç iri nar düştü.

Biri benim başıma, biri can kulağıyla bu masalı dinleyenlerin kucağına.

Öteki mi?

O da, “Ya benim de başıma iri bir nar düşerse ne yaparım?” demeyenlerin başına.

Oyhan Hasan Bıldırki

[1] Tepsi.

[2] Batmak. Güneşin batması, gözden kaybolması.

[3] İp.

[4] Kabuklu, içi dişli, sulu bir meyve.

[5] Kızmış, öfkelenmiş.

KARA KIZIN KUĞULARI

2009-06-17T20:20:00.007+03:00

Ey ağalar, beyler, aziz komşular! Yeniyetmeler, henüz bıyığı terlememişler! Gelinler, genç kızlar! Söz başında bana, hepinize hoş gelmişsiniz demek düşer. Okudukça, anlatanı dinledikçe kederiniz dağılsın, gam bulutları başınızın üstünde toplanmasın. Malınız dalınız çoğalsın. Koyunlarınız parmak ile sayılmasın. Birlik olalım, bir olalım. Yücelsin şanımız, kör olsun düşmanımız. Aramıza ağzı karalar girmesin. Yüce Tanrı’mız her dileğimizi bize versin.

Masalcı olur da sözden söze geçmez mi?

Onca tatlı sözlerle her yüreğe sular serpmez mi?

Bir varmış, bir yokmuş. Zaman zaman içinde, kalbur saman içinde. Deve tellâl iken, horoz imam iken, manda berber iken. Annem kaşıkta, babam beşikte iken. Ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken; babam düştü beşikten, alnı yarıldı eşikten. Annem kaptı maşayı, babam attı küreği. El ele verdiler, bana kapı arkasını gösterdiler. Birer tokat vurdular enseme, gözlerim şır şır iki çeşme. Anan mı yahşi, baban mı yahşi diye diye geldiler üstüme.

Ha gayret dedim kendi kendime, geçiverdim kapının öte yüzüne.

Tüyene yol mu dayanır?

Eliften beye çıktım, koşa koşa bir ülkeye vardım. Dönüp arkama baktım, dünya ne kadar küçükmüş diye sevindim. Öyle ya, bir hakanla iki padişahın, üç beş kralın çekip çevirdiği dünyaya büyük diyebilir misiniz?

İki padişahtan birincisinin on bir oğlu ile dünyalar güzeli bir tek kızı var. On bir oğul, sanki on bir parlak yıldız. Bulundukları yer ister gece, ister gündüz olsun; ışık ışık yanıyor. Dünyalar güzeli kızı, gündüz güneş, gece dolunay görse, kıskanıyor. Eh, bu kadar güzellik bir arada olur mu? Ya kaderden, ya nazardan bu çocukların anaları ölür. Bütün ömrü boyunca yalnız yaşamayı beceremeyen birinci padişah, çocuklarının hiçbirine, ne büyüğüne, ne küçüğüne danışmadan, başka bir kadınla kara vezirin kızıyla evlenir, onu saraya sultan olarak getirir.

Bu kadın, ayağının bastığı yerde başka gölgeler görmek istemeyen bir büyücü. Üvey çocuklarının hiçbirini de sevmiyor. Gece uyumuyor, gündüz uyumuyor; sürüsüne bereket bu ayak bağlarından kurtulmanın çarelerini arıyor.

Bir gün allem etti, kalem etti; hem güneşin, hem dolunayın kendisini kıskandığı üvey kızı Nilüfer’i hamama götürdü. Kızın aklını çeldi, yüzüne gözüne, kaşına başına, bedeninin her yerine kara boyalar sürdü. Tütsüler yaktı, nefes etti, büyüsünün gücüyle onu oldukça çirkin, sevimsiz bir Arap bacıya çevirdi. Dünyalar güzeli Nilüfer, hiç kimsenin yüzüne bakmadığı çok çirkin bir kız oldu. Padişah babası bile onu görmek istemeyenlerin arasına katıldı. Saraydaki ünlü ünsüz vezirler, öteki beyler, el uşakları, kapı kulları, sıralı soytarılar bile ondan nefret etmeye başladı. Onu görenler, gitmek zorunda oldukları yollarını değiştirdiler, başka yola saptılar. Sözün özü, dünyalar güzeli, gündüz güneşin, gece dolunayın kıskandığı Nilüfer, kara kız olup çıktı. Bütün herkes Nilüfer’i unuttu, söz birliği etmişler gibi ona “Kara Kız” demeye başladılar. Üvey ananın isteği, birinci padişahın emriyle Kara Kız’ı mutfakta görevlendirdiler. Kara Kız, sarayın bütün bulaşıklarını yıkayacak, yıkayacaktı.

- “Ah, kader! Kötü kader !” mi diyorsunuz? Keşke bu kadarla kalsaydılar.

Beterin beteri var.

Zor günlerin adım sesleri şafakta. Adım sesleri yaklaştıkça yaklaşıyor.

Üvey ana, kardeşleri Nilüfer’i soran, üstelik bu konuda babalarına diklenen on bir erkek kardeşten de kurtulmanın yolunu buldu. Hünerini gösterdi, büyü yaptı. On bir erkek kardeşin hepsi, birer kuğu olup, kanatlanıp uçtular. Gökyüzünün en uç noktalarında gözden kayboldular. Ancak akşam alacasıyla birlikte hepsi sarayın cumbasına döndüler, kanat çırpıp teker teker yere indiler. Yere inen yeniden insan olup çıktı. Ama güneş doğar doğmaz tekrar havalandılar, uzaktaki yeşil göle doğru uçtular.

Ben diyeyim üç gün, siz deyin üç aç, bu durum böyle sürdü.

Nilüfer, kardeşlerinin özlemiyle kavruluyor. Mutfağa gelen gidenlerin suratları duvar gibi olduğundan, hiçbirine olup biteni soramıyordu.

Kendi kendine söylendi:

- Hanidir güneşi gördüğüm yok. Şimdi neredeyse dağların ardına düşüp karanlıklar ülkesine gidecek. Onu görmek için pencereden bakmalıyım. Yüzüme karşı okunan yasakların arasında pencereden dışarıya bakmak diye bir şey yok.

Aralık duran pencere kanadını çekti, dışarı baktı. Güneş ha battı, ha batacak… Ufukta kızıl renklerin cümbüşü var. Bu kızıl dünyanın en ucunda altın bir tepsiyi andıran güneş, dağların ardında gizlenmeye hazırlanıyor. Gökyüzünde bu altın tepsinin önünde uçuşan siyah noktacıklar…

Nilüfer, bu güzelliği sanki ilk defa görüyormuş gibi daldı gitti. Uzun zaman gözlerini hem güneşten, hem de onun önünde uçuşan ama bir yandan da daha belirgin hale gelen siyah noktacıklardan ayıramadı. Gide gide kendisine yaklaşan noktacıkların iri beyaz lekeciklere dönüştüğünü gördü. Tam bu sırada iri altın tepsi birdenbire dağların ardında kayboldu. İri beyaz lekecikler, birer kuğu olup çıktı. Az sonra bu on bir kuğu, teker teker sarayın cumbasına kondu. Nilüfer, gördüklerine inanamadı. Bu on bir kuğu, cumbaya iner inmez, on bir şehzadeye dönüştü. Bu on bir şehzade de sanki ağız birliği etmişler gibi mutfak penceresine baktılar, kardeşleri Nilüfer’e el ettiler.

Nilüfer’in kalbi, güm güm atıyor. Birileri kapıya vuruyor.

Nilüfer, pencereden ayrıldı, kapıya koştu. Beklemedi, aralıksız çalınan kapıyı açtı. Kapının önünde duran on bir şehzade, sırasıyla hemen içeri girdi. Nilüfer hepsiyle teker teker kucaklaştı, kardeşlerinin kokusuyla kendine geldi. Bütün gece birlikte oturdular, hasret giderdiler. Nilüfer, başına gelenleri, şimdiye kadar yaşadıklarını, mutfakta tutsak olarak tutulduğunu kardeşlerine anlattı. Bütün gece onları dinledi. Nilüfer, Kara Kız olduğunu, on bir şehzade de gün doğumuyla birlikte birer kuğuya dönüştüklerini unuttu.

Zamana durak olmaz. Mutfak penceresinde el kadar bir aydınlık belirdi. On bir şehzade, huzursuzlaştı. Nilüfer’in kalbine korkular düştü. Geceyi perdeleyen zaman, sabaha kapılarını açacaktı. Nilüfer için sabah, bütün sırlarının herkesçe bilinmesi demekti. Beklemedi, kapıyı açtı. On bir şehzade cumbaya çıktılar, kanatlanıp gökyüzüne doğru uçtular…

Kahvaltı sofralarının geciktiğini gören üvey ana, bu işin nedenini öğrenmek için hemen sarayın mutfağına koştu, üvey kızı Nilüfer’i gördü. Onu sıkıştırdı:

- Hani, kahvaltımız nerede? Kılığına bakmıyor da, isyan mı ediyorsun yoksa? Eğer böyleyse, meymenetsiz bir Kara Kız olduğunu unutma.

Nilüfer sustu, hiçbir karşılık vermedi.

Üvey ana, etrafı kokladı, derin derin nefes aldı.

- Burada insan kokusu var, dedi. Yoksa bütün gece koynuna girdiklerini buraya mı alıyorsun?

Nilüfer direndi.

- Sultanım, dediklerinizi kulaklarınız duyuyor mu?

- Hiç duymaz olur mu? Öyle olduğu bir gerçek.

- Hayır! Bu doğru değil.

- Bakıyorum, dilin bir karış olmuş. Üstelik terbiyesizsin.

- Ne yaptım ki?

- Yaptıkların yetmiyor mu?

- Yaptığım hiçbir şey yok.

- Öyle olsun… Bunun cezasını çok pahalıya ödersin Kara Kız! Çirkin şey! Çabuk, kahvaltılıklarımızı gönder.

- Olur.

Üvey ana, bin bir hışım, çekti gitti. Nilüfer kalbini tutuşturan öfkesini bastırdı. Sarayın halayıklarını çağırdı, kahvaltı sofralarını hazırlattı. Bu iş bitince, kendi kendisiyle hesaplaştı.

- Artık bu sarayda kalamam. Kardeşlerimin ne olduğunu da görüp öğrendim. Fırsatını bulur bulmaz, buradan ayrılmalı, peşlerine düşmeliyim.

- Ya yakalanırsam?

- Yakalansam ne yazar? Bunca eziyete katlanan birisi için, sonra çekileceklerin sözü mü olur?

- Bildiğini, doğru bulduğunu işle Nilüfer.

- Elbet böyle yapmalıyım.

Her gelen yeni günü, öteki yeni günler kovaladı. Zaman, yakalanması zor bir tazı oldu. Ama Nilüfer, fırsat ipinin ucunu sımsıkı tuttu. Bu ipi izledi, gizlice saraydan kaçtı.

Az gitti, uz gitti. Dere tepe düz gitti.

Gün tepeye çıkana kadar koştukça koştu. Ordalar mı, buradalar mı diye köşe bucak aklının kestiği her yeri aradı. Yorulmuştu. Dinlenmek için gölgelik bir yer aradı. İlerideki salkım söğüt ağaçlarını gördü. Durmadı, oraya gitti. Manzaranın büyüsüne kaptırdı gönlünü.

- Ne kadar güzel yer burası böyle? Masmavi bir koca göl! Bir de söğütler, sayısız çiçekler… Burada dinlenmeli, az da olsa eğlenmeliyim.

Dalları hafif rüzgârla oynaşan koca söğüt ağacının gölgesine oturdu. Soluklandı. Serin hava, Nilüfer’e ilaç gibi geldi. Ayak bilekleri yorgunluktan sızlasa da, dinçleşti. En yakınından en uzağına kadar bütün gölü, ufuktaki mor dağları, göle rengini düşüren mavi gökyüzünü uzun uzun seyretti. Yola düşmek için kalktığı sırada, karşıdan, dağların en ucundan beyaz bir bulutun hızla geldiğini gördü.

- Bunda, benim için bir işaret var, diye düşündü.

Beyaz bulut alçaldı, gölün mavi sularını yaladı. On bir kuğu, gölün sularında yıkanmaya başladı.

Kuğulardan biri, ötekilere seslendi:

- Kardeşimiz burada!

- Nerde, nerde?

- İşte orda.

On bir beyaz kuğu, yüze yüze Nilüfer’in yanına geldiler. Suya daldırdığı elini, ayağını öpüp koklamaya başladılar. Kara Kız, bu on bir kuğunun kardeşleri olduğunu anladı. Kuğular, onun çevresinde dolanıyor, yanından hiç ayrılmıyordu.

Nilüfer, kardeşlerine içini döktü. Başından geçenlerin tamamını, en ince ayrıntısını bile eksik bırakmadan onlara anlattı. Yaşadığı felâketleri sıraladıkça, on bir kuğunun öfkelenip kanat çırptıklarını gördü. On bir kuğu, Nilfüfer’in söylediklerini tamamı tamamına anlıyor fakat onunla konuşamıyorlardı.

Altın tepsiyi andıran güneş, dağların ardına inmeye başladı. Dağların gölgesi mavi gölün rengini değiştirdi, on bir kuğunun yanına kadar uzandı. Akşam alacası bütün kapılarını geceye açtı. Geceleyin on bir kuğu, on bir şehzadeye döndü. Nilüfer tek tek bütün kardeşleriyle kucaklaştı, sabaha kadar onlarla konuştu. Dolunay çıkınca, bu on bir şehzade buldukları işe yarar malzemeleri dibinde eğlendikleri söğüdün yanına getirdiler. Var güçleriyle çalışıp Nilüfer için söğüt dalları arasında küçücük bir köşk yaptılar. Sabahla beraber, altın tepsiyi andıran güneş doğar doğmaz; yeniden on bir kuğu olup, gölün öte tarafına gittiler.

Sabırla koruk helva olurmuş ama Nilüfer’de sabır yok. Bir yandan bildiği bütün duaları okudu, kardeşleriyle birlikte kurtulmaları için, Allah’a dualar etti. O gün, günlerin en ağır geçeninde, bitmek tükenmek bilmeyeninde yaşadı. Umutlarını, inancıyla besledi, palazlandırdı. Akşama doğru beyaz bulut, yeniden gölü yaladı. On bir kuğu, masmavi sularda yıkandılar, Nilüfer’in suya daldırdığı elini, ayağını öpüp koklamaya başladılar. Az sonra on bir beyaz kuğu, yeniden on bir şehzadeye dönüştüler. Hemen Nilüfer’le birlikte küçük köşke çıktılar.

Yemekten sonra, on bir şehzadeden en büyüğü durumlarını anlattı:

- Kardeşimiz Nilüfer’in yanına, buraya gelsek, bu kıyıda barınamayız. Buranın havası bize yaramaz. Bir yolunu bulup karşı kıyıya gitmeliyiz. Oranın kumsalı muhteşem, sanki rengini altın sarısından almış. Suları en güzel inciler gibi yanıp sönüyor. Sıralı sırasız bütün çakıl taşları, say ki en seçkin elmas. O kumsalın bitişiğindeki tepede, bin bir ağaç dalının birbiriyle kenetlendiği yerde, bizim doğal köşkümüz var. Biz o köşkü, kendimize saray bildik. Tepedeki ormanlıkta türlü yemiş ağaçları, sayısız av kuşları var. Kardeşimiz Nilüfer’le birlikte sonsuza kadar orada yaşayabiliriz. Ne dersiniz?

- Bak, bu iyi işte.

- Aklınla bin yaşayasın!

- Öyle de kardeşimiz Nilüfer’in düşüncesini aldık mı?

- Alırız.

- Ne dersin Nilüfer?

- Sizinle giderim gitmesine de, benim kanatlarım yok. Uçamam. Üstelik yüzme de bilmiyorum. Göle girsem, peşiniz sıra gelsem, derin sularda boğulurum.

- Bak, bunu hiç düşünemedik.

- Elbet bunun da çaresini buluruz.

- Nasıl?

On bir şehzadeden en küçüğü, aklına geleni söyledi:

- Biliyorsun Nilüfer, yarın sabah aydınlığı başlar başlamaz biz yeniden birer kuğu olacağız. On bir kuğu güç birliği yaparak seni kanatlarımızın üstüne alır, gölün üstünden karşı kıyıya geçiririz.

- Çok güzel!

- Kardeşimiz Nilüfer için gerçek kurtuluş budur.

- Beraber olursak, kimse bizi birbirimizden ayıramaz.

- Padişah babamız da, üvey anamız da bize ulaşamaz.

- Sakın korkma Nilüfer. Bizim kanatlarımız güçlüdür.

- Seni, asla suya düşürmeyiz.

- Kardeş, kardeşin canıdır.

- Suya düşeceğini hiç aklına getirme!

- Peki, nasıl olacak bu iş? Hanginizin kanatlarına tutunacağım?

- Bu kadar sabırsız olma! Hele sabah olsun, görürsün.

Altın tepsiyi andıran güneş, dağların ardında göründü. Sabah aydınlığı gittikçe açılmaya başladı. On bir şehzade ve Kara Kız, hiç beklemediler, göl kenarına indiler. On bir şehzade gölün suyuna girer girmez, yeniden on bir kuğu oldu. Bu on bir kuğudan altısı yan yana durdular, sanki bir sal oluşturdular. Nilüfer, bu yapay salın üstüne çıkıp uzandı. Bu on bir kuğudan beşi kanatlarını açtılar, salın üstünde yükseldiler, Nilüfer’e gölgelik yaptılar.

Kanatlandılar, mavi gökyüzünde uçtukça uçtular.

Nilüfer, hiç korkmadı. Aşağıda suya düşen gölgelerini gördü.

Uçtular, uçtular.

Akşam alacasıyla birlikte, göl ortasındaki bir adaya indiler. Orada buldukları bir oyuntuda gecelediler. Altın tepsiyi andıran güneş, dağların ardında görününce, on bir kuğudan altısı sal, beşi gölgelik oldular. Nilüfer, yeniden bu yapay salın üstüne çıkıp uzandı.

Uçtular, uçtular.

Kumsalı muhteşem, sanki rengini altın sarısından almış, suları en güzel inciler gibi yanıp sönen, sıralı sırasız bütün çakıl taşları, say ki en seçkin elmasa dönmüş olan karşı kıyıya indiler. Kumsala ayak bastılar. Geceyi kumsalın bitişiğindeki tepede, bin bir ağaç dalının birbiriyle kenetlendiği yerde, doğal köşkte geçirdiler. Hep bir arada olmanın mutluluğunu yaşadılar. İnsanı kendine getiren, ruhunu dirilten sabah aydınlığı başlar başlamaz on bir şehzade, kardan beyaz köpüklü göl suyuna girer girmez, yeniden on bir kuğu olup kanatlandılar.

Uçtular, uçtular.

Nilüfer, doğal köşkten çıktı. Çevreyi dolaştı. Bütün gün, sanki rengini altın sarısından almış, suları en güzel inciler gibi yanıp sönen, sıralı sırasız bütün çakıl taşları, say ki en seçkin elmasa dönmüş olan kıyı boyunca gezindi. Ormanın kokusunu ciğerlerine çekti. Dal uçlarından sarkan bin bir türlü meyvelerden topladı. Henüz akşam alacası düşmeden, tepelerin gölgesi göle vurmadan geri döndü, doğal köşke geldi. Akşam yemeği için bin bir türlü meyvelerle donatılmış sofralar kurdu. Kıyıya inip kardeşlerinin, on bir kuğunun dönüşünü bekledi. On bir kuğu, akşam alacasıyla birlikte kıyıya indiler, çırpındılar, yeniden on bir şehzade olup kardeşleri Nilüfer’i selamladılar. Bu şekilde hiç kimseden çekinmeden, korkmadan kumsalın bitişiğindeki tepede, bin bir ağaç dalının birbiriyle kenetlendiği yerde, doğal köşkte üç ay mı desem, üç yıl mı desem, aylarca yaşadılar.

Gecelerden bir gece, hanidir unuttuğu rüyalarından birini gördü Nilüfer. Fakat bu rüya, oldukça değişik bir rüyaydı. Nilüfer sersemledi, inanmakla inanmamak arasındaki gelgitlerle bocaladı. O gece rüyasına gümüş saçlı yaşlı bir kadın girdi.

Konuştular:

- Sana yardım etmek istiyorum Nilüfer.

- Yardım mı? Ne yardımı?

- Kardeşlerinle uzun zamandır yaşadıklarınızı, neler çektiğinizi bir bir biliyorum.

- Nereden biliyorsun?

- Sihirli aynamda yıllardır sizi izliyorum.

- Neden?

- Sizin kaderlerinizle benim kaderim aynı kaynaktan besleniyor.

- Anlamadım.

- Henüz anlatmadım ki...

- Sabırsızlanıyorum.

- Üvey annenizle hesaplaşmalıyım.

- Niçin?

- O, benim büyü kitabımı çaldı.

- Yani o bir büyücü mü? Bize de büyü mü yaptı?

- Evet… Senin Kara Kız olmanın, kardeşlerinin de birer kuğuya dönmesinin sebebi odur.

- Peki, söyle bana. Benden istediğin nedir?

- Önce söz vermelisin bana. Eski durumunuza döndüğünüzde, kötülüklerin büyücüsü olan üvey annenizdeki kitabımı geri vereceksiniz. Söz mü?

- Söz.

- Sabah olur olmaz, on bir kuğu kanatlanır kanatlanmaz, sen de güneşin doğduğu tarafa git. Bıkıp usanmadan, yorulsan da süt gölüne ulaşıncaya kadar git. Süt gölünde yıkan, bakalım ne göreceksin? Dilersen, süt gölünün yerini kardeşlerinden de sorabilirsin?

Gümüş saçlı yaşlı kadın son sözlerini der demez, kayboldu.

Altın tepsiyi andıran güneş, dağların ardında göründü. Sabah aydınlığı gittikçe açılmaya başladı. On bir şehzade ve Kara Kız, hiç beklemediler, kıyıya indiler. On bir şehzade gölün suyuna girer girmez, yeniden on bir kuğu oldu. Kara Kız, süt gölünü bulmak için yola düştü.

Sabahı beklemeden yola çıkana, yol mu dayanır?

Nilüfer, önünde uzanan süt gölünü gördü. Soyundu, göle girdi, yıkandı. Bu göldeki ayna gibi pırıl pırıl parlayan suya düşen resmini gördü. Hayretler içinde kaldı. Hiç kimsenin yüzüne bakmadığı çok çirkin, meymenetsiz kara kız gitmiş, dünyalar güzeli, gündüz güneşin, gece dolunayın kıskandığı Nilüfer, yeniden doğmuştu.

Akşam alacası düşmeden, tepelerin gölgesi göle vurmadan geri döndü, doğal köşke geldi. Kardeşlerini bekledi. On bir kuğu, akşam alacasıyla birlikte kıyıya indiler, çırpındılar, yeniden on bir şehzade olup kardeşleri Nilüfer’i gördüler. Nerdeyse şaşkınlıktan küçük dillerini yutacaklardı. Nilüfer, dünyalar güzeli bir genç kız olup çıkmıştı. Kucaklaştılar, bayram ettiler.

Uykunun askerleri geceyi kuşatınca, uyudular. Gümüş saçlı yaşlı kadın, o gece de Nilüfer’in rüyasına girdi.

- Ne kadar da güzelleşmişsin böyle… Seni görüp de tutulmayanın aklına şaşarım.

- Gerçekten sen de beğendin mi beni?

- Şimdi bunları konuşmanın sınası değil. Zaman daralıyor. Kardeşlerin için yapacaklarını anlatacağım sana. Kulaklarını dört aç ve beni öylece dinle.

- Elbette.

- Kardeşlerini de büyüden kurtarmak isteyeceğini biliyorum. Bunun için birkaç mezarlık ziyareti yapmalısın. O mezarlıklardan birinde göreceğin çayır otlarından bolca topla. Bu otlardan kardeşlerin için on bir kazak öreceksin. Bu işi bitirene kadar, ağzından hiçbir söz çıkmayacak. Sana işkenceler etseler de, katlanacaksın. Yanılıp yakılıp hiçbir soruya cevap vermeyeceksin. İşin sırrı, bu. Hiç konuşmadan bu işi becerir, on bir kazağı bitirirsen, onları on bir kuğuya giydirebilirsen, on bir kardeşine tekrar kavuşursun. Dediklerimi unutma. Sabahla birlikte mezarlıklarda çayır otu ara.

Sabahla birlikte gündüz güneşin, gece dolunayın kıskandığı, dünyalar güzeli Nilüfer, doğal köşkten çıktı. Mezarlıklarda dolaştı, topladığı ayrık otlarıyla doğal köşke döndü. İlktir bugün akşam alacası düşerken kumsala inmedi, on bir şehzadenin köşke çıkışını görmedi. Köşkün cumbasında bir köşeye oturmuş, çayır otlarından kazakların ilkini örmeye başlamıştı. On bir şehzadenin ne selamını aldı, ne de sorduklarını duydu. Ne dedilerse duymazdan geldi.

On bir şehzade aralarında konuştular:

- Dünyalar güzeli kardeşimize ne oldu ki?

- Yoksa yeni bir büyü mü yaptılar ona?

- Elbette bu, yeni bir büyüdür, dediler.

Kazaklardan ilkini bitirip, ötekine başlayan dünyalar güzeli kardeşlerini üstelemediler.

Böyle böyledir derken, koca dünyayı bölüşemeyen ikinci padişah ava çıktı. Beraberindekilerle birlikte av avladı, kuş kuşladı. Yorgunluklarını gidermek ve avladıklarıyla toy vermek için gölgesi bol bir yer aradılar. Kumsalın bitişiğindeki tepede, bin bir ağaç dalının birbiriyle kenetlendiği yerde, doğal köşkü gördüler. Seslendiler. Seslerine ses alamadılar. Boştur diyerek, doğal köşke yaklaştılar. Genç padişah, köşkün cumbasında oturan ve hiç durmadan kazak ören, dünyalar güzeli, gündüz güneşin, gece dolunayın kıskandığı Nilüfer’i gördü. Nilüfer’i görür görmez, aklıyla gönlünün yarışması arasında kaldı. Nilüfer’e yıldırım aşkıyla vuruldu. Kim olduğunu öğrenmek istedi. Adını sanını sordu fakat Nilüfer’den hiçbir karşılık alamadı.

Dünyalar güzeli Nilüfer, gelenleri görmemiş gibi davranıyor, ne derlerse desinler, hiçbirine ve hiçbir şeye karşılık vermiyordu. Örgüsünün üstüne daha çok eğiliyor, ördükçe örüyordu. Nilüfer’in durumuna şaşan ama gönlünün sesine uyarak ona yıldırım aşkıyla vurulan genç padişah birden bire sordu:

- Bana varır mısın, güzel kız?

Nilüfer’de yine ses yok.

Vezirleri araya girip, genç padişahı yüreklendirdiler.

- Susmak, sorulanı kabul etmektir, dediler.

Beklemediler, Nilüfer’in kollarına girdiler, onu bir kupa arabaya bindirdiler. Toyu moyu bırakıp, atları kırbaçladılar, genç padişahın sarayına geldiler. Kırk gün, kırk gece süren anlatılmaz güzellikte bir düğün yaptılar. Yakında olanlarla, ötede olanları bu düğüne çağırdılar. Gelen geldi, gelmeyenler de dinledikleriyle avundu.

Dünyalar güzeli Nilüfer’de hiçbir değişiklik yok. Sanki hiçbir şey umurunda değilmiş gibi davranıyor, boyuna kazak örüyordu. Çayır otları bitince, gecenin ortasını bekliyor, sarayda el ayak çekildikten sonra dışarı çıkıyor, mezarlıklardan çayır otu topluyordu.

Genç padişahı, güzelliği ne olursa olsun, elin yabanına kaptıran vezir kızları eli boş durur mu? Aralarında işbirliği yaptılar, dünya güzeli Nilüfer’in ardına gözcüler koydular. Bu gözcüler Nilüfer’i, gölgesiymiş gibi izlediler. Gece yarılarında mezarlıklarda dolaştığını, durmadan kucak kucak çayır otu topladığını vezir kızlarına söylediler. Nilüfer’i kıskanan ve onun padişah karısı olmasını çekemeyenlerin ağzında bakla ıslanır mı? Aman zaman demeden, kıpır sapır etmeden, genç padişaha gittiler, bildiklerini tek tek sıraladılar:

- Nişanlın büyücüdür, dediler.

- Geceleri mezarlıklarda çayır otu topluyor, gündüzleri de durmaksızın kazak örüyor.

- Besbelli halkla aranı açmak için türlü büyüler yapıyor.

- Konuşmamasını hayır sayma, şerre yor.

- Kim bilir başımıza ne çoraplar örüyor?

- Her gece çatımızda kuğular dolaşıyor.

- Onu cezalandır!

Genç padişahın gönlü isyan etti, aklı ona ilkin padişah olması gerektiğini hatırlattı. Dünyalar güzeli Nilüfer’i seviyordu ama onu mutlaka izlemeli, denilenleri kendi gözleriyle de görmeliydi. Öyle yaptı, kılık değiştirdi, dünyalar güzeli Nilüfer’i izledi. Gecenin tam ortasında Nilüfer, sarayda el ayak çekilince dışarı çıkıyor, mezarlıklardan çayır otu topluyor. Bu işi yaparken ne korkuyor, ne yüksek sesle şarkı söylüyor. Genç padişah gördüklerinden sonra, kesin kararını verdi. Dünyalar güzeli Nilüfer, gerçekten bir büyücüydü ve açıkça işlediği bu işin cezasını çekmeliydi.

Ayrı ayrı yollardan saraya döndüler.

Genç padişah doğruca hâkime gitti. Göz açıp gördüğü, gönül verip sevdiği, dünyalar güzeli Nilüfer’i mahkemeye verdi. Olanı biteni, bütün gördüklerini hâkime bir bir anlattı.

- Onu da, dinlemelisiniz, dedi. Siz de benim gibi suçlu olduğuna inanırsanız, hakkında kararların en ağırını verebilirsiniz.

- Padişahımızın emri, başımız üstüne.

Çok geçmedi, dilekçedeki mührün mürekkebi bile kurumadan, dünyalar güzeli Nilüfer’i getirdiler. Hâkim alttan aldı, üste çıktı. Bazen bir baba şefkatiyle davrandı, ama çoğu defa kaşlarını çattı. Bu padişah nişanlısıdır demedi, sorulması gereken bütün soruları sabırla tek tek sordu. Dünyalar güzeli Nilüfer, hiçbir soruya karşılık vermedi. Örgüsünün üstüne daha da çok eğildi, kazak örmeye hiç ara vermedi. Ördükçe ördü. Hâkim de onun büyücü olduğuna inandı. Hakkındaki kararı yüzüne karşı okudu:

- Padişahımıza ve halkımıza karşı büyücülük suçunu işlediğiniz anlaşılmış olduğundan, halkımızın hazır bulunduğu büyük meydanda asılacaksınız.

Dünyalar güzeli Nilüfer’de yine hiçbir tepki yok, konuşmuyor, bağırıp çağırıp çığlıklar atmıyor. Örgüsünün üstüne daha çok eğiliyor, kazaklarını örmeye devam ediyor.

Genç padişahın sabrı taştı. Mahkemeyi gözetlediği hücreden çıktı, öfkesinden sesi yükseldi:

- Bir kelime de olsa, bana bir şey söylemelisin Nilüfer, dedi. Yoksa asılacaksın… Biliyor musun?

Dünyalar güzeli Nilüfer’de ses seda yok. Ya söylenenleri anlamıyor, ya da gerçek bir büyücü olduğundan örgüsünü örüyor.

- Beklemenin bir anlamı yok hâkim bey! Karar derhal yerine getirilsin.

Cellâtlar çağırıldı, dünyalar güzeli Nilüfer, büyük meydana götürüldü. Darağacı kuruldu. Tellallar bağırdı, davullar dövüldü, bütün halka büyük meydanda toplanmaları emredildi. Bütün bu işler olurken, kader ağlarını örerken bile dünyalar güzeli, gündüz güneşin, gece dolunayın kıskandığı Nilüfer, son kazağını bitirmeye çalışıyor, örgüsüne devam ediyordu.

Mahşeri bir kalabalık toplandı meydanda. Bu büyücüyü merak edenlerin tamamı, çağrıya kulak verdi, çıkıp geldi.

Cellât seslendi:

- Vakit geldi büyücü, az sonra ipini çekeceğim. Son bir dileğin varsa onu söyle veya duanı yap. Birkaç dakika da olsa hepimiz seni bekleyeceğiz.

Dar zamanda beklemek çok ağır bir iş. Sıkıştırılmış zaman bir türlü çözülmüyor, dakikalar ilerlemiyor. Cellât, son defa dünyalar güzeli Nilüfer’e baktı, ipini çekmek için elini kaldırdı. Tam bu sırada inanılmaz bir şey oldu. Dünyalar güzeli, gündüz güneşin, gece dolunayın kıskandığı Nilüfer, son kazağını bitirir bitirmez, gökyüzünde on bir kuğunun oluşturduğu beyaz bir bulut belirdi. O beyaz bulut, dünyalar güzeli Nilüfer’e yaklaştı. Nilüfer, örüp bitirdiği on bir kazağı tek tek bütün kuğulara giydirdi. Birdenbire bu on bir kuğu, yakışıklı mı yakışıklı on bir şehzade olup, kardeşleri dünyalar güzeli Nilüfer’in etrafında toplandılar.

Büyük meydan karıştı, cellât şaşırdı.

Dünyalar güzeli, gündüz güneşin, gece dolunayın kıskandığı Nilüfer, cellâda seslendi:

- İpimi çekmek için ne kadar da acelecisin! Haydi, bekleme, padişahını ve hâkimi çağır. Gelsinler. Onlara bu halkın huzurunda olup biten her şeyi bir bir anlatacağım.

Genç padişah, duyar duymaz koştu geldi. Hâkim, emir demiri keser deyip, büyük meydanda göründü. Duyup da gelmeyenler bile, akın akın büyük meydanı doldurdular.

Dünyalar güzeli, gündüz güneşin, gece dolunayın kıskandığı Nilüfer, annelerinin ölümü üzerine, babaları birinci padişahla evlenen kara vezir kızı üvey annelerinin kendilerine büyü yaptığını, kendisini yüzüne bakılmaz meymenetsiz bir kıza çevirdiğini, on bir erkek kardeşini de birer kuğuya döndürdüğünü anlattı. Gümüş saçlı bir büyücünün bir gece rüyasına girdiğini, eski güzelliğine kavuşmasının sırrını, on bir kardeşinin yeniden insan olmasının çaresini ondan öğrendiğini söyledi. Süt gölünde yıkanıp kazak örmeye başladığı andan bu yana, hiç kimseyle konuşmadığını ekledi.

Genç padişah, on bir şehzadeye sordu:

- Bütün bunlar doğru mu?

On bir şehzade bir ağızdan:

- Doğrudur, dediler.

Büyük meydan, havai fişekleriyle aydınlatıldı. Kırk gün kırk gece sürecek düğün kuruldu. Birinci padişah ve hanımı da düğüne çağrıldı. Genç padişah, sarayındaki on bir güzel kızı da on bir şehzadeye verdi. Akıllara durgunluk verecek muhteşem bir düğün başladı. Birinci padişah, dünyalar güzeli Nilüfer’i ve şehzadelerini tanıdı. İşin sırrını öğrenir öğrenmez, kara vezirin kızını boşadı, elindeki kitabı alıp, gümüş saçlı büyücüye verdirdi.

Sonrası mı?

Mutluluk. Başka ne olsun ki?

Gökten üç elma düştü. Yetişebilen kapsın, mutlu olsunlar diye.

Oyhan Hasan Bıldırki

SUNA'NIN SERÇELERİ

2007-12-06T21:37:00.001+02:00

Hava soğuktu. Dışarıda lapa lapa kar yağıyordu. Suna evde yalnızdı. Pencereye konan bir serçe gördü. Bu serçe, sanki sığınacak bir yer arıyordu. Suna pencereyi açmak istedi. Kendince onu içeriye almayı düşünmüştü. Sonra aklına serçeyi korkutacağı geldi.

- Yoo dedi, anneannemin yaptığını yinelemeliyim. Bu daha iyi.

Ekmek dolabını açıp baktı. Poşeti içindeki ekmekleri gördü. Hemen bir dilim ekmek kesti. Bunu ufaladı, avucunun içine aldı. Sessizce pencereyi araladı.

Serçe, balkon duvarına konmuştu. Duvara sürter gibi sanki gagasıyla bir şeyler arıyordu.

Bu sırada kar yağışı hafiflemişti. Suna, avucundaki ekmek kırıntılarını balkona serpti. Yavaşça pencereyi kapatıp bekledi.

Acıkan serçe, kırıntıları gördü, aralarına kondu. Korkusuzca kırıntıları toplayıp bir güzelce karnını doyurdu. Sağa sola bakındı. Güvende olduğunu anlayınca, yeniden balkon duvarına kondu. Sevincini belirtmek için olmalı, “cik cik!” diye öttü. Uçup gitti.

Suna, üzülmüştü. Uzun zaman o serçeyi unutmadı.

Kıştan ilkbahara geçmişlerdi. Suna balkona çıkardığı bez bebekleriyle evcilik oynuyordu. Kendi dünyasına dalıp gitmişti.

Ansızın duyduğu bir sesle kendine geldi. Başının üstünde uçan bir çift serçe birbirlerine kur yapıyor, “cik cik!” diye ötüşüyorlardı.

Suna her şeyi anlamıştı. Lapa lapa kar yağarken beslediği serçe, arkadaşıyla geri dönmüştü.

Suna durmadı, hemen onlara yem getirdi.

Gece olmuştu. Suna’nın yatma vakti gelmişti. Suna serçelerine küçük bir yatak yaptı.

Gündüz, nerdeyse çıktı geldi. Suna, okula gitti. Okuldan dönünce annesine sordu:

- Serçelerime bir kafes alalım mı?

Annesi de;

- Tamam kızım, dedi.

Suna’nın serçelerine bir kafes aldılar. Suna bazen serçelerini salık bırakıyor, kafesin kapısını açık tutuyordu.

Suna, beslediği serçesine “Boncuk”, arkadaşına da “Moncuk” adını takmıştı.
Hepsi de çok mutluydular.

Sonunda Suna, serçelerini özgür bıraktı. Serçeler, kafesin etrafında dolanıp dursalar da, kapısını açık bulamadılar. Birkaç gün daha Suna’ların evine gelip gittiler ama içeri giremediler.

Uçtular, uçtular.

Mavi gökyüzüne doğru uçtular.

Gökçe GÜLER

(Metin Tamamlama)

AĞAÇTAN DOĞAN ÇOCUKLAR

2007-10-08T00:25:00.000+03:00

Dokuz Oğuz-On Uygur Destanı

      Dokuz Oğuzlar'ın ataları olan bir hakanın iki güzel kızı vardı. Bunlar ancak tanrılara layıktı. Babaları insanlardan ayrı bulundurmak için bu kızları, yaptırdığı bir kulenin içine koydurdu ve yalvararak Tanrı’yı çağırdı.
      Bunu üzerine Tanrı bir boz kurt olarak geldi, kızlarla evlendi. Tanrının bu kızlardan Dokuz Oğuz ile On Uygur evladı oldu. Bunlar zamanla çoğaldılar.
      Bu Dokuz Oğuzlar'dan türeyenler Kumlanco adı verilen ülkede oturdular. Burada Hulin adında bir dağ vardı. Bu dağdan Tuğla ve Selenka adında iki ırmak akardı. Bu ırmakların arasında da iki ağaç vardı. Bu ağaçların biri Kayın, öbürü de Çam idi. Bir gece bu ağaçların üzerine gökten nur indi. Gün geçtikçe ağaçlardan birinin karnı şişti. Dokuz ay on gün sonra ağacın karnında bir kapı açıldı. İçeride ağızlarında gümüş emzikler bulunan beş çocuk göründü.
      Daha çocuklar doğmadan bu ağaçların etrafında gümüşten bir daire türemişti. Ağaçlardan müzik sesleri geliyordu. Oradaki Dokuz Oğuzdan türeyen Türk'ler bu çocukları büyüttüler; adlarını Sungur Tekin, Kutur Tekin, Tukak Tekin, Or Tekin, Buğu Tekin koydular. Bunlar on beş yaşına gelince, baba ve analarını sordular. Halk onları iki ağacın yanına götürdü: “İşte bunlardan biri babanız, biri de ananızdır” dediler. Çocuklar bu ağaçlara saygı gösterdiler. (Sevgili anamız ve babamız) diye onlara sarıldılar. O zaman ağaçlar da dile gelerek evlatları hakkında hayırlı duada bulundular.
      Nihayet bir gün halk toplanarak, Buğu Tekin' i hakan seçtiler. Çünkü Buğu Tekin hem zeki hem de her boyun dilini, obalarının sayısını biliyordu. Bunun üç kargası vardı ki her yerden olup biteni haber verirdi.
      Buğu Tekin bir gece rüyasında; beyazlar giyinmiş, elinde beyaz bir asa tutan ak sakallı bir adam gördü. Bu adam fıstık şeklindeki (Yeşim Taşı) denilen taşı gösterdi: “Türkler bunu ellerinde tuttukça dört bucağa hakim olacaklardır” dedi.
      Buğu Tekin ve Gök Kızı:
      Buğu Tekin bir gece otağında uyumakta iken, birdenbire pencerenin açıldığını, içeriye gökten gelen güzel bir kızın girdiğini gördü. Buğu Tekin neye uğradığını anlayamadığından gözlerini kapayarak uyur gibi yaptı. Kız, Buğu Tekin'i uyandırmak için çok çalıştı, bir türlü uyandıramadı. Ümidini keserek pencereden çıktı, gitti.
      Ertesi gece kız yine geldi. Buğu Tekin kendisini yine uykuda imiş gibi gösterdi. Kız bu defa da uyandıramadan gitti.
      Sabah olunca, Buğu Tekin kızın tekrar geleceğini düşünerek, buna bir çare bulmak üzere vezirine açtı. Vezir dedi ki: “Bunda korkacak bir şey yok. Belki hepimizin sevineceği hayırlı bir iş vardır. Her halde bunun gelişi size kutlu bilgileri öğretmek içindir.Yarın gece gelirse artık kendinizi uykuda göstermeyin. O zaman niçin geldiğini anlarsınız.”
      Üçüncü gece kız yine geldi. Ama bu defa Buğu Tekin onu karşıladı, saygı gösterdi. Bu kız vezirin tahmin ettiği gibiydi. Gerçekten bir tanrıça ve gökten gelen bir kızdı. Buğu Tekin' e yeni bir din göstermek için gelmişti.
      Buğu Tekin'e: “Arkamdan gel” dedi.
      Buğu Tekin kızı takip etti. Gittiler. Nihayet (Ak dağ)'a ulaştılar. Buğu Tekin'e yeni bir dinin gizli taraflarını anlatmaya başladı.
      Bundan sonra kız otağa gelir, Buğu Tekin'i (Ak Dağ)'a götürürdü.
      Bu durum çok gece devam etti. Buğu Tekin yeni dinin esaslarını ve sırlarını öğrendi.
      Bir gece artık bu görüşmelerin sonu idi. Kız veda ederken;
      Gökte, yerde ne varsa hepsini öğrendiniz. Ben artık gelmeyeceğim. Yarından itibaren dünyanın dört bucağını fethe başlayın. Gösterdiğim yolda adalet yapın. Size öğrettiğim gerçekleri her tarafa yayın” dedi.
      Sabah olunca Buğu Tekin kardeşlerini çağırdı. Her birini bir orduya tayin ederek bunları dört bucağın fethine gönderdi. Kendisi de büyük bir ordu ile Çin üzerine yürüdü. Hepsi de seferlerini başardılar.

TURA EDEBİYAT

ÜÇ KIZLARIN EN KÜÇÜĞÜ -2-

2007-10-06T01:43:00.005+03:00

     Karı koca, ikisi birlikte, kararlaştırdıkları gibi yapmışlar. Adam besmele çekip, gün ağarır ağarmaz hemen yola çıkmış. Çalıştığı yere doğru giderken de, beşer onar metre arayla yanına aldığı bakla tanelerini, yolunun üstündeki bazı noktalara birer ikişer bırakmış.
     Kader, insanın aynası. Bu ayna, gülen gözleri de gösteriyor, ağlayanları da…
     Tanyerinde kızıllık arttıkça, gökyüzündeki tek tük yıldızlar da sönmüş. Güneş yükselmiş, ortalık aydınlanmış. Kızıl güneş buğday çalığına dönmüş, git gide karşı dağları da aydınlatmış. Sabahın ilk sularında dumana kesmiş olan gökyüzü, en aydınlık noktalarından o yüce dağların bütün doruklarını, keskin çizgilerle kucaklamış. Işık ışık yanan daireler, bazı noktalarda iyice alçalıyor, yolu yalar gibi uçuyor, ulaşabildikleri bakla tanelerini tek tek topluyor, kanada kalkmış kuşlara şimdi de ortak oluyormuş.
     Tam bu sırada üç kız kardeşin anası, ortanca kızına son uyarılarını yapıyor, diyeceklerini birer birer sıralıyormuş:
     - A kızım, akıllı kızım. Huyu huyuma çeken, boyu da boyuma yetişen kızım. Senin baban, sana iş buyururken, her bir şeyi de önceden düşünmüş. Yolun üstündeki bakla tanecikleri, babanın çalıştığı yeri bulmanda sana kılavuz olacak.
     Anasının kendisine uzattığı katık çıkını alan ortanca kız, hemen yola koyulmuş. Evden çıkar çıkmaz ilk örneklerini gördüğü bakla tanecikleri, az gidip uz gittikçe azalmış, daha sonra da hiç görülmez olmuş. Katık çıkını elinde, o köşe senin, bu köşe benim diyerek, oradan öteye dolaşan, fakat aradığına bir türlü ulaşamayan ortanca kız, kaderine yanmış, kötü talihine ağlamış.
     - Vay benim kadersiz başım! Gördün mü neler oldu? Gün bitti, ortalık karardı. Gece, bütün karanlıklarını toplayıp geldi. Ne yol görünüyor, ne iz seçiliyor. Ne yaparım bilmem ki?
     Sağa bakmış, sola bakmış. Tutunacak bir dal aramış. Ne seslenen var, ne yol gösteren. Tek başına yalnızlık meydanında kalakalmış. Nerdeyse vakti gelince tutulmayan inciler, gözyaşına dönüp birer birer dökülecekler. Kendini tutamamış, ağlamış. Karanlık olanca gücüyle her şeyi yutmuş… Gökte ay nerde, yıldız ne gezer? Karanlık, karanlık…
     Umut, ışık… Ortanca kızın yolunun sonunda da belli belirsiz yanmış.
     Ortanca kız, beklememiş. Tutunabileceği bu son çareyi yakalamak istemiş. Hemen ışık yanan eve gitmiş. Yüreğinde bin bir korku kanatlanmış olsa da, heyecandan titreye titreye kapı tokmağını çevirmiş. Çağrı mağrı beklemeden içeriye girmiş. Eve girince bakmış ki, döşemeleri yoksul evde sakallı bir adam, bir alaca dana, bir tekir kedi, bir de kurt bozması bir köpek varmış. Sığınacak bir yuva, tutunacak bir dal aramaktan öte, başka derdi olmayan ortanca kız, teklifsiz sormuş:
     - Akşam alacası birden bire rengini değiştirdi. Ortalığı zifiri karanlık bastırdı. Babama yemek götürmeye çıkmıştım. Bakla taneciklerini göremeyince, yolumu da bulamadım. Ablamın beceremediğini, ben de başaramadım. Çaresizim. Yanınızda beni de konuk eder misiniz?
     Uzandığı kanepesinin üstünde doğrulan sakallı adam, hayvanlarına danışmış:
     - Siz ne dersiniz? Bu zavallı kızı da konuk edelim mi?
     Alaca dana, tekir kedi, kurt bozması köpek dile gelip söylemiş:
     - Guğ! Guğ!
     Sakallı adam, heyecanla bekleyen ortanca kıza dönmüş:
     - Dostlarım da seni sevdiler. Bu gece burada bizimle kalabilirsin, demiş.
     Ortanca kızın yüreği serinlemiş… Kafasındaki korkunun askerleri çekip gitmiş. Yüreği ısınmış. “Yaşlı adam fena birine benzemiyor, hayvanları da öyle.!” diye düşünmüş. Yiyecek bir topan[1] ekmeğinin kesilmediğine şükretmiş.
     Sakallı adam, onun aklından geçenleri okumuş gibi, söylemiş:
     - Yol yorgunusun. Üstelik yabancı bir evdesin. Şaşkınsın… Sağdaki odayı görüyor musun? Oraya git, kapısını aç. Çıkınını oraya bırak. Bakraçtaki su ile elini yüzünü yıka. Açılırsın…
     Alaca dana, tekir kedi, kurt bozması köpek dile gelip söylemiş:
     - Guğ! Guğ!
     Ortanca kız, denilene sımsıkı sarılmış. Gösterilen odaya doğru yürümüş.
     - Ben acıktım! Ya siz? diye sormuş.
     Alaca dana, tekir kedi, kurt bozması köpek dile gelip söylemiş:
     - Guğ! Guğ!
     Sakallı adam da doğrulamış:
     - Ben de acıktım, bunlar da öyle.
     Ortanca kız getirdiklerini, kilerde bulduklarını bir araya toplamış. Belki sıkıntılarını unutmak, yürek yangınlarını söndürmek, belki de içinden öyle geldiği için olmalı, anasından gördüklerini düşüne düşüne, teker teker uygulamış, nefis mi nefis bir sofra hazırlamış. O sofrada kuş sütü dahil, her şey varmış.
     Gönlünde “Beğenecekler mi?” endişesiyle tamam ettiği sofrayı getirmiş, sakallı adamın önüne koymuş. İkisi birlikte sofraya kurulup, Allah ne verdiyse, bir güzelce karınlarını doyurmuşlar.
     Ancak ortanca kız da, ne hikmetse akıl etmemiş, sakallı adamın dostlarına zırnık[2] kadar da olsa yiyecek vermemiş. Yaygıyı, kasnağı, ağır gümüş siniyi almış, kilere götürmüş.
     Dönüşünde, elindeki gümüş kamıştan bardak bardak doldurduğu suyun ilkini sakallı adama, daha sonra da ötekileri sakallı adamın dostlarına sunmuş.
     “İki yudum su, bir lokma ekmek” derler. Yanlış mı, ne?
     Alaca dana, tekir kedi, kurt bozması köpek, kendilerine sofrada yer açılmayışına öfkelenmişler, ancak bardak dolusu su verilmesini unutmamışlar. Hepsinin suratı, kömür karası. Aydınlık, sadece gözleri.
     Sakallı adam, kaşlarını çatmış sormuş:
     - Yine ne oldu da, suratlarınızı kömür karasıyla boyamışsınız?
     - Bu defa da unutulduk, sofraya çağrılmadık. Açız! Açız!
     - Ya öyle mi?
     - Guğ! Guğ!
     - Öyleyse söyleyin şimdi. Ne yapalım?
     - Konuk kız bu akşam, yarı gece-yarı gündüz odasında, alaca karanlıkta yatsın. Kusurunu anlarsa iyi, anlamazsa; “Alın yazım bu!” deyip katlansın, yıllarca o odada oyalansın.
     Sakallı adam öyle yapmış, ortanca kızı, yarı gece-yarı gündüz odasına kapatmış, altına alaca karanlık yatak sermiş.
     - Bizim kusurumuz yok, alın yazın bu! Konuğumuzsun…
     Uykunun ağır süvarileri ortanca kızın gözlerinde halkalanmış, gözkapaklarını kapatmış. Yorgunluktan mı, üzüntüden mi neden bilemem; ortanca kız da gece odasında, karanlık yatakta uyuyakalmış. Uykusunda belli belirsiz sayıklamış:
     - Alınyazım bu!
     Kaderi yazan, öyle yazmış. Yazılanı yaşamak da ortanca kıza kalmış.
     Anası, babası, ablasıyla küçük kız kardeşi mi? Onlar da bu kaderin ortağı olup çıkmışlar. Başa geleni birlikte yaşamışlar.
     Baba, karanlık basar basmaz evine dönmüş. Kızlarının anasına söylenmiş yine.
     - Bugün de çıkın gelmedi? Büyük kız beceremedi derken, ortancası da başaramadı. Dert etme sakın. O da ya emmisinde, ya dayısında, ya da ninelerinden birindedir. Umudum, gözbebeğim küçük kızımızda. Bak göreceksin, o, çıkını doğru zamanda ve saatte bana getirecektir.
     - Bilmem ki beyim… Bu işte bir gariplik var ama ben çözemedim. Büyük gitti gelmedi. Ortancası da öyle, dönmedi. Korkuyorum, üç kızımdan küçüklerinin kaderi de aynı olursa? Ne yapar, ne ederim ben o zaman?
     - Küçük kızın aklı büyük… Göreceksin, o başaracak.
     - Keşke, keşke!..
     Sabah alacasıyla birlikte, analarına bin bir uyarıda bulunan kızların babası, yola çıkmış. Çıkmış ya, üç kızlarının en küçüğü için dua etmeyi de unutmamış.
     Dağların ardındaki güneş, yükseldikçe karanlıkları kovalamış. Pırıl pırıl, apaydınlık bir gün başlamış. Dal uçlarında rüzgâr olsa da, son iki güne benzemeyen bir gün başlamış.
     Güneş yükselmiş, ortalık aydınlanmış. Kızıl güneş buğday çalığına dönmüş, git gide karşı dağları da aydınlatmış. Sabahın ilk sularında az da olsa parlak rengine kara düşmüş gökyüzü, en aydınlık noktalarından o yüce dağların bütün doruklarını, kucaklamış, aydınlatmış. Işık ışık yanan daireler, bazı noktalarda yine iyice alçalmış, yolu yalar gibi uçmuş, fakat bu defa ulaşabildikleri bakla tanelerine dokunmamış, kanada kalkmış kuşları da ürkütmüşler, hiçbir baklaya kondurmamışlar.
     Tam bu sırada üç kız kardeşin anası, en küçük kızına son uyarılarını yapıyor, diyeceklerini birer birer sıralıyormuş:
     - A kızım, akıllı kızım. Huyu huyuma çeken, boyu da boyuma yetişen kızım. Senin baban, sana iş buyururken, her bir şeyi de önceden düşünmüş. Yolun üstündeki bakla tanecikleri, babanın çalıştığı yeri bulmanda sana kılavuz olacak. Yolunca git, sağa sola sapayım deme sakın. Olur mu?
     Anasının kendisine uzattığı katık çıkını alan üç kızların en küçüğü, hemen yola koyulmuş. Evden çıkar çıkmaz ilk örneklerini gördüğü bakla taneciklerini izleye izleye, yolunca gitmiş. Katık çıkını elinde, o köşe senin, bu köşe benim diyerek, yürümüş…
     Yürümüş ya, bir yerde o da zorlanmış. Üç yol ağzında bocalamış. Bakla taneleri, bu üç yoldan her birinde de dizi dizi duruyormuş.
     Tam bu sırada, anacığının sesini duyar gibi olmuş.
     - Yolunca git, sağa sola sapayım deme sakın. Olur mu?
     Üç kızların en küçüğüne, şimdiye kadar hiç görmediği üç kuş da kılavuz olmuş. Üç kuş, ortadaki yolun üstünde uçtukça uçmuşlar, arada geri dönüşlerle, küçük kıza yol göstermişler.
     Üç kızların en küçüğü, sağa sola sapmamış, dosdoğru orta yolu tutmuş. Elinde çıkını, gökyüzünde üç kuşla birlikte yürümüş, yürümüş.
     O da ne? Birdenbire yol bitmiş, üç kuş da kaybolmuş.      Güneş battı batacak…
     - Aklımın almadığı bir şey var ama ne? Erkenden akşam oldu. Ya da ben mi iyi göremiyorum?
     Üç kızların en küçüğü, sağa sola sapmadan; orta yolu seçmesine üzülür gibi olmuştu. Tam bu sırada yol bitmiş, önüne dikilen büyük ahşap kapının iki kanadı gacır gucur ötmüştü.
     Üç kızların en küçüğü korksa da, bu durumunu kimselere göstermemek için, var gücüyle seslenmiş, sormuş:
     - Kim var orada?
     Kendi sesi, Kafdağı’nın ardından yankılanmış, çığlık çığlık duyulmuş:
     - “Kim var orada?”
     - “Kim var orada?”
     Sonra yankılar dinmiş… Üç kızların en küçüğü de, sessizlik kuyularının en dibine düşmüş sanki. Karanlık perde perde inerken, üst kattaki pencerelerden birinde cılız bir ışık yanmış.
     Işık, umut… Işık, hayat demek.
     Üç kızların en küçüğü durmamış, gacır gucur öten kapı kanatlarından açılacak gibi olanını itmiş, aralıktan içeri girmiş. Rahatlamış… Kendisini kuşatan korkutucu varlıkların kapladığı alanın küçüldüğünü görmüş. Karanlık perileri nerden gelirse gelsin, birçoğuna güç yetiştirebileceğine inanmış. “İnsan ortada. Hayat devam ediyor!” diye düşünmüş. Korkuları dağılmış, bu yüzden rahatlamış.
     Ses, canlılık… Canlılık, hayat demek!
     Umut yelkenlerini yeniden ayaklandırıp, kanatlandıracak olan bir çağrıya kulak kabartmış.
     - Yukarı gel! Haydi, yukarı gel!
     - Guğ! Guğ!
     Durmamış, sesin geldiği yönü kestirmiş, evin üst katına çıkmış. İlkin kör kör yansa da, odayı dolduran ışıktan gözleri kamaşmış. Sonra hayâl damlacıklarına dönmüş karaltılar biçimlenmiş, görünmüş. Pencere kenarında uzandığı kanepesinin üstünde doğrulan sakallı adamı, alaca dana, tekir kedi ve kurt bozması köpeği görmüş. İçinden bir “Oh!” çekmiş, pencere kenarında uzandığı kanepesinin üstünde doğrulan sakallı adama, alaca dana, tekir kedi ve kurt bozması köpeğe selam vermiş, onlardan da almış.
     Orada gördükleri, yüreğini ısıtmış. Fil gibi acıktığını anlamış. Anasından gördüklerini sırasıyla uygulamak için sağ sola bakınmış, mutfağı aramış.
     Pencere kenarında uzandığı kanepesinin üstünde doğrulan sakallı adam, söylenmiş.
     - Mutfak orda, bak!
     Alaca dana, tekir kedi ve kurt bozması köpek de evetlemişler.
     - Guğ! Guğ!
     Üç kızların en küçüğü, görüldüğünden zengin olan mutfakta, sofra donatacak her bir şeyi kolayca bulmuş. Üstesine üstlük “Bu, tuzluktur!” diye elini uzattığı yerden tuzluk yürümüş, “Şekerdir!” dediği yerden de sanki şekerlik kanatlanıp sofraya konmuş… Say ki bolluk yağmurları yağmaya başlamış.
     Dışarıdakilere seslenmiş, sormuş:
     - Açsınız değil mi?
     Pencere kenarında uzandığı kanepesinin üstünde doğrulan sakallı adam, karşılamış soruyu:
     - Açız!
     Alaca dana, tekir kedi ve kurt bozması köpek de evetlemişler.
     - Guğ! Guğ!
     - Azıcık izin istiyorum sizden. İlk soframı kurmanın heyecanını yaşıyorum şimdi. Elim ayağıma dolaşır, şaşırabilirim. Kusurlarımı görmezsiniz değil mi?
     Pencere kenarında uzandığı kanepesinin üstünde doğrulan sakallı adam, ses kesilmiş, karşılamış.
     - Görülmemesi gerekeni, görmeyiz.
     Alaca dana, tekir kedi ve kurt bozması köpek de evetlemişler.
     - Guğ! Guğ! Biz de görülmemesi gerekeni, asla görmeyiz!
     Üç kızların en küçüğü, iki eliyle sımsıkı yapıştığı altın siniyle dönüp gelmiş. Daha önceden serdiği altın yaygının üstündeki altın kasnağın yanında durmuş. Siniyi bir güzelce altın kasnağın üzerine bırakmış. Pencere kenarında uzandığı kanepesinin üstünde doğrulan sakallı adamı, sofraya buyur etmiş. Dilerse, alaca dana, tekir kedi ve kurt bozması köpeği de çağırabileceğini söylemiş.
     Pencere kenarında uzandığı kanepesinin üstünde doğrulan sakallı adam sevinmiş, alaca dana, tekir kedi ve kurt bozması köpeğin yüreğinde bayram türküleri söylenmeye başlamış. Üç kızların en küçüğü, çabucak mutfağa geçmiş. Sakallı adam ve dostları için hazırladıklarıyla dönmüş.
     Neşe içinde yiyip içmişler, karınlarını doyurmuşlar. Bu sırada odayı dolduran ışık, ferini arttırmış. Pencereleri sımsıkı örten perdelerin rengi parlamış… İçinde bulundukları yoksul oda, gide gide büyüleyici bir saraya dönmüş.
     Pencere kenarında uzandığı kanepesinin üstünde doğrulan sakallı adam, kırk yıldır yüreğini kemiren merakını yenmek için, içinden de öyle geldiğinden, sırasıdır deyip sormuş:
     - Sende bir sır var. Sende bir sır var. Gelişinle her şey değişmeye başladı. Hüzünlü gözlerimde güller açtı. Görüyor musun?
     - Evet!
     - Dostlarımla birlikte kırk yıldır aynı sofraya oturmadım. Üstelik ara sıra soframızı kuranımız olsa da, dostlarım benimle birlikte aynı sofraya çağrılmadı.
     - Buna üzüldüm. Ne acılara dayanmışsınız.
     - Sırrını söyle bana. Buraya niçin geldin?
     - Sırrım mırrım yok benim. Diğer kardeşlerim gibi babama katık çıkınını götürmek için yola çıktım. Başaramadım, burdayım?
     - Kardeşlerin de mi var, senin?
     - Vardı…
     - Peki, vardı demekle şimdi yoklar mı diyorsun?
     - Evet, şimdi yoklar.
     - Ne zamandan beri?
     - Birkaç gündür?
     Sihirli bir el, ansızın sarayın bütün ışıklarını söndürmüş. Herkesin gözlerinde geçmiş zaman resimlerinin geçit töreni başlamış. Unutulanlar hatırlanmış. Kaf dağları kuşatılmış, okyanuslar kurutulmuş. Bütün mevsimler ilkbahar olmuş ve hep öyle kalmış.
     Sarayın ışıkları yeniden yanmış. Sakallı adam, üç kızların en küçüğü, alaca dana, tekir kedi ve kurt bozması köpek, kırk yıldır süren rüyâlarından uyanmışlar.
     Sakallı adam, ilk gençlik yıllarını yeniden yakalamış, yakışıklı mı yakışıklı bir şehzadeye dönmüştü. Üç kızların en küçüğü dünyalar güzeli, güzel mi güzel bir melek olup çıkmıştı. Sakallı adamın dostları da üç yaman prens olmuştu. Büyük kızla, ortanca kız da uyanır uyanmaz, evlerine dönmüşlerdi. Göz pınarları kurumaya başlayan anacıklarını, dönecekleri umudunu yitirmeyen babalarını az da olsa sevindirmişlerdi.
     Gündüzü güneş, geceyi dolunay aydınlatmış.
     Zaman, bin kanatlı kuş. Yel gibi uçup gitmiş.
     Şehzade sabırsız:
     - “Meleğim!” demiş, “Benimle evlenir misin?”
     Üç kızların en küçüğünün gözbebeklerinde inci taneleri.
     - Evet demez de, ne der?
     Üç prens, arda kalır mı? Onlar da evetlemişler.
     - Guğ! Guğ!
     Sonrası?.. Kırk gün, kırk gece süren dillere destan bir düğün.
     Ama ne düğün. Görene, parmaklarını ısırtmış.
     Yalanım yok, o düğünü ben de gördüm. Ama anlatamam.
     Derken gökten üç elma düşmüş. Biri meleğe, biri şehzadeye, biri de görüp duyduklarını anlatana.
     Onlar ermiş muradına, bize susmak düşer.

Oyhan Hasan BILDIRKİ

[1] Parça, tıkım…
[2] Azıcık, bir parçacık.

Üç Kızların En Küçüğü -1-

ÜÇ KIZLARIN EN KÜÇÜĞÜ -1-

2007-10-06T00:07:00.003+03:00

     Bir varmış, bir yokmuş. Zaman zaman içinde, kalbur saman içinde. Deve tellâl iken, manda berber iken, horoz imam iken. Anam kaşıkta, babam beşikte iken... Ben de babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken. Babam düştü beşikten, alnını yardı eşikten... Annem kaptı maşayı, babam kaptı küreği; gösterdiler bana kapı arkasındaki köşeyi... Köşeye sıkıştırılmanın öfkesiyle Tophane minaresini cebime sokmayayım mı borudur diye? O öfke ile de Tophane güllesini doldurmayayım mı cebime darıdır diye? Bir tokat vurdular enseme, gözlerim fırladı dışarı. Üç gün mü desem, üç ay mı desem; öylece donup kalmışım. Zaman katmış önüne beni yel gibi, sürüyüp götürmüş sel gibi.
     Memleketin birinde; başkasının tavuğunda, keçisinde gözü olmayan, kendi hallerinde kıt kanaat geçinen bir karı koca ve üç de kızları varmış. Bu kızların babaları olan adam, ailesini geçindirmek, ele güne boyun eğdirmemek için, başkalarının işinde çalışıyor, bahtına ne iş çıkarsa, ondan ötekine koşuyormuş. Gel zaman, git zaman derken kızları da büyüdükçe, ailenin masrafları artmış. "İşten artmaz, dişten artar" diye düşünen adam, günlerden bir gün, sabah kahvaltısını yaptıktan sonra, o günkü işine giderken, karısına söylemiş:
     - Ben, filân yerde çalışıyorum. Daha çok zamanda, daha çok iş kaçırmak[1] için, öğle vakitlerinde eve yemeğe gelmek istemiyorum. Siz sofrayı bensiz kurar, içine haram katmadığım katıklarınızı da ben olmadan bölüşebilirsiniz. Biliyorsun, kızlarımız da büyüdü. Huylarıyla daha çok sana benzeyen kızlarımız, boylarıyla da bize yetiştiler. Neredeyse yuvadan uçacak yaşa geldiler. Boğaz büyüyünce, masraflarımız da arttı. Dediğim gibi, bugün eve yemeğe gelmeyeceğim. Öğle yemeğimi büyük kızla bana gönder.
     - Göndereyim göndermesine de, benim kızlarım yol iz bilmezler. Onları kaldırım çiğneterek büyütmedik. Bir bilirlerse bizim sokağımızı, haydi haydi mahallemizi bilirler. Daha ilerisini, ötesini asla bilmezler. Dediğinde ısrarcı isen, yol, iz için de bir çare düşünmeliyiz.
     - Ben, onu da düşündüm. Bugün işe giderken yanıma kuru bakla alacağım. Bakla tanelerini de yer yer yürüdükçe yolumun üstünde bazı noktalara atacağım. Büyük kızımın aklı, o kadar da kıt değil ya? Katık çıkınını eline alır, evden çıkar, yolda gördüğü bakla tanelerini izleye izleye gelir, beni bulur. Olmaz mı?
     - Ne diyeyim bilmem ki? Madem sen böyle düşündün, aklınca da öyle bir çare ürettin. Onu dener, sınar, sonucunu da beraberce görürüz.
     Karı koca, ikisi birlikte, kararlaştırdıkları gibi yapmışlar. Adam besmele çekip, gün ağarır ağarmaz hemen yola çıkmış. Çalıştığı yere doğru giderken de, beşer onar metre arayla yanına aldığı bakla tanelerini, yolunun üstündeki bazı noktalara birer ikişer bırakmış.
     İnsan, ne kadar iyi yüzme bilse de, dibini görmediği suya girmemeli. Ne kadar güçlü olursa olsun, bilgisine güvenir olursa olsun; bilinmezin kendisine hazırladığı tuzakları da dikkate almalı. Bir yerde insan, ayağını yorganına göre uzatmalı. Üstelik; zoru başarmak da sanıldığı kadar kolay değil. Ansızın patlayan rüzgâr, dışarda bütün ağaçları kuvvetle sallamaya başlamış. Yolu ortasından ikiye bölen tarhlara dizilmiş olan güzelim genç fidanlar da, köklerinden oynuyor, bir sağa bir sola atılan dalları birbirine karışıyormuş. Arada sırada bıçak gibi kesiliveren rüzgâr da, birbiriyle yarışır gibi sağa sola atılan, uçuşan dallarda etkisini gösteriyormuş. Bu sırada genç fidanlar, birden bire hareketsiz kalıyorlarmış. Kanada kalkan sayısız kuşlarla birlikte, birkaç ışık ışık yanan daire de, yola bakla döken adamı kolluyormuş.
     Kızıl güneş buğday çalığına dönüyor, git gide karşı dağları da aydınlatıyormuş. Sabahın ilk sularında dumana kesmiş olan gökyüzü, en aydınlık noktalarından o yüce dağların bütün doruklarını, keskin çizgilerle kucaklıyormuş. Işık ışık yanan daireler, bazı noktalarda iyice alçalıyor, yolu yalar gibi uçuyor, ulaşabildikleri bakla tanelerini tek tek topluyor, kanada kalkmış kuşlara ortak oluyorlarmış.
     Zaman dediğin, bir kısa soluk. Değerini kestirebilene aşk olsun. Çok da acelesi var ki, göz açıp kapatıncaya kadar geçiyor. Orası burası, ötesi berisi derken, öğle vakti gelip çatmış. Şimdi verilen söz tutulacak, kızların babasına öğle yemeği gönderilecek. Kocasının öğle öğünü için katık çıkınını hazır eden kızların anası, büyük kızına;
     - Haydi kızım, git! Babana katık çıkını götür, demiş.
     Yapılacak işlerin, daha çok yaşça küçükten büyüğe doğru sıralana geldiğini bilen büyük kız, mırın kırın etmiş, burun kıvıracak olmuş.
     - Küçüklerim, hele en küçüğümüz ne güne duruyor? Katık çıkını verelim eline, küçük kardeşim de yolunca gidip götürsün, iletsin babama, demiş.
     Katık çıkınına son düğümünü de atan kızların anası, söylemiş:
     - Hayır, hayır! Babanın sözünden çıkamayız. Sabah evden çıkıp işine giderken, sıkı sıkı tembihledi. Siz sofrayı bensiz kurar, içine zırnık[2] haram lokma katmadığım katıklarınızı da bensiz bölüşebilirsiniz. Sıralı kızlarımız büyüdü, masrafımız arttı. Daha çok kazanmak için, bugün öğün vakti yemeğe gelmeyeceğim. Öğle yemeğimi vaktinde büyük kızımla bana gönder dedi.
     - Desene çaresi yok! Katık çıkınını babama bugün ben götüreceğim. İyi de, ben onun çalıştığı yeri bilmiyorum ki. Nasıl edecek, ne yapacağım da, babama ulaşacağım?
     - A kızım, akıllı kızım. Huyu huyuma çeken, boyu da boyuma yetişen kızım. Senin baban, sana iş buyururken, her bir şeyi de önceden düşünmüş. Yolun üstündeki bakla tanecikleri, babanın çalıştığı yeri bulmanda sana kılavuz olacak.
     Anasının kendisine uzattığı katık çıkını alan büyük kız, hemen yola koyulmuş. Evden çıkar çıkmaz ilk örneklerini gördüğü bakla tanecikleri, az gidip uz gittikçe azalmış, daha sonra da hiç görülmez olmuş. Katık çıkını elinde, o köşe senin, bu köşe benim diyerek, oradan öteye dolaşan, fakat aradığına bir türlü ulaşamayan büyük kız, kaderine yanmış, kötü talihine ağlamış.
     - Kör şeytanın işi ne ki, bana edeceğini etmekten başka? diye sızlanmış. Başıma örülen çoraptan[3] kurtulmam da güç. Babama ulaşamadan eve dönsem olmaz. Dönsem; annem bana gücenir, kardeşlerim de benimle eğlenir. Hem yüzüme karşı, hem de arkam sıra kim bilir neler söylenir? Güvenip beni yola çıkaran annemin ümidini kırdım, babamın da umudunu söndürdüm. Vah bana, vay bana!
     Dövünmek, gönül tesellisi. Kabarıp kararan yüreğin hararetini söndürecek bir damla su değil mi? Büyük kız çaresiz, ümitsiz. Üstelik yorgunluktan da dizbağları çözülmüş, adımlarını zar zor atacak hale gelmiş. Derken var gücüyle akşam da, karanlık kanatlarını bir bir indirmeye başlamış. Bir anda karanlık, sanki ulu dağların ardından söküp çekip gelmiş. Umudunun en son kırıntılarına doğru kulaç atan büyük kız, ötede, yolunun üstünde bir pencereden yansıyan solgun bir ışık görmüş. Kendisiyle hesaplaşmış:
     - Işık yanan yere mi gitmeli? Yoksa eve, geriye mi dönmeli?
     Bir ses gürleyip yankılanmış:
     - Eve dönmek olmaz! Işık yanan yere gitmeli!”
     Çaresiz büyük kız da öyle yapmış. Hemen ışık yanan eve gitmiş. Yüreğinde bin bir korku kanatlanmış olsa da, heyecandan titreye titreye kapı tokmağını çevirmiş. Çağrı mağrı beklemeden içeriye girmiş. Eve girince bakmış ki, döşemeleri yoksul evde sakallı bir adam, bir alaca dana, bir tekir kedi, bir de kurt bozması bir köpek varmış. Sığınacak bir yuva, tutunacak bir dal aramaktan öte, başka derdi olmayan büyük kız, teklifsiz sormuş:
     - Akşam alacası birden bire rengini değiştirdi. Ortalığı zifiri karanlık bastırdı. Babama yemek götürmeye çıkmıştım. Bakla taneciklerini göremeyince, yolumu da bulamadım. Çaresizim. Yanınızda beni de konuk eder misiniz?
     Uzandığı kanepesinin üstünde doğrulan sakallı adam, hayvanlarına danışmış:
     - Siz ne dersiniz? Bu zavallı kızı konuk edelim mi?
     Alaca dana, tekir kedi, kurt bozması köpek dile gelip söylemiş:
     - Guğ[4]! Guğ!
     Sakallı adam, heyecanla bekleyen büyük kıza dönmüş:
     - Dostlarım da seni sevdiler. Bu gece burada bizimle kalabilirsin, demiş.
     Büyük kız, sağa sola bakınmış. Besbelli ki, elindeki katık çıkınını bırakacak bir yer aramış. Durumu sezen sakallı adam, yan taraftaki gül ağacından yapılma kapalı kapıyı göstermiş.
     - Kapıyı aç, içeri gir! Katık çıkınını oraya bırak. Yolun toz toprağına da boyanmışsındır. Bakraçtaki suyla da elini, yüzünü yıka, kendini topla. Vakit de hayli ilerledi. Karnın da açtır?
     - Evet, karnım zil çalıyor.
     Alaca dana, tekir kedi, kurt bozması köpek de dile gelip, ses vermişler:
     - Bizimde! Bizimde!
     - Dostlarımı da duydun ya, kızım? Haydi bize yemek yap da, karnımızı doyuralım.
     Büyük kız, girdiği odada bulduğu yiyecek maddeleriyle, anasından da görgülü[5] olduğu için, çarçabuk hafif yemekler yapmış. Katık çıkınındakileri de onlara eklemiş, nefis bir sofra hazırlamış. Yaygıyı, kasnağı, ağır bakır siniyi almış, getirip sakallı adamın önüne koymuş. İkisi birlikte sofra başına geçip, bir güzelce karınlarını doyurmuşlar. Ancak büyük kız, ne hikmetse akıl edip de, sakallı adamın dostlarına, birer lokmacık da olsa yiyecek vermemiş.
     Alaca dana, tekir kedi, kurt bozması köpek; kendilerinin unutulmasına öfkelenmişler. Hep bir ağızdan seslenmişler:
     - Belli etsek kıza yazık, etmesek bize.
     Sakallı adam, kaşlarını çatmış. Sormuş.
     - Kime, neden yazık?
     - Belli etsek kıza yazık, etmesek bize.
     - Anladık; belli etseniz kıza, etmeseniz size yazık.
     - Guğ! Guğ!
     - Haydi anlatın: Neden, ne oldu ki?
     - Sofra kuruldu, kaldırıldı. Bizim payımız unutuldu. Açız!
     - Ya öyle mi?
     - Guğ! Guğ!
     - Öyleyse ne yapalım? Söyleyin şimdi.
     - Konuk kız bu akşam, gece odasında, karanlık yatakta yatmalı. Kusurunu anlarsa iyi, anlamazsa; "Alınyazım bu!" desin katlansın, arayanı olmazsa yıllarca o odada oyalansın.
     Sakallı adam öyle yapmış, büyük kızı gece odasına kapatmış, altına karanlık yatağı sermiş.
     - Bizim kusurumuz yok, alınyazın bu! Konuğumuzsun…
     Uykunun ağır süvarileri büyük kızın gözlerinde halkalanmış, gözkapaklarını kapatmış. Yorgunluktan mı, üzüntüden mi neden bilemem; büyük kız gece odasında, karanlık yatakta uyuyakalmış. Uykusunda belli belirsiz sayıklamış:
     - Alınyazım bu!
     Başa gelen çekilir, alınyazısı silinmez.
     Turuncu güneş, son ışıklarını söndürmeye hazırlanırken, adam eve gelmiş, karısına söylenmiş:
     - Çıkın gelmedi bugün. Ne oldu?
     - Ah bilsem beyim, vah bilsem beyim! Büyük kız gitti gelmedi. Bir işaret de vermedi. Nerdedir, ne haldedir? Bilsem söylerim… İz görsem, izlerim.
     - Ya emmi[6]'sinde, ya dayısında, ya da ninelerinden birindedir. Sendeki merak bende de var. Fakat arada bir onlarda kaldıklarını biliyorum. Bugün de öyle olmuştur. Verilen görevi yerine getiremeyince, o kurtuluş kapılarından birine sığınmıştır.
     - Ah keşke, keşke! Ana yüreği taşıyorum, dayanamıyorum. Bıraksan, doya doya ağlamak istiyorum.
     - Ağlamak faydasız! Nerede olabileceğini dedim ya sana. Boşuna üzülmeyesin. Zamanın boyu bir karış. Çabuk geçer. Yarın ortanca kızımızla gönder çıkınımı. O, bu işin üstesinden gelir. Öteki de nerdeyse, ordan döner.
     - Ah keşke, keşke!

     Oyhan Hasan BILDIRKİ

     [1] Bitirmek.
     [2] Hiç, en az da olsa.
     [3] Tuzak, zorluk.
     [4] Evet.
     [5] Öğrenmiş.
     [6] Amca.

Üç Kızların En Küçüğü -2-

TEMBEL KIZ

2007-10-05T00:25:00.000+03:00

      Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; pireler berber, develer tellal iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken bir karı koca varmış.
      Bu karı kocanın bir kızı olmuş. Kız, elbebek gülbebek büyütülmüş, ama hiç iş öğrenememiş. Bunun için adına Tembel Kız denilmiş.
      Bu kız o kadar tembelmiş ki yerinden kalkmaya üşeniyormuş. Anası babası ona bir gelberi yaptırmış. Kız da oturduğu yerden işini gelberiyle yapıyormuş.
      Kızının evlilik çağı gelmiş. Anası babası kızı bir avcıyla evlendirmiş.
      Avcı ava gitmiş, bir ördek vurmuş. Eve gelmiş, ördeği temizlemiş, ateşe koymuş. Tekrar ava gitmek üzere hazırlanmış, karısına ateşe ördeği koydum, yanmasın bak demiş. Tembel Kız, olur demiş, demiş ama yerinden bile kalkmamış.
      Aradan uzunca bir zaman geçmiş. Dilenci eve gelmiş. Tembel Kıza, hanımcığım Allah rızası için bir dilim ekmek demiş. Tembel Kız da yan tarafta mutfak, geç al cevabını vermiş.
      Dilenci mutfağa girmiş. Bakmış ocakta ördek kaynıyor, almış ördeği, torbasına koymuş, tencerenin içine de ayaklarındaki pis çarıkları... Gelmiş, Tembel Kız’ın yanına. Bak hanımcığım demiş, ekmeği aldım Allah razı olsun. Şimdi sana bir türkü söyleyeyim de ben gideyim. Türküyü şöyle söylemiş;
      Senin gaga benim torba içinde,
      Benim çarık senin çorba içinde,
      Sen yat kaba yatak yorgan içinde,
      Ben yiyecem gagayı orman içinde.

      Dilenci türküyü böyle söylemiş, çekip gitmiş. Aradan bir zaman geçmiş, kızın avcı kocası gelmiş. Karısına ördek pişti mi? demiş. Karısı olan biteni anlatmış, bak bana bir de türkü söyledi, sana deyiverem demiş, türküyü söylemiş. O zaman avcı kocası durumu anlamış, karısına kızıp azarlamış.
      Ondan sonra Tembel Kız, tembelliği bırakmış.
      Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.

      KUYUPINAR

ÜÇ YUDUM SU

2007-10-04T00:02:00.000+03:00

      Hanım hey!
      Şu dünyanın halleri bir gariptir, sorma gitsin... Ne zaman, ne olacaktır? Bilirse, bir yüce Tanrı’m bilir. En ucu mu? Ölümlü dünya! Dünya, ya... Kişi, kendini bilmeli. Elinden geldiğince de haline şükretmelidir. Ademoğlu kuş misali. Bugün burda, bakarsın, bir göz açımı zaman sonra, yarından çok tez, orda buluverir kendini. Sözün ucu; kişi haddini bilmeli. Ne oldum demeden, ne olacağım diye düşünmeli.
      Çok eski çağda, insanların da iyi kötü mutlu olduğu günlerde, Varlıklılar Köyü'nün uluları toplanır. Aralarında görüşürler, söz birliği ederler. Bir hal, cümle köy halkına sıkıntı vermekte, şu ölümlü dünyadaki mutluluklarını gölgelemektedir. Bir kişisel eksiklikleri mi var? Yoo... Tamam hepsinin bir eli balda, ikinci eli yağda. Ambarları da dolu. Artığını kurda kuşa yemlik bırakırlar. Nedense, gönüllerini karartan bungunluk[1] gitmez. Yüreklerinin tam orta yerine çöreklenir de çöreklenir.
      Hanım hey! Ne derler: Sora sora Bağdat bulunur. Elbette bizim bu derdimizin, bir dermanı olmalı, değil mi, ya? Yüceler yücesi, şu dünyanın gerçek sahibi olan görklü Tanrı’m, dertlere sayısız derman[2] yaratır. Hüner, arayıp, bir bilene sorup, derdin çaresine bakmaktır.
      Uluların en körpesi, aldı sözü, ikiletmedi, söyledi:
      - Yoksuloğlu’nu bilirsiniz, dedi.
      Ulular, evet anlamında sustular.
      Berikisi sözünü sürdürdü:
      - Bir gariptir. Kimi, kimsesi yoktur. Şunca zaman olmuş, çoluk çocuğa karışmış. Geceyi gündüze katar, tan ağaran çağda çalışmaya başlar, akşam alacasında yuvacığına döner. Lâkin ne yazıda yabanda tarlası, ne dağda bayırda hayvanı yoktur. Yüce Tanrı’m ömürlerini versin, şu çocukları yok mu ya? Ne zaman görsem, ne yana baksam, ne üstlerinde var, ne başlarında. Ana kuzuları, hep başka ellere[3] bakıyor, bir umut içinde, bir o yana, bir bu yana dolanıp duruyorlar.
      - Ya, ya! dedi ortanca ululardan biri. Pek yoksullar canım!
      - Mesele de bu, dedi körpe ulu. Yüreğimizdeki bungun, bundan olsa gerek! Mutluluğumuzun üstüne üstüne kar yağmasında, bu yoksulların ahlarının dumanları olsa gerek!
      - Anlaşıldı, anlaşıldı dediler. Ne yapalım?
      Uluların en körpesini, can kulağıyla, gözlerinde “anlıyorum” dercesine, yanıp sönen gülücüklerle dinleyen en yaşlı ulu:
      - Ne yapalım, dendi. Duydun? Sözünün sonunu getir. Düşündüğün nedir? Onu söyle. Artık kocadık[4]. Yüreğimizdeki bungun dinsin. Yapılacak işi bilelim. Ahır ömrümüzde[5], mutluluğumuzdan olmayalım. Şu derdimizin çaresi nedir? Onu bilip, işleyelim[6].
      Koca koca ulular, evet anlamında sustular.
      - Gelin şu Yoksuloğlu’na bir iyilik edelim. Onu da, bizlerden biri haline getirelim.
      - Nasıl, nasıl? dediler.
      - Şerefine de çok düşkündür. Gönül yapalım derken, yıkmayalım?
      - Yazıda yabanda tarla, dağda bayırda mal bağışlasak, dünyada imkânı yok, kabullenmez
      - Alın terinden gayrı kazanca değer vermez!
      - Ya, yüreğimizdeki bungun ne olacak?
      - Mutluluğumuzun üstüne üstüne karlar mı yağsın?
      Hanım, hey! Ne demiştik? Her yokuşun bir inişi, her derdin de bir çaresi vardır. Yunus ne güzel demiş: Dağ ne kadar yüce olsa, yol onun üstünden aşar.
      Yoksuloğlu, namaza düşkün. Hiçbir vakit namazını dışarıda kılmaz, camiye koşar. Varlıklılar Köyü’nün tamam halkı, bilir bunu. Bu yüzden de Yoksuloğlu’nu severler.
      Konuşmaların tam ortasında, uluların en körpesi de söze, kaldığı yerden başladı:
      - Mal dal versek olmaz. Bilirim bunu. Yoksuloğlu almaz. Töredendir, sorup soruşturulur, buluntu para, eğer sahibi yoksa, bağışlanacak bir ocak da yoksa, bulanın üstünde kalır.
      Uluların yüreğindeki bungun, diner gibi oldu. Tamamı, aynı düşüncede birleştiler: Yoksuloğlu’na bir hazine değerinde olmasa bile, kendilerininkinden geride kalmayacak kadar, buluntu para bulduracaklardı.
      Yoksuloğlu’ndan başka, herkes sözleşti, gönüllerinden koptuğunca, işin gereğini gördüler. Bir cuma namazı öncesi, meydana gözcülerini koydular. Bir kese dolusu altın parayı, camiye giden köprüye bıraktılar.
      Yoksuloğlu’nun yüreğinde bir başka yangın, Hanım hey! Hem yürür, hem içinden konuşur:
      - Yüce Tanrı’m... Elde yok, avuçta yok. Eh, ömür dediğin ne ki? İşte o da gelip geçiyor. Şükür, bugün kara taşı sıksam, suyunu çıkarırım. Kararıp duran kara dağları yarabilirim. Lâkin, yarın neler olur, kestirmek güç. Ya elim ayağım tutar da, gözlerim kör oluverirse, camiye gelebilir miyim? Bugün de, onu sınamak gerek! Bakalım şu köprüyü gözlerim kapalı, geçebilecek miyim?
      Ulular, heyecan içinde beklemekte. Yoksuloğlu, kaderinin görünmeyen karanlıklarına doğru, telâşsız, gözleri sımsıkı kapalı olduğu halde yürümekte.
      Sana şükürler olsun Tanrı’m!.. Yoksuloğlu başardı, kazandı. Köprüyü geçti. Camiye vardı. Herkesle birlikte namazını kıldı. Vardı, çarşı meydanına geldi. Uluların da kendisini odaya çağırdıklarını duydu. Hah, bana bir iş verecekler diye sevindi. Çoluk çocuğunun nafakasının kesilmeyeceğini düşündü.
      Odaya vardı, seslenip içeri girdi. Selâm verdi. Baktı, gördü ki ulular, sopsoğuk. Donuk ve endişeli gözlerle de kendisine bakmaktalar. Yüreğine kurt düştü, gönlü cazır cazır yandı.
      - Vah ki, ne vah! dedi. Oğullarımdan bir veya tamamı, bir terslik[7] yapmış olmalı. Bu, uluların hoşuna gitmemiştir.
      Eridi. Odadakilerin yüzüne bakamaz oldu.
      Uluların en kocası, söze hemen girdi:
      - Be Yoksuloğlu, dedi. Bilirsin, seni severiz. Sana da yardımcı olmak isteriz. Lâkin bir engel çıkarır, pişmiş aşa su katarsın. Seni kolladık. Geçtiğin köprüye bir kese altın para bıraktık. Dönüp baktık, bir de ne görelim?..
      Erim erim eriyen Yoksuloğlu, kötü bir fırtınanın esmeye başladığını da sezer gibi oldu. Başından ayaklarına, kaynar sular dökülmeye başladı, dayattı[8]:
      - Ağalar, bilirsiniz, elim uzun değil, hırsızlığım yoktur.
      Uluların en kocası:
      - Sözümü kesme de, dinle dedi. Kese... kese yerinde duruyordu. Sana yardımda bulunalım dedik. Alın terine verdiğin değeri dahi biliyoruz. Parayı tellala verdiğinde sahiplenmeyecektik de. Altınlar sana kalacak, gariplikten kurtulacaktın. Yazıda yabanda, dağda bayırda sen de mal mülk sahibi olacaktın. Lâkin, gördüğün halde altın keseyi niçin almadın?
      Yoksuloğlu sevindi, yüreğinin yangını söndü.
      - Görmedim, dedi.
      Ayaküstü, olanı biteni anlattı. Niyetinden söz etti. Üzülmekle dövünmek arasında, kararsız kaldı. Gözlerinin önünden tarlaların hası, malın maşadın en alacası geldi, geçti. Lâkin, oy başım, kadersiz başım diye de bağırmadı. Çok şükür, adı kötüye çıkmamıştı. Kendi kavlince[9], daha bu köyde yiyeceği ekmek kesilmemişti.
      Yoksuloğlu söyledikçe, dedikçe, uluların yüreğindeki bungunluk arttı, mutluluklarına alaca düştü. “Vermeyince Mabut, ne yapsın Mahmut?” diye de düşünmediler. Gördüler ki, şu ölümlü dünyadaki terslikler bitmeyecek. Yoksuloğlu’na çık, dediler, ikiletmedi, çıktı. Ulular, toplantılarını sürdürdüler. Yoksuloğlu’ndan kurtulma çaresini araştırdılar.
      - Sürüp çıkaralım aramızdan, dediler.
      - Varsın ekmeğini, başka kapıda arasın!
      - Yoksuloğlu aramızda dolanıp durdukça, yürek yaramız kapanmayacak.
      Yoksuloğlu, olanlardan habersiz, oda kapısında dikeldikçe dikeldi. Kâh üzüldü, kâh sevindi.
      Hanım, hey!
      Ne derler? Kul sıkılmayınca, Hızır yetişmezmiş...
      Oda da ulular tartışmakta. Oda kapısında Yoksuloğlu, karşı yatan kara dağların karalığında, kapkara düşünmekte.
      Ululardan biri, uluların en körpesine çıkıştı:
      - Hesabın tamam çıkmadı, dedi. Bizi yarı yolda, yaya bıraktın.
      Sözün ucundaki:
      - Hatasız kul olmaz, dedi. Tedbirimizi[10] almış, tedarikimizi[11] tamamlamıştık. Lâkin, yerin göğün yaratıcısı, şu koca dünyanın gerçek sahibi, yüceler yücesi Tanrı’m, beni mahcup etti. Artık yüzüm yerde gezmeliyim. Anladım, kusur bende.
      Ululardan bir başkası:
      - Birbirimizi yemeyelim, dedi. Gelin, işin doğrusu ne ise, onu tutup, gereğini yapalım.
      - Doğru, doru!
      - En güzeli, Yoksuloğlu’nu köyden çıkarmaktır. Kararı bildirelim. Çağıralım, gelsin! dediler.
      Ululardan biri, ulak[12] çıktı. Varıp hemen kapıya yöneldi. Kendini dışarı attı. Bir de ne görsün?
      Yoksuloğlu’nun yanı başında, saçı sakalına karışmış bir yoksul daha oturur. Gözleri karardı, bunaldı. Ne edeceğini, nasıl diyeceğini bilemedi. Vardı, geriye, odaya girdi. Gördüklerini, yüreği yana yakıla anlatmaya başladı.
      - Vay, hallerimize vay! dedi. Yakamızda bir uğursuzluk olmalı.
      - Ne var, ne oldu? dediler.
      - Bekletme, tez söyle, dediler.
      - Haydi, çabuk! dediler.
      - Birinden kurtulalım derken, bir diğeri çıktı karşımıza. Dışarıda bir yoksul daha var. Niyeti, köyde kalmak, burada yerleşmek olmalı.
      Tam bu sırada, ikinci yoksul, üstü başı perişan, odanın kapısında göründü. Belli, bir diyeceği, söyleyip isteyeceği vardı.
      Ulular kapıyı tuttu. Hep bir ağızdan:
      - Çık dışarı! diye seslendiler.
      Beriki tınmadı. Odaya girmekte, ayak diretti. Lâkin ulular güçlü geldi. Bu ikincisini, Yoksuloğlu ile birlikte, dışarıda bırakıp, oda kapısını sürgülediler.
      - Bunların laftan anlayacağı yok, dediler. Derdimiz katmerleşmeden[13], şunların ikisini dahi, bir güzelce dövelim. Aramızdan sürüp çıkaralım.
      Sözün burasında, sürgülü kapı gıcırdadı, açılmadı. Nasıl olduysa oldu, ikinci yoksul, uluların en kocasının yanında bitiverdi. Donakaldılar...
      İkinci yoksul, dile geldi, söyledi:
      - Ağalar, derdiniz vardır, bilirim. Yalnız, telâşınız da, karşı yatan kara dağlar gibi kabarmış. Bir zavallıya olan öfkeniz artmış. Umarım, kötü bir iş yapmayasınız?
      - Ne kötüsü? dediler.
      Bu kerâmet sahibine, olanı biteni hiç eksiksiz, tastamam anlatıverdiler.
      - Düşündük, şu yoksulu dövelim, köyden sürüp çıkaralım.
      İkinci yoksul, sözün ucunu tuttu:
      - Dövmek olmaz, dedi. Görüyorum, garibin kimsesi yok. Ele alınacak bir suçu dahi bulunmuyor.
      - Ya ne yapalım? Sen söyle.
      - Çağıralım odaya. Gelirse gelsin, gelmez ise, zorla getirilsin. Önüne üç yudum su, yedi lokma ekmek koyalım. Yedirelim. Artık aramızdaki son kısmetin budur, diyelim. Helâlleşelim. Sertlik göstermeden onu yolcu edelim. Çor çocuğunu alsın, varsın bir başka diyara gitsin... Gün doğmadan neler doğar? Varıp anlasın, görüp sınasın[14].
      Ulular sözü ikiletmediler, tamam dediler. İkinci yoksula kimliğini sordular. Nereden gelip, nereye gittiğini de anlamak istediler. “Kimlerdensin, nicesin, öğrenmek dileriz”, dediler.
      Berikisi, yalnızca gülümsedi.
      - Ne önemi var? dedi. Bir garip yolcuyum. Bugün burda, yarın da bir başka diyarda konuk oluveririm. Siz, benimle dertlenmeyin. Varın, tez zamanda dediklerimi işleyin. İşin doğrusunu yerine getirin. Kendi derdinizin çaresine bakın.
      Uluların en kocası:
      - Haydin, durmayalım. Güzel olanı yapalım, dedi.
      Öyle de yaptılar. Nar gibi, lâle gibi kızarmış taze somundan yedi lokma ayırdılar. Yanına, bir bardağın içine de üç yudum su koydular. Varıp, kara düşünceler içinde kararıp kalan, zaman ilerledikçe de yüreği ağırlaşan Yoksuloğlu'nu tekrar çağırdılar.
      Yoksuloğlu'nun yüzünde soran bakışlar, olanı biteni anlamaya çalışan bakışlar. Ulular ferahlamış[15] gibi. Sanki bir ağır yükten kurtulmuşlar, düze çıkmışlar. Yoksuloğlu'na sofrayı gösterdiler.
      Dediler:
      - Bu, sana yapabileceğimiz son yardımdır. Önüne konanı azımsama, ye! Yüceler yücesi Tanrı'ya duanı yap. Helâllik alıp verelim. Aramızdan çık, git. Bir başka diyarda, nasibini ara. Umarız bulacak, mutlu olacaksın.
      Yoksuloğlu'nun içini bir sıkıntı bastı. Yüreği eridikçe eridi. Ne yapsa, ne dese, faydasız olacağını anladı. Erkek olmasa ağlayabilirdi. Sofranın başına çöküverdi. Elleri titredi, gözü karardı. Besmele çekti. Uluların arasındaki son yemeğini yedi, son suyunu içti.
      - Ağalar, dedi. Anlıyorum, beni sürüp çıkarmakta, gurbete yolcu etmekte kararlısınız. Lâkin, gurbet elin hali yamandır. Bakarsınız oralarda dikiş tutturamam. Şu koca dünyada dolanır, dururum. Yeniden aranıza yolum düşebilir. Başımızı soktuğumuz, çor çocuğumun içinde dünyaya gözlerini açtığı yuvamı, ocağımı size emanet etmek istiyorum. Onu kollayıp, gözetiniz. Darda kalırsam, ezilip bükülürsem, gurbet elin kahrına dayanamazsam, varıp ocağımı tüttürmeye gelirim. Buna izin verirsiniz değil mi?
      Ulular, evet anlamında sustular.
      Yoksuloğlu, odayı dolduran ulularla helâlleşti. Ulular, başarı dileklerini belirttiler. Yoksuloğlu'nu odadan dışarı çıkardılar. Varalım, o kerâmet sahibine de teşekkür edelim dediler. Çarçabucak odaya döndüler. Tamam, her köşe bucağı aradılar. Bu ikinci yoksulun izine hiçbir tarafta rastlamadılar.
      Yoksuloğlu da, ev halkıyla birlikte, yazının yabanın, dağın bayırın kahrını düşüne düşüne, gurbet elin yolunu tuttu.
      Hanım hey! Devir, var varanın, sür sürenin devri. Yol yürümekle, fakirlik çalışmakla tükenir. Yoksuloğlu, bıkıp usanmadı, yılmadı. Kara dağların birinden diğerine yol bulup aştı. Şu koca dünyada kısmetini aradı. Varlıklandı, küpünü doldurdu. Artık onun da çil çil, sarı sarı altınları vardı. Yazıda yabanda tarla, dağda bayırda mal sahibi de olmuştu. Yalnız hani vakittir yüreğinde bir özlem, yanıp kavruluyor, büyüyüp dal budak salıyordu. Bu özlem, yüreğini köz köz yakıyordu.
      Bir gün, evinin gölgeliğinde oturmuş, biteviye uzanan, karşı yatan kara dağlarla sınırlanan, sanki onlarla yarışan verimli topraklarına uzun uzun bakmış, kararını vermişti.
      - Malın dalın, ne önemi var? demişti. Ben köyümü özledim. Gitmesem olmaz. Bu yürek yangınına artık dayanamayacağım. Üstelik yaşlandım. Ölüm kapımı ne zaman çalar, bilemiyorum. Varıp köye dönmeliyim. Mutluluğumu ulularla paylaşmalıyım. Hem, onların da yürekleri kararıp kalmamalı, değil mi ya? Şimdi kim bilir ne düşünüyorlar, nasıl üzülüyorlar? Yürekleri, acabaların en koyusu ile yanıp kavruluyordur.
      Kalkıp yerinden doğruldu. Karısını çağırdı. Düşündüklerini anlattı. Fikrini sordu. Yoksuloğlu'nun bunca zamandır bir yastığa baş koyduğu, her şeyini paylaştığı can yoldaşı:
      - Epeydir, ben de düşünüyordum, beyim! dedi. Oğullarımızı baş göz[16] etmeliyiz. El kızına[17] güven olmaz. Varıp köye dönelim, bir büyük düğün kuralım. Oğullarımızı da tanıdık kızlarla everelim.
      Yükler denk[18] edildi, kervan yola çıktı.
      Yoksuloğlu, köyüne döndü.
      Onu, hiç kimse tanımadı.
      Ona, Yoksuloğlu'nun evini gösterdiler. Şimdilik kalabilirsin dediler. Bu hatırlı ve mutlu adama, Yoksuloğlu'nun hikâyesini anlattılar.
      Yoksuloğlu, ilk defadır o zaman, gözlerinden yaşlar döktü, ağladı. Ulular, bu gözyaşlarının manasını o zaman, anlar gibi oldular. İlkin üzülsünler mi, sevinsinler mi karar veremediler. İş olacağına varır diye düşündüler. Olacağı da zamana bıraktılar.
      Varlıklılar Köyü’nde bir büyük düğün kuruldu. Bu düğünü dil ile anlatmak imkânsız. Kırk gün, kırk gece yenilip içildi. Sonunda da mutluluğa açılan yeni ocaklar tütmeye başladı.
      Ortalık, burcu burcu mutluluk kokuyordu.
      Herkes mesuttu
      Herkes gülümsüyordu.

      Oyhan Hasan BILDIRKİ
      [1] Sıkıntı.
      [2] Çare.
      [3] Yabancı.
      [4] Yaşlandık.
      [5] Ömrümüzün sonunda.
      [6] Yerine getirelim, yapalım.
      [7] Uygunsuz bir iş, durum.
      [8] İtiraz etti, karşı çıktı.
      [9] Kararınca.
      [10] Önlem.
      [11] Gerekli olan şeyler.
      [12] Haberci.
      [13] Artmadan.
      [14] Denesin.
      [15] Rahatlamış.
      [16] Evlendirmek.
      [17] Yabancı, tanımadık kız.
      [18] Hazırlandı, bağlandı.

SÖYLEMEZ SULTAN

2007-10-03T01:07:00.000+03:00

       Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, memleketin birinde, bir padişahın, bir oğlu varmış. Gününü gün eder, hiç bir iş tutmazmış. Sarayın önünden gelip geçenlerle, körpedir, yaşlıdır demez, önüne gelenle alay edermiş. Şehzade olduğu için mi ne hiç kimse, ona bir şey diyemezmiş.
       Günlerden bir gün, bu şehzade, pencereden dışarıya bakıyormuş. Bu sırada yaşlıca bir kadın, elinde güğümü, sarayın önündeki çeşmeye, su doldurmak için gelmiş. Musluğa, testisini dayamış. Tam bu sırada, aklı havada, gönlü eğlencede olan Şehzade, attığı bir taşla, yaşlı kadıncağızın testisini kırmaz mı?
       Yaşlı kadın küplere binmiş. Binmiş ya, öfkesini kusacak birini ararken, bir de bakmış, penceredeki şehzadeyi görmüş. İçini çekmiş, söylemiş;
       - Dilerim Allah’tan, Söylemez Sultan’a aşık olur da, derdine yanıp tutuşursun!
       Demiş, demesine ya, durmamış, oradan ayrılıp gitmiş.
       Zaman, su gibi akmış. Günler gelip geçmiş.
       Geçmiş ya?
       Şehzade’nin de içi yanmaya, gönlü tutuşmaya başlamış. Derken de, Söylemez Sultan’a aşık olmuş. Yemeden ve içmeden kesilmiş. Bir deri, bir kemik kalmış. Yüreğindeki bu sırla yanmış, kavrulmuş. Padişah baba, biricik oğlunun, gözünün bebeğinin gün geçtikçe zayıfladığını görmüş. Sorup soruşturmuş ama, ne akranlarından[1], ne yâranlarından, ne de başkalarından bir karşılık da alamamış. Baba yüreğidir bu, taş değil ya, yufka gibi olmuş, dayanamamış. Bir gün, oğlunu karşısına alıp sormuş:
       - Gözümün bebeği, gönlümün umudu, biricik şehzadem! Senin bir derdin var. Bunu, her halinden anlıyorum. Etten, kemiğe dönmektesin. Başkalarını bilemem ama, derdinin çaresini, bilirse bir baban bilir. Derdini saklama! Söyle bana!
       Der demez, padişahtan arka bulan Şehzade:
       - Ben, Söylemez Sultan’a aşık oldum, demiş.
       - Söylemez Sultan, kimmiş? Onu nerede gördün?
       - Görmedim. İşittim!
       - Görmeden, insan birine aşık olur mu?
       - Ben oldum, baba! Eğer iznin olursa, bana da destur verirsen[2], onu aramaya çıkacağım.
       - Ya sarayım, tahtım?
       - Taht da, saray da, şayet onu bulamazsam, bana haram olsun!
       - Aşığın gözü kördür, derler. Bilirim. Var bakalım, sen de gönlünün umuduna yürü. Dileğinin zorlu ilmeğinde[3] örselen. Fakat küçücüksün, ufacıksın. Yol bilmez, iz de süremezsin. Yanına birkaç muhafız vereyim. Seni, öyle yolcu edeyim.
       Şehzade, muhafız, kılavuz istememiş. Ertesi gün, yola düzülmüş. Az gitmiş, uz gitmiş, dere tepe düz gitmiş. Sel gibi de akmış, yel gibi de uçmuş. Günün birinde, bir köye yolu düşmüş. Köyün girişindeki ulu bir ağacın dibinde oturan ihtiyara rastlamış. Ona selâm vermiş, ondan selâm almış.
       İhtiyar;
       - Nereden geliyor, nereye gidiyorsun oğul? demiş.
       - Kafdağı’nın ötesinden bu yana, umudumun ufkuna geliyorum... Dertliyim, baba!
       - Derdini söylemeyen, dermanını bulamaz.
       - Söylemez Sultan’ı arıyorum.
       - Senden önce de onu, dal gibi, fidan gibi çok delikanlılar aradı. Fakat görüşemediler.
       - Siz, bana bir iyilik yapın. Onu biliyor, tanıyorsanız, bana yerini söyleyin.
       - Ne yapacaksın?
       - Onunla evleneceğim.
       - Başına felâket gelir!
       - Neden?
       - O sultan, hiç konuşmaz. Onu, diğerleri gibi sen de konuşturamazsan, seni öldürürler. Sana da yazık olur. Bir çok delikanlılar, onun uğruna yok yere ölüme gittiler.
       - Bir eksik, bir fazla! Bundan ne çıkar? Benim içim yanıyor baba. Bana yol göster.
       İhtiyar ayaklanıp[4], köyün yakınındaki evine götürür Şehzade’yi. Sofra kurulur, yerler içerler.
       Şehzade’yi yolcu eden ihtiyar;
       - Daha üç şehir geçeceksin, dördüncü şehre varınca, parıl parıl yanan, çevresini aydınlatan bir saray göreceksin. O sarayda, aradığını bulacaksın. Bu, felâketin de olur, saadetin de olur. Sana canım ısındı, kanım kaynadı. Seni gözüm tuttu. Al, bu papağanı. Yolda sana yük olmaz. Sıkıştığın zaman sana yardım eder, demiş.
       Gün kaybolur, ay doğarmış.
       Günler de, günleri kovalarmış.
       Derken, Şehzade, dördüncü şehre gelmiş. Varıp padişahın huzuruna çıkmış.
       Padişah;
       - Delikanlı, dileğin nedir? demiş.
       - Kızınızla evlenmek istiyorum.
       - Demek onca yolu, bu uğurda göze aldın?
       - Evet!
       - Baştan söyleyeyim. Daha sonra, bin dereden su getirip de yok duymadıydım, yok işitmediydim demeyesin. Benim de, bazı şartlarım vardır. Kızım, hiç konuşmaz, gülmez. Onu güldürecek ve konuşturacaksın. Bunu başardığın gün, dünyalar incisi kızım senindir. Yok, eğer başaramazsan, seni de, konusunda ün salmış, nice kelleler kopararak nam almış cellatlarıma teslim eder, işini bitirtirim.
       Şehzade bu ya, ucuz lâfa pabuç mu bırakır?
       Korkusuz;
       - Her şeye razıyım, demiş.
       Yorgundur diye, onca yoldan geldi diye de, o gece, muhteşem sarayda ağırlanmış. Ölçüp tartmış. İnce fikre dalmış. Sabahı beklemiş. Derdini, papağana anlatmış.
       Papağan dile gelmiş, söylemiş:
       - Gün ola, harman ola!
       Ertesi gün, papağanı ile birlikte, kızın sarayına varmış. Bekletmemişler, onu da, hemen sultanın yanına götürmüşler. Sultan da, ay parçası, nur pınarı gibi karşısına çıkmış.
       Şehzade, papağanına;
       - Bana bir masal anlat, demiş.
       Papağan dile gelmiş, anlatmış:
       - Bir marangoz, bir kuyumcu, bir terzi ve bir hoca varmış. Vaktin birinde bunlar, beraberce yola çıkmışlar. Gece olunca, nöbetleşe nöbet tutmuşlar. Önce marangoz, nöbet tutma sırasını almış. Vakit geçirmek için, tahtadan bir bebek yapmış. Sonra terzi, nöbeti almış. Tahta bebeğe güzel bir elbise dikmiş. Daha sonra kuyumcu, bu bebeği ender bulunur mücevherle süslemiş. Sıra hocaya gelmiş. Hoca da, Allah’a duâ ederek, bebeğe can istemiş. Allah, hocanın duâsını kabul etmiş. Sabah olmuş, diğerleri de uyanmışlar. Hocanın yanında, dünyalar güzeli bir kız görmüşler. O kız, parlak aydan bile güzelmiş. Marangoz, bu kız benim demiş. Terzi, hayır benim demiş. Kuyumcu da durur mu? O da ayak diretmiş, siz kim oluyorsunuz? Bu kız, benimdir demiş.
       Bu noktada papağan, az susmuş, birazcık beklemiş. Şehzade’ye dönüp sormuş:
       - Bu kız, kimindir?
       Şehzade, atılmış:
       - Marangozundur!
       Papağan üste çıkmış, tekrar demiş:
       - Terzinindir!
       Yok onundur, yok bunundur derken, aralarında bir kavga başlamış. Gürültüler ayyuka çıkmış[5] . Odaya padişah ve adamları girmiş. Tartışmaya onlar da katılmışlar. Bu kavgadan sıkılan Söylemez Sultan, araya girmek için[6] dile gelmiş, söylemiş;
       - Bu kız, hocanındır! demiş.
       Alkış, tufan! Sarayda sanki yer, yerinden oynamış. Her yana muştucu tellallar çıkarılmış. Düğünümüz var diye.
       Yalanım varsa, kör olayım. Ben de o düğüne çağrılıydım. İşte bakın, heybemde üç tane elma getirdim. Biri bu çağrıyı duyana, biri o düğüne gidene, biri de şu masalı size anlatana.
       Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.

       Oyhan Hasan BILDIRKİ

       [1] Aynı yaşta olanlarından.
       [2] İzin verirsen.
       [3] Düğümünde.
       [4] Kalkıp yürümek.
       [5] Yeri göğü kaplamış.
       [6] Yatıştırmak için.

EĞLEN GÜLLÜ

2007-10-02T00:37:00.000+03:00

Şüphe bulutları kanatlanmış, yükselip kararmış.

      Devir, hanların, sultanların devri. Hünerli beyler, yelden el almış kanatlı atlarıyla, sel gibi dolaşırmış yazıda yabanda. O dağ senin, bu bağ benim derken, gelip kurulmuşlar Aydın yaylalarına. Sıra sıra, üstesine renk renk çadırlar kaplamış dört bucağı. Hele mor koyunlar, sürmeli kuzular... Yeşilin umuduna yasılmışlar.
      Güllü Kız, dağ bayır, mor koyunların peşi sıra dolaşır olmuş. Kâh korkularını, kâh umutlarını, zaman zaman da sevgilerini tepelerin doruklarına, ulu kayalara, ufak büyük ağaçlara anlatmış. Koyun, davar peşinde koşmuş, bir kerecik olsun, yılmamış. Çobanlıkta dört bir yana nam salmış. Sürüsü bir iken dokuz, derken otuz, kırk olmuş. Bereketin, bolluğun sırrını da karşı yatan dağlarda bulmuş.
      Bir gün, ulu bir çınarın yanından geçiyormuş. Birden ulu çınar dile gelmiş, söylemiş:
      - "Eğlen Güllü! Eğlen Güllü!"
      Sağa bakmış, sola bakmış. Duyduğu yalnızca bir ses:
      - "Eğlen Güllü! Eğlen Güllü!"
      Diz bağları çözülmüş, yüreğinde yağlar erimiş. Göz kapakları kurşun gibi ağırlaşmış. Olduğu yerde, ulu çınarın dibinde uyuyakalmış. Koca bir evran yılanı gelip yanı başına uzanmış. Güllü Kız'ın açık ağzına, yumurtalarını bırakmış. Sonra da çekip gitmiş.
      Gel zaman, git zaman, Güllü Kız'ın karnı şişmeye başlamış. Anası, atası, ağası kendisini sorguya çekmişler, onu bir güzelce sıkarlamışlar. Durumu, kendisinden anlamak, dinlemek istemişler. Güllü Kız ne kadar dil döktüyse de, derdini kimseye anlatamamış. Şüphe bulutları kanatlanmış, yükselip kararmış, bitmez tükenmez yağmurlara dönmüş.
      Ana, ata, ağa anlaşmışlar. Güllü Kız'ın öldürülmesini, ağasına ısmarlamışlar. Ağası önde, Güllü Kız ardı sıra, dere tepe demeden, dağ bayır aşmışlar. Mor koyunlar, sürmeli kuzular kimin umurunda? Açlık derdi, susuzluk belâsı kimin umurunda?
      Güllü Kız'ın yüreğinde yanar dağlar. Susuzluk, canına tak demiş. Ağası, ona kıymaya karar vermiş. Nedense, eli bıçağına ermemiş. Aynı havada, günler günleri kovalamış. Güllü Kız, "açım!" dedikçe, ağası da, torbasındaki tuzu basmış ağzına. Güllü Kız, susadıkça susamış. Bir damlacık suyun umuduna bel bağlamış. Ulu çınarın yanına vardıklarında, ağası seslenmiş:
      - "Az soluklanalım. Eğlen Güllü!" demiş.
      Güllü Kız, olacaklardan habersiz, kaderine boyun eğmiş, az soluklanmak için, eğlenmiş, bir ulu çınarın dibine oturmuş. Yorgunluktan, güzelim gözleri kapanmış. Ağası yeniden kurmuş, ölçüp biçmiş. Kardeşine kıymaya karar vermiş. Eli, beline gitmiş. Birdenbire, kınından çıkarıp çektiği bıçağını, onca defa Güllü Kız'a saplamış. Kavuşan günün son ışıkları, Güllü Kız'ın yüreğinde parlamış.
      Kaynayan yürek, sebil olmuş, çağıl çağıl çağlamış. Yok gözeydi, hayır pınardı derken, koskocaman bir ırmak olmuş.
      Şimdi Güllü Kız, yok! Ağasına ne oldu? Mor koyunlar nereye gitti? Hiç kimse bilmiyor. Yalnız, bu olayın geçtiğinin söylendiği yerde, şimdi, her derde deva, güzel bir kaplıca duruyor.
      Öyle diyorlar!

      Oyhan Hasan BILDIRKİ

[1] Bir defacık.
[2] İnsan başlı.
[3] Zorlamışlar.
[4] Ağabeyini görevlendirmişler.
[5] Dinlenelim.
[6] Kılıfından.
[7] Kaynaktı.

KADER MASALI

2007-10-01T00:23:00.000+03:00

"İyiye tuzak kurulup da kötünün ele geçirildiği bir eski zamanda..."

      "Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde!" dedikleri bir günde, memleketin birinde, insanın kıt olduğu bir yerde; develer tellâl iken, pireler berber iken, ben evimizin ortacığına oturmuş, bir anamın, bir de babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken, anam kaptı maşayı, babam kaptı dolmayı. Baktım maşa yakacak, dolma tüfeği saçmalayacak, korktum kaçtım. Kaçtım kaçmasına ya, bir de baktım ki ancak bir arpa boyu yol gitmişim. İşte o zaman önüme üç dükkân çıktı. Birinin çatısı, birinin kapısı, birinin de duvarı yok. Hiç durmadım, çatısı olmayan dükkâna girdim. Duvarda asılı üç tüfek gördüm. Birinin mermisi yok, biri kırık, biri sağlam. Hemen mermisi olmayanını aldım, dışarı çıktım. Az gittim uz gittim. Yol üstünde üç tavşan gördüm: Birinin canı yok, birinin bacağı kırık, birinin canı var. Son ikisine kıyamadım, gittim ölü tavşanı vurdum. Onu aldım, heybeme koydum. Hiç durmadım, az gittim, uz gittim. Yol üstünde üç dere gördüm. Birinin suyu yok, birisi kupkuru, biri de yamyaş. Suyu olmayanında tavşanı yüzdüm, ayıkladım, temizledim, bir güzelce de yıkadım. Orada durmadım, gittim. Yol üstünde önüme üç tencere geldi. Birinin dibi yok, birinin dibi delik, biri de eh, şöyle böyle sağlam. Dibi olmayan tencerede tavşanımı pişirdim. Tabak sıyırmacasına yedim, yedim. Karnım doydu doymasına ama, gözüm aç. Yaladım yuladım. Dipsiz tencereye yeniden büyük bir iştahla saldırdım. Saldırdım ya, dudaklarımda hâlâ bir lokmacığın izi yok. Orada da durmadım. Az gittim, uz gittim. Dere tepe düz gittim. Yol üstünde üç adam gördüm: Biri görür ama, topal. Biri görmez ama, sağlam. Birinde ise ne göz kalmış, ne ayak.
      İşte öyle bir zamanda; iyiye tuzak kurulup da kötünün ele geçirildiği bir eski zamanda; bir köyde kendi yağıyla kavrulan bir aile yaşıyormuş. Bir adamla karısı ve iki de kız çocukları. Ne olmuş, nasıl olmuşsa bu adamın karısı ölmüş. İki yavrusuyla yalnız kalan adam, önü sonu(1) hesaplamış, sonra yeniden bir daha evlenmiş. İlk günlerin iyiliği çabucak geçip tükenmiş. Üvey ana, bu kızları artık istemez olmuş. Kocasına sırtarmış, bu kızların evden atılmasını istemiş.
      Çaresiz kalan adam, düşünmüş taşınmış. Aklına gelen fikirleri ölçüp biçmiş. En güzel yolu bulduğuna inanarak, daha henüz akşam alacası dağların doruklarına bile düşmeden yatmışlar.
      Sabah olmuş.
      Adam, sabah erkenden çocuklarını da yanına alarak sözüm ona dağa çalışmaya gitmiş. Bu dağ senin, bu bağ benim diye diye, var güçleriyle çalışmışlar.
      İyice yorulan çocuklar, babalarına;
      - Karnımız aç! Biz acıktık, demişler.
      Bu sözler üzerine babaları, bindiği ağacın dalından yere inmiş. Hemen çocuklarının yanına gelmiş. Onların karnını iyice doyurmuş. Çocuklar, yemeklerini yedikten sonra, hararetlenmişler.
      - Biz susadık baba! demişler.
      Babaları da, aşağıda şırıl şırıl kendi halinde akıp giden küçük dereyi göstermiş.
      - İki kardeş, birlik olun! Bir koşuda oradan su içip gelin, demiş.
      Çocuklar, aşağıda kendi halinde şırıl şırıl akan küçük dereye su içmeye gidince, babaları da; "Zaman, bu zamandır!" diyerek, elindeki su kabağını armudun dalına astıktan sonra, durmamış, oradan kaçmış.
      Rüzgâr estikçe, su kabağı dallara takılıyor; takır tukur takırdıyormuş. Geri dönerken, yollarını şaşıran çocuklar da; "Ha babamız burda! Ha babamız şurda!" diyerek, koca dağda ayak basmadık yer bırakmamışlar. Köşe bucak her tarafta, babalarını aramışlar. Ne ettiler, ne yaptılarsa, hangi kayanın ardına baktılarsa da, bir türlü babalarını bulamamışlar.
      Akşam gelip çatmış, karanlık da alçalmaya başlamış. Birbirlerine iyice sokulup sarılan iki küçük kız kardeş, var güçleriyle de, korkunun yaman atlarıyla başa çıkmak için, ulu orta bağırmışlar;
      - Tın tın kabacık, bizi aldatan babacık!
      Karşı kayalardan da kendi seslerine karşılık verilmiş:
      - Tın tın kabacık, bizi aldatan babacık!
      Sesler, sesleri kovalamış. İki küçük kız kardeş, yalnız olmadıklarını sanarak, durumlarının kendileriyle aynı olduğuna inandıkları diğer seslerin sahiplerini de bulabilmek umuduyla dolaşıyorlarmış.
      Az gidip, uz gitmişler. Altı ay, bir güz gitmişler... Böyle böyle dolaşırlarken, bir tepeye varmışlar. Bu tepeye çıkıp etrafa bakınca, aşağıda bir köy görmüşler. O köyün içinde bir yerde duman tütüyor, bir tarafta da köpek havlıyormuş.
      Biri, ötekine bakarak, sığınılacak yer bulma umudu ile sormuş;
      - Nereye gidelim, kardeşim? demiş.
      Küçüğü;
      - Köpek havlayan yere gidersek, köpek bizi ısırır. İyisi mi biz, duman tüten yere gidelim. Daha iyi, demiş.
      Kendi aralarında böyle konuşa konuşa, tepeden aşağıya inmişler. Duman tüten yere gelip kapısını çalmışlar. Kapıyı, teni gülden beyaz, yüzü aydan daha parlak gencecik bir kız açmış. Onları içeriye alıp konuk etmiş. Çok sevip kaynaştığı bu iki kız kardeşe, sihir yapmasını da öğretmiş. Çeşitli oyunlar oynamışlar, yorulmuşlar. Uykunun kurşun gibi ağır askerleri, göz kapaklarına gelip kurulmuş. Bir ara, konuk kaldıkları evin sahibi, teni gülden daha beyaz, yüzü aydan daha parlak olan gencecik kız, dile gelip söylemiş:
      - Benim annem bir devdir. Sizi burada görürse, sağ bırakmaz, ikinizi de yer, demiş.
      İki kız kardeş, sıkıntının telgraf tellerine takılıp çok korkmuşlar, sakır sakır sakramışlar. Teni gülden daha beyaz, yüzü aydan daha parlak olan genç dev kızı, onları bir yere saklamış. Biraz sonra dev gelmiş. Araştıran gözlerle etrafı taramış. Odaya girince;
      - Burada et kokuyor, demiş.
      Teni gülden daha beyaz, yüzü aydan daha parlak olan kızı;
      - Sana yemin ederim anne, evde gizli saklı hiçbir şey yok, demiş.
      Bunun üzerine dev;
      - Ben dişlerimi törpüleyip de geleyim. Sen, konuklarımızı pişire koy. Yoksa seni yerim, demiş.
      Teni gülden daha beyaz, yüzü aydan daha da parlak olan gencecik dev kızı, bakmış olacak gibi değil, işin kurtuluş yolu da yok; iki kardeşi, bulundukları yerden çıkarıp pişirmeye karar vermiş. İki kardeşi, sakladığı yerden çıkarmış. Onları bir köşeye oturtmuş. Çocuklara;
      - Gelin bitinize bakıvereyim, demiş.
      İki küçük kız kardeş, saklandıkları yerde, dev ana ile dev kızının konuşmalarını duydukları için;
      - Eğil! Biz senin bitine bakıverelim, demişler.
      Devin kızı, bit baktırmak için başını eğmiş. Teni gülden daha beyaz, yüzü aydan daha parlak olan gencecik dev kızı, başını öne eğince, iki küçük kız kardeş de zaman bu zamandır diyerek, dev kızının başını kesmişler. Kardeşlerden küçüğü, bu durum anlaşılmasın diyerekten, saklıca evden kaçmış. Dev kızının yerine geçen büyüğü, dev ana gelince, kızının etini pişirip yemesi için önüne çıkaracakmış. Dev ana gelmiş. İki kız kardeşten büyüğü, pişirdiği eti çabucak devin önüne getirmiş. Fakat bu devin âdeti kızıyla beraber sofraya oturmak, bulunanı birlikte yemekmiş.
      Kızına;
      - Haydi gel, sen de birkaç lokma ye! demiş.
      Kız;
      - Ben pişirirken duramadım da, ucundan kulağından yedim, demiş.
      Dev anası, bu olayda bir bit yeniği olduğunu anlamış. Kızın üstüne yürümüş. Sihir yapmayı, devin kızından öğrenen iki küçük kız kardeşten büyüğü, ortaya bir tarak atmış, koskoca orman olmuş. Bir de sabun atmış, her taraf yere çakılı keskin taşlarla dolmuş. Dev ananın önüne orman çıkmış, dikilmiş. Ayaklarını da yere çakılı keskin taşlar, dilim dilim kesmiş. Sonunda büyü yapan iki küçük kız kardeşten büyüğü, devin elinden kurtulmuş. Kurtulmuş ama, yine de korkusundan olmalı ki, şimdiye kadar hiçbir kimsenin tehlikeyi göze alıp da çıkamadığı, ulu bir kavağın başına tırmanmış. Bu ağacın yanında, ulu dallarının altında gürül gürül kaynayan, içinde de periler oynayan bir pınar varmış.
      Bir gün bu pınara, o yörenin ünlü zenginlerinden Beyoğlu'nun bedeli, beyinin atını sulamaya gelmiş. Nedense, ne edip yaptıysa, Beyoğlu'nun atı, bu pınardan bir türlü su içmemiş. Bu olayı garipseyen, fakat bir türlü düşünüp çözemeyen Beyoğlu'nun bedeli, atı alıp beyinin yanına gelmiş.
      Beyoğlu'na;
      - Atın huysuzlandı. Pınarın suyuna düşen güzelliğimi görünce de, eğilip de bir yudum bile su içmedi, demiş.
      - Hey gidi yüzü küllü, aklı hepten kilitli bedelim! Hiç aynaya bakmadın mı? Senin neren güzel? diyen Beyoğlu, bedeline çıkışmış.
      Çıkışmış ya, kendi kendine de; "Bu işte bir iş var, ama ne? Varıp da yerinden öğrenmeli!" diye düşünmüş. Hiç durmayıp, ikisi birlikte yola çıkmışlar.
      Dere tepe düz gitmişler. Altı ay, bir güz gitmişler.
      Sonra Beyoğlu ile bedeli, ulu ağacın altındaki gürül gürül kaynayan, içinde güzel periler oynayan pınarın yanına gelmişler. Ata, yine su içirmek istemişler ama, Beyoğlu'nun atı bu defa da su içmemiş.
      Beyoğlu, eğilip pınar suyuna bakmış. Aynalaşan suyun yüzünde, gelip giden bir hayâlin dolaştığını anlamış. Başını kaldırıp da dört bir yana dal budak salmış ulu ağaca bakınca, kocamış dallarının arasında ay gibi parlayan güzel bir kızın oturduğunu görmüş. Ona türlü türlü diller dökmüş, gönlünü açmış. Üstelik, perilerden daha da güzel olan bu kıza, evlenmeleri teklifinde de bulunmuş. Dahası, suya vuran gölgesiyle Beyoğlu'nun atını bile ürküten genç kız, kendisine yapılan evlenme teklifine de kulak asmamış. Ağaçtan da yere inmeye yanaşmamış.
      Beyoğlu'nun gönlünde sevdanın türlü kuşları cıvıl cıvıl ötüşmeye, yeni ufuklara doğru kanat çırpmaya başlamış. Gönlünün sesini bastıramayan Beyoğlu, ülkesinin her tarafına tellâllar çıkarmış, usta dülgerler aratmış. Aradıklarını bulunca, hiç beklememiş, yanına kırk kölesini de alarak, işinin ustası olan dülgerlere ulu ağacı kestirmek istemiş. Günlerce uğraşmışlar, didinmişler. Ulu ağacı bir türlü kesememişler. Tam ağacın kesim işi bitecekken, kocamış dallarının arasında oturan ay gibi parlayan güzel kız, yukarıdan dilini çıkarınca, her tarafından ustaca biçilen ulu ağaç, yeniden eski durumunu alıyormuş. Ne kadar parçalansa da, yeniden büsbütün oluyormuş. Bu durum, günlerce sürmüş. Ne edip yaptılarsa da hiçbir usta dülger, ulu ağacı kesememiş.
      - "Öyleyken böyle!" diye düşünmüş Beyoğlu. Derdinin ilâcını aramak için, yeniden yollara düşmüş. Sonunda da bir kocakarıya rastlamış. Ona gidip derdini açmış, çaresini sormuş.
      Kocakarı da;
      - İstediklerimi bulup getirirseniz, o peri kızını bulunduğu yerden kolayca indirebilirim, demiş.
      Böyle işlerin amanı, zamanı yok.
      Aman zaman demeden Beyoğlu, kocakarıya kendisinden istediklerinin ne olduğunu bir kere daha sormuş. O da istediklerinin adını koymuş.
      - Hamur teknesi, un, tuz, sacayağı, sac... Bir de çevirgeçle ısıran unutulmamalı, yastıgeç(2) de mutlak bulunmalı, demiş.
      Beyoğlu, kocakarıya ne istediyse vermiş; yoksa, aratıp buldurmuş, hepsini de bir güzelce tamam etmiş.
      Kocakarı, bütün bunların hepsini sırtına sarınmış, tek başına yola çıkmış. Ulu kavak ağacının yanına gelince, ulu ağacın kocamış dalları arasında oturan, parlak aydan daha güzel olan kızı görmüyormuş gibi davranmış, sanki orada soluklanıp dinlenecekmiş gibi yapmış.
      Kendi kendine konuşmaya başlamış.
      - Ani(3), ne kadar güzel gölgelik bir yer. Karnım da acıktı. Ani, şurada da pınar var. Ulu ağacın gölgesinde, bir güzel ekmek pişirip de yiyeyim bari, demiş.
      Durmamış, çalı çırpı toplamaya başlamış, çorak bir köşede ateş yakmış. Bir yandan da sırtında getirdiği araçları teker teker çıkarmaya başlamış. Pınardan su getirmiş, teknede hamur tutmuş(4), ısıranla kopardığı hamur parçalarını, üstüne un serpelediği yastıgece alıp bazlama yapmak için yepelemeye başlamış. Ateş tam kıvamına gelince, mahsustan(5) harlı ateşin(6) üstüne sacayağını ters kapatmış.
      Zamana tutulan ayna, neleri göstermez ki? Hüner, böyle bir aynanın sırrını kavrayabilmekte.
      Olan biteni, baştan sona, sessizce bulunduğu yerden gözleyen, aydan daha parlak olan genç kız, kendini tutamayıp söylemiş:
      - A nene, sacayağını ters koydun, tersine çevir!
      Kocakarı, kurnazlık oyunu oynamış.
      - Böyle mi kızım, şöyle mi kızım? İhtiyarlık işte, gözlerim de görmüyor. Ters mers, çare yok; bazlamayı pişirip yiyeceğim. Bekâra karı boşamak kolay! Orada oturup da bana sadece akıl vereceğine, azcık aşağıya iniver de, benim gibi bir ihtiyara yardım et. Haydi güzelim, bulunduğun yerden iniver de, sacayağı nasıl konurmuş göster! Nerdeyse hamurum da taşacak, bütün emeklerim yabana(7) gidecek. Haydi aşağıya iniver de, şu ekmekleri beraberce pişirip yiyelim.
      Ulu kavak ağacının kocamış dalları arasında oturan, parlak aydan daha güzel olan kız da; ağaçla konuşmaya başlamış.
      - "Yasıl(8) kavak, yasıl!" deyince, ulu kavak ağacı yasılmış, parlak aydan daha güzel olan genç kız da, aşağıya inmiş. Ateşe ters konan sacayağını düze çevirmiş, üstüne de sacı koymuş. Kocakarının kendisine uzattığı bazlamaları, sacın üstüne bırakarak, bir yüzü piştikçe, çevirgeçle öbür yüzünü çevirip pişirmiş. Birlikte yaptıkları sıcak bazlamayla karınlarını bir güzelce doyurmuşlar.
      Nice sonra genç kız; "Yasıl kavak, yasıl!" deyip de, tam ağaca tırmanacağı sırada, gizlenmiş olduğu yerden aniden ortaya çıkan Beyoğlu, bu kızı kıskıvrak yakalamış, atının terkisine almış ve doğruca evine götürmüş. Beyoğlu'nun akıllı biri olduğunu anlayan genç kız, onun aşkına karşılık vermiş vermesine ya, ille de küçük kız kardeşinin bulunmasını da evlenebilmelerinin biricik şartı olarak öne sürmüş. Aranmış taranmış, yöre baştan uca arşınlanmış, sonunda küçük kardeş bulunmuş.
      Daha sonra, şimdiye kadar görülmedik bir düğündür başlamış. Hemen bütün herkesin katıldığı bu görkemli düğün, tamam kırk gün, kırk gece sürmüş. Beyoğlu'yla karısı, kendi evlerine, bulunan küçük kız kardeşi de alarak, aynı konakta birlikte yaşamaya başlamışlar.
      Her gün akşam, el ayak çekilince ortaya çıkan küçük kız kardeş, Beyoğlu ile ablasının odasına gelip;
      - "Bu ablamın ayağı, bu da eniştemin ayağı!" diyormuş.
      Bir gün bu kızın ablasıyla eniştesi, biraz gezip dolaşıp açılmak için deniz kenarına gezmeye gitmişler. Beyoğlu'nun hizmetçilerinden, onda da gözü olan biri, hasedinden olacak, küçük kızın ablasını denize atmış. Kendisi de bir güzelce elbise değiştirip onun yerine geçmiş.
      Yine o akşam, el ayak çekildiği saatlerde ortaya çıkan küçük kız, dile gelmiş:
      - "Bu eniştemin ayağı, bu ablamın ayağı değil!" demiş.
      Beyoğlu, bu sözün altında yatan gerçeği öğrenmek için, durumu bir hocaya danışmış. Hoca da ona, karısının denize atıldığını söylemiş. Onu bulunduğu yerden kurtarmak için de, deniz kenarına kırk ayar buğday dökülmesi gerektiğini bildirmiş. Beyoğlu bu, durur mu hiç? Hemen denileni yapmış, deniz kenarına kırk ayar değil, yüz kırk ayar buğday döktürmüş. Denizin bütün balıkları, buğday kokusunu alıp kıyıya yanaşmışlar. Bu buğday tanelerini, birer birer gelen balık da yemiş, duyan balık da gelmiş yemiş. En sonunda büyük bir balık da kıyıya gelip, buğday tanelerinden yemiş. Beyoğlu, garip bulduğu bu balığı yakalamış, adamlarına karnını bir güzelce yardırtmış. Balığın içinden, Beyoğlu'nun hanımı, kucağında çocuğuyla dışarı çıkmış.
      Foyası meydana çıkan hizmetçiye, Beyoğlu sormuş:
      - Kırk katır mı istersin, yoksa kırk satır mı?
      Hizmetçi;
      - Ani, kırk satırı alıp da ne edeyim? Kırk katırı alırım da, bari onlarla odun çekerim, demiş. Beyoğlu da ona, bütün istediklerini verdirmiş. Ancak katırlar yola çıkmadan önce, içlerinden en yaşlı olan katırın kulağına usulca seslenmiş;
      - Bunun bir parçasını bana getirmenizi isterim!
      Katırlar yola çıkınca, şimşek gibi bir hızla dağ demeyip taş demeyip, tozu dumana katarak koşmuşlar, foyası meydana çıkan hizmetçiyi de parça parça etmişler. Sonra da bir parçasını yanlarına alarak, Beyoğlu'na getirmişler.
      Günler günleri kovalamış.
      Günler günleri kovalamış. Ay, yıl derken; günün birinde sırtında gece kuşu derisi bulunan küçük kız kardeş, pınarda yıkanıyormuş. Bu sırada parmağındaki sihirli yüksüğü de çıkarıp, dışarda bir kenara koymuş. Tam bu sırada bir avcı da oradan geçiyormuş. Kenarda bulduğu yüksüğü almış, az öteye gitmiş. Kız, pınarda yıkanıp çıktıktan sonra, öteye bakmış, beriye bakmış yüksük yok.
      Çaresiz;
      - Benim yüksüğü kim aldıysa getirsin, onunla evlenirim, demiş.
      Ötede bekleyen avcı;
      - Ben aldım, demiş.
      Bu kızla da avcı, düğün dernek kurdurup, davul zurna çaldırıp hemen evlenmişler. Düğün bitiminde avcının anasının evine gelmişler.
      Avcının anası, kuş telekli gelin kızı görünce; oğluna, mısır gibi patır patır patlayıp, çıkışmış;
      - Emdirdiğim sütlerim haram olsun! Gidip bulup da bu çirkin kızımı aldın?
      O zaman karısının sırtında, gece kuşu derisinden yapılma elbisesi varmış. Yine günlerden bir gün avcı, bu kıza;
      - Bugün derini çıkar da, anneme öyle gidelim, demiş.
      Kız, derisinden soyunmuş. Avcının anasının kapısının önüne geldikleri sırada, evin horozu şakımış:
      - Üüürüüü üüü! Kocakarı, kocakarı! Kapıya çıkıp da, bak. Senin beğenmediğin gelinin gelip geli.
      Kadın, kapıya çıkıp bakmış; bir daha bakmış, gözlerine inanamamış. Çok güzel bir kız, dünyalar güzeli bir gelin karşısında durmuş. Gelinini bu sefer(9) çok iyi ağırlamış. Gelin kaynana baş başa verip konuşurlarken, avcı hemen kendi evine dönmüş. Kızın, kuş teleğinden olma derisini, ocağa atıp yakıvermiş. Kokuyu alan kız, derhal evine dönmüş. Elbisesini kurtarmak amacıyla, ocağın içine atlayıp, derisiyle birlikte yanmış.
      Avcı, ah edip vah deyip, çok ağlamış. Yaptığına pişman olmuş ama ne fayda? İyiyi olurundan yakalamak için tuzak kurmuş ama, bahtına kötü düşmüş, ne çare? Bir daha o civarda, iki kız kardeşin küçüğü olan kuş telekli kızı, hiç kimse de görmemiş.
      Ben de, bu sözlerimde yalan varsa; anlatanın yalancısıyım. Anlatıcı da böyle demiş, masalcı da böyle söylemiş, derleyici de böyle derlemiş. Sonunda da mavi gökten yere, üç altın elma düşmüş. Biri anlatana, biri masalcıya, birisi de derleyiciye.
      Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.

Oyhan Hasan BILDIRKİ

      1 Geçmişi ve geleceği.
      2 Hamur tahtası.
      3 İşte, şaşılacak derecede olan şey.
      4 Hamur yoğurmak.
      5 Yalancıktan.
      6 Alevli
      7 Boşa gitmek, telef olmak, yazık olmak.
      8 Eğil.
      9 Defa, kere, kez.